Aνοιχτό μάθημα Δογματικής: Άγιος Μάξιμος Ομολογητής κατά “εναντιογνωμισμού”

Ο άνθρωπος (ο π.Ν.) μελετάει τον Άγιο Μάξιμο σχεδόν όλη του τη ζωή, έχει προλογίσει ολόκληρο τόμο του Αγίου περί Αγάπης, συνδιαλέγεται με διανοητές σε παγκόσμιο επίπεδο (σε συνέδρια κλπ.) και στα σχόλια στο κανάλι του Αντιφώνου στο utube του ζητάνε κάποιοι το Πανεπιστήμιο που ‘χει τελειώσει και τι γράφει σε μια μεμονωμένη σελίδα, στη σελίδα τάδε της διατριβής του και άλλα τραγελαφικά…
Άμα δεν καταλαβαίνουν κάποιοι με τίποτα, τι άλλο να πει κανείς, εκτός από το ότι έχει σοβαρότερα πράγματα να κάνει…! Εκτός αν όλη αυτή η επιμονή επικριτικότητας είναι στοχευμένη, γιατί κάποιοι μας θέλουν αποβλακωμένους. Ο άνθρωπος απαντάει ξανά και ξανά με όλη του την καλή διάθεση κι εκεί επιμένουν κάποιοι που δεν έχουν την ίδια γνώση επί του θέματος, στα ίδια και στα ίδια! Ε έλεος κάπου…

Καλά έλεγε η συγχωρεμένη η Αρβελέρ σε μια συνέντευξή της ότι στα ακροατήρια των μαθημάτων της, οι μόνοι ξερόλες ήταν οι Έλληνες. Όλοι οι άλλοι φοιτητές από άλλες χώρες κάθονταν και άκουγαν σιωπηλά , σημείωναν και στοχάζονταν κι οι Έλληνες είχαν διαβάσει ένα – δυο πράγματα κι είχαν άποψη!

Συνεχίστε ακάθεκτοι στο Αντίφωνο την εξαιρετική προσφορά σας.
Ευχαριστούμε!

Τολμώ να υποστηρίξω ότι, επικουρικά στα όσα διδάσκει ο π.Νικολαος, το γνωμικό θέλημα του πρώτου ανθρώπου φαίνεται και από την αντίδρασή του όταν ο Θεός τον καλεί να δώσει εξηγήσεις γιατί έφαγε από τον απαγορευμένο καρπό. Με κολοσσιαίο θράσος (!!!) αποδίδει εμμέσως την ευθύνη στον ίδιο τον Θεό (!!!) επειδή του προσέφερε σύντροφο την Εύα η οποία τον παρέσυρε.

https://www.youtube.com/watch?v=Db65YMxstSQ
Συγγνώμη, επιτρέπεται να γίνονται σεμινάρια δογματικής από ανθρώπους που διατείνονται ότι είναι κι αυτοί ειδικοί του Αγίου Μαξίμου;… Εννοώ ότι ο κάθε ένας που δηλώνει ”ειδικός” ακόμα και μέσα στο θεολογικό χώρο, μπορεί να οργανώνει σεμινάρια και να δίνει τις δικές του πηγές ως σωστές…; 19 – 20 πηγές αντικαθιστούν ολόκληρη εργασία χρόνων και βιβλίων πάνω στον ΄Αγιο Μάξιμο;;; Δεν υπάρχει κάποια επίσημη τοποθέτηση από την Εκκλησία (;), δεν ξέρω, για το ποιος θα μιλάει για τόσο σοβαρά θέματα…;;;

Καλημέρα, κύριε Μανδηλά,
‘Οχι, δικό μου είναι το σχόλιο στο οποίο αναρωτιόμουν κατά πόσον ένας καθηγητής που δηλώνει ”ειδικός” του Αγ. Μαξίμου, όπως ο κύριος Κλιματσάκης στο λινκ που έβαλα, μπορεί να οργανώνει σεμινάρια δογματικής.
Σχετικά με το διάλογο που προτείνετε, ο κύριος Κλιματσάκης και ο κάθε καθηγητής κύριος Κλιματσάκης (δεν έχω τίποτα με τον άνθρωπο) είναι όντως ”ειδικός” με 19 – 20 πηγές του Αγ. Μαξίμου ή όχι; Πρώτα κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει να εξεταστεί αυτό από την επίσημη θέση της Εκκλησίας ή δεν ξέρω από ποιον μέσα στην Εκκλησία και μετά, σε δεύτερο χρόνο βεβαίως θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να δούμε έναν ζωντανό διάλογο εδώ στο Αντίφωνο.

Πολύ καλά,…ευχαριστώ για την διευκρίνιση! Ο κ. Κλιματσάκης, αγαπητή Αναστασία, είναι δρ. Φιλοσοφίας και όχι θεολόγος…Αυτό, όμως, δεν παει να πει οτι δεν μπορεί να έχει και άποψη για θέματα θεολογικά, από τη στιγμή, βέβαια, που έχει μελετήσει συστηματικά και όχι επιφανειακά το έργο του Οσίου Μαξίμου, ενα έργο, ιδιαζόντως, απαιτητικό, εξ επόψεως, πάντα, ερμηνευτικής! Ο μελετητής του εργου του πρέπει να εχει στη φαρέτρα του πλούσιο φιλοσοφικό και θεολογικό οπλισμό…Τώρα, για θέματα ερμηνευτικής προσέγγισης, φρονώ πως μία ανοιχτή συζήτηση στο ΑΝΤΙΦΩΝΟ, με ειδικούς μαξιμολόγους- γιατί οχι και με μη ειδικούς- θα είχε ενδιαφέρον…Και από εκεί και πέρα οι αναγνώστες και οι θεατές θα κρίνουν! Σχετικά με την επίσημη θέση της Εκκλησίας σε θέματα δογματικής φύσεως, νομίζω πως αποφαίνεται για πολύ σοβαρές αιρετικές αποκλίσεις. Τώρα, για το εν λόγω θέμα που προέκυψε, εάν το γνωμικό θέλημα είναι προπτωτικο ή μεταπτωτικό, δεν γνωρίζω με απόλυτη βεβαιότητα τη σοβαρότητα και τις ανάλογες ανθρωπολογικές επιπτώσεις, σε επίπεδο δογματικό και εκκλησιολογικό- σωτηριολογικό. Ας αποφανθούν οι ΕΙΔΙΚΟΙ!…

Αγαπητέ κύριε Μανδηλά, ευχαριστώ για την απάντησή σας.

Σε ό,τι αφορά την ερμηνευτική του Αγ. Μαξίμου, ο π. Νικόλαος – αν κατάλαβα καλά – είπε στο βίντεο ότι δεν τίθεται τέτοιο θέμα, γιατί ο Αγ. Μαξίμος λέει καθαρά και ξάστερα το και το, αναφέροντας συγκεκριμένες πηγές.
Μετά έρχεται ο κος Κλιματσάκης και κάποιοι άλλοι που δηλώνουν επίσης ”ειδικοί” και αμφισβητούν αυτές τις πηγές, μιλώντας για ”ψυχολογισμό”.
Οπότε ο κόσμος που ακούει και είναι άσχετος, τι θα διδαχθεί και θα κρατήσει τελικά… το μεν ή το δε;;; Ο πατήρ Νικόλαος έχει προλογίσει ολόκληρο τόμο του Αγίου Μαξίμου, γιατί να τίθεται υπό αμφισβήτηση όλη αυτή η βαθιά έρευνα που έχει κάνει, ενώ την τεκμηριώνει με τόσες πηγές και τόσους θεολόγους κτλ. κτλ. Θέλω να πω ότι ο διάλογος πρέπει να καταλήγει και κάπου, για να ξέρουμε κι εμείς που ακούμε και διαβάζουμε τι να πιστέψουμε. Γι’ αυτό λέω ότι είναι σοβαρό’ εγώ κάποτε πήγα σε έναν πνευματικό που μου είπε να κόψω το θέλημά μου και με έπιασε κατάθλιψη και δεν ξαναπήγα. Είναι σοβαρά τα θεολογικά ζητήματα.
Σας ευχαριστώ.

Να σημειώσω κάποια πράγματα:
1. Δεν έχω δει ούτε το “μάθημα” του π. Νικολάου, ούτε τα βίντεο με τις ενστάσεις του κ. Κλιματσάκη, γιατί α) μου είναι ευκολότερη (και γρηγορότερη) η ανάγνωση κειμένου από την ακρόαση ομιλιών και β) προτιμώ τα ίδια τα αγιοπατερικά κείμενα από τις αναλύσεις τους.
2. Τις τελευταίες δεκαετίες πάρα πολλοί ασχολούνται με τον άγιο Μάξιμο και συγκαλούνται πολλά συνέδρια για τη διδασκαλία του ανά την οικουμένη, όπως διαπίστωσε πρόσφατα ο κ. Σωτήρης Μητραλέξης. Επομένως, κανείς δεν μπορεί να θεωρείται αποκλειστικός ερμηνευτής του.
3. Τον π. Νικόλαο τον γνώρισα από τα κείμενα που έχει αναρτήσει εδώ, από ένα βιβλίο του που διάβασα κι από τις λίγες ομιλίες του που έχω ακούσει. Παρότι ξεκίνησε τις σπουδές του από τη φιλοσοφία, ως βάση του για την ερμηνεία των ιερών κειμένων έχει “τὰς τῶν Ἁγίων θεοπνεύστους θεολογίας καὶ τῆς Ἐκκλησίας τὸ εὐσεβὲς φρὀνημα”, όπως μας διδάσκει το Συνοδικόν της Ορθοδοξίας που ακούμε στις εκκλησιές κάθε Α΄ Κυριακή των Νηστειών. Ξεκινά από την εμπειρία των θεοπτών, έστω και αν αυτοί ήταν ολιγογράμματοι και τη διατύπωσαν απλοϊκά.
Του κ. Κλιματσάκη έχω διαβάσει κάποια άρθρα εδώ κι είχαμε και κάποιες συζητήσεις στο “Αντίφωνο” πριν από χρόνια (δείτε πχ, τον διάλογό μας πάνω σε ένα άρθρο μου: https://antifono.gr/i-proslipsi-tou-agiopaterikou-logou-si/). Συμπέρανα από αυτά πως, προκειμένου να κατανοήσει και να ερμηνεύσει τη θεολογία της Εκκλησίας μας, ξεκινά από τον ορθό λόγο και τη φιλοσοφική παιδεία του. Αυτό είναι επισφαλές, όπως μας διδάσκει η εκκλησιαστική Ιστορία.
4. Υπάρχουν και παραμένουν ανοιχτά κάποια «θεολογούμενα» στην Εκκλησία μας. Το να γίνεται διάλογος γι’ αυτά δεν είναι κακό. Αρκεί να μην προτάσουμε τις απόψεις και τις ερμηνείες μας στην εμπειρική θεολογία των Πατέρων και στο φρόνημα του πιστού λαού.

@Theo
Ευχαριστώ για την απάντησή σας και για το λινκ που μας παραθέσατε. Πολύ ενδιαφέρον και εξαιρετικά τεκμηριωμένο το άρθρο σας!

Τώρα, όλοι εμείς που δεν ανήκουμε στον ακαδημαϊκό θεολογικό χώρο και δε διαθέτουμε τις γνώσεις για να καταλάβουμε τα αγιοπατερικά κείμενα, ακούμε τους πνευματικούς (όπως ο π. Ν. στη συγκεκριμένη περίπτωση για το συγκεκριμένο θέμα).
Σαφέστατα ο διάλογος είναι ωφέλιμος, όταν γίνεται για την αναζήτηση της αλήθειας. Διάλογο δεν αποτελεί κατά την ταπεινή μου άποψη αυτό που γίνεται γι’ αυτό το θέμα: παρουσιάζει ο π. Ν. μία ερμηνεία που έχει προκύψει και μέσα από παγκόσμιο διάλογο πολλών χρόνων σε συνέδρια κτλ. όπως μας παρουσίασε. Μετά έρχονται κάποιοι άλλοι ερμηνευτές και ”ειδικοί” και αμφισβητούν όλη αυτή την ερμηνεία, επανέρχεται ο π. Ν. με νέα ομιλία και νέες πηγές, υπάρχει πάλι αμφισβήτηση κτλ. και δεν θα τελειώσει μάλλον, οπότε ο π. Ν. και ο κάθε π. Ν, που θα βρισκόταν στην ίδια θέση, απλώς θα σταματούσε να ασχολείται. Μας λέει ξανά και ξανά ότι ο ΄Αγ. Μάξιμος είναι σαφής και λέει ξεκάθαρα το τάδε και το τάδε. Αυτό γιατί αμφισβητείται, αφού είναι ξεκάθαρο και μπερδευόμαστε;
Στο δια ταύτα, η αλήθεια ποια είναι τελικά σχετικά με το ζήτημα του θελήματος; … Εν πάση περιπτώσει, εγώ χωρίς να τον γνωρίζω προσωπικά, ακούω, διαβάζω και παρακολουθώ τον π. Ν. εδώ και πάρα πολλά χρόνια ανελλιπώς, γιατί βάζει τον Θεό ενεργό μέσα στη ζωή μου κι όχι μόνο σε κάποιον κηρυγματικό άμβωνα (ειδικά κάποιες ομιλίες του, όπως την ”αγάπη ως βία” και τον ”Θεό του διαβόλου” τις έχω ακούσει πάμπολλες φορές) και συμφωνώ μαζί του και ως προς τον παραλογισμό που τον βλέπουμε και σε άλλες εκφάνσεις της ζωής μας πια, ειδικά στα σχολεία και στον τρόπο εκπαίδευσης και διαπαιδαγώγησης των παιδιών που επικρατεί το χάος.
Σταματώ εδώ. Ευχαριστώ.

Διόρθωση:
Κι ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης: «Ας μην ασχημονούν, λοιπόν, όσοι φιλονικούν γι’ αυτά τα ζητήματα, λες και η ευσέβεια έγκειται για μάς στις λέξεις και όχι στα πράγματα (στην ουσία).(δηλαδή, ν’ αντικατασταθεί το “και” με το “Κι ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης”.)

1. Αν κατάλαβα καλά, μας λέτε ότι αυτές οι ομιλίες, όπως αυτή η συγκεκριμένη εδώ του π. Ν. που σχολιάζουμε, αφορούν μόνο ένα κλειστό κοινό ακαδημαϊκών θεολόγων και όχι τον μέσο πιστό; Εμένα με ενδιαφέρει πολύ το θέμα του θελήματος και το Αντίφωνο έχει διαθέσει ανοιχτή την ομιλία σε όλους, η οποία τιτλοφορείται και ”Ανοιχτό μάθημα”΄’ κ αι αυτή η ομιλία εμένα προσωπικά με αναπαύει.

2. ”Δεν έχει κανένα νόημα να ασχολούμαστε με αυτές τις διαμάχες”… ναι, κοιτάξτε, έτσι είναι, αλλά όταν κάποιος πολύ σημαντικός διανοητής, ακαδημαϊκός θεολόγος που μιλάει σε χιλιάδες καρδιές των ανθρώπων, όπως ο π. Ν. εν προκειμένω, δέχεται επιθέσεις από ανθρώπους που αμφισβητούν συνεχώς ξεκάθαρες αναφορές ή διάβασαν πέντε – δέκα πράγματα κι έχουν άποψη είτε ανήκουν στον ακαδημαϊκό χώρο είτε όχι, καλό είναι να παίρνουμε κι εμείς οι πιστοί μια θέση και να μην τον αφήνουμε ακάλυπτο ”στα πυρά”.

3. Δεν ξέρω αν είδατε τα σχόλια και τα βίντεο, αλλά δεν νομίζω ότι οι δύο ακαδημαϊκοί πιστεύουν τα ίδια και διαφωνούν μόνο στις λέξεις. ΄Εχουν εκφράσει και οι δύο τις θέσεις τους ανοιχτά και αρκετές φορές.

4. Συμφωνώ απόλυτα μαζί σας ότι ”ελάχιστη σημασία έχει αν ο πνευματικός είναι σπουδαγμένος ή όχι”. Εδώ βέβαια πάλι σχετικά είναι τα πράγματα, διότι έχω πάει και σε πνευματικό με περγαμηνές και δεν αναπαύτηκα καθόλου, όπως έχω πάει και σε πνευματικό που όλοι μου έλεγαν ότι έχει τη χάρη του Θεού και έφυγα χειρότερα απ’ ό,τι πήγα. Επίσης, γνωστή μου με κλινική κατάθλιψη πήγε σε πνευματικό που δεν ήξερε από ψυχολογία και όχι μόνο δεν τη βοήθησε, αλλά την έκανε χειρότερα και μετά έτρεχε στους ψυχολόγους. ΄Οπως, απ’ την άλλη, προφανώς υπάρχουν και πολλοί πνευματικοί που αναπαύουν είτε είναι σπουδαγμένοι είτε όχι. Υπάρχουν πολύ ωραίες ομιλίες εδώ στο Αντίφωνο για την ποιμαντική ψυχολογία.

Αυτά με αυτό το θέμα. Να είστε καλά.

Σας ευχαριστώ, κύριε Μανδηλά.
https://www.youtube.com/watch?v=_FmQXY2nLkk

Ο μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ιερόθεος απαντά σε σχετικό ερώτημα: https://www.youtube.com/watch?v=fkDPV02xezw
Είναι ενδιαφέροντα τα σχόλια (σε πιο ευπρεπές επίπεδο από όσα αναρτήθηκαν σε άλλα κανάλια του Youtube), ένα εκ των οποίων είναι του π. Νικολάου Λουδοβίκου.

Καταλήγει ο σεβασμιότατος: “Επομένως, εκείνο το οποίο εσείς πρέπει να ξέρετε είναι ότι πρέπει να τηρούμε τις εντολές του Χριστού, για να αυξηθούμε πνευματικά. Και η αύξησή μας η πνευματική δεν είναι απλώς να αποχτήσουμε μια ελευθερία. Η αύξησή μας η πνευματική είναι από το κατ’ εικόνα να φτάσουμε στο καθ’ ομοίωση, ώστε να κάνομε ό,τι θέλει ο Θεός κι όχι ό,τι θέλουμε εμείς κι ο διάβολος.”