Το εύρος ηλικιών που συγκροτεί μια γενιά αλλάζει κάθε 15-20 χρόνια. Οι γενιές μοιράζονται τις ίδιες διαπλαστικές και διαμορφωτικές εμπειρίες. Γεγονότα μείζονος σημασίας (πόλεμοι, οικονομικές κρίσεις κ.λπ.) καθώς και τεχνολογικές και πολιτισμικές αλλαγές οδηγούν στην ανάπτυξη ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και αξιών σε κάθε γενιά.
Στο παρόν άρθρο θα μας απασχολήσει η γενιά Ζ, οι νέοι δηλαδή οι γεννημένοι από το 1997 έως το 2012, που σήμερα εισέρχονται μαζικά στην αγορά εργασίας. Η γενιά Ζ δεν είναι συμπαγής. Συνδυάζει μια προοδευτική στάση στα κοινωνικά ήθη με έντονα πραγματιστικές όμως οικονομικές αναζητήσεις και ανησυχίες, ενώ στους κόλπους της παρατηρείται μια ενδιαφέρουσα πόλωση μεταξύ νεαρών ανδρών και γυναικών. Οι άνδρες ελκύονται, διεθνώς και σε υπολογίσιμα ποσοστά, από την Πίστη και την παράδοση. Οι γυναίκες ακολουθούν αυτήν την τάση σε μικρότερο βαθμό.
Οι νέοι της γενιάς Ζ είναι λιγότερο ιδεαλιστές από την αμέσως προηγούμενη γενιά Υ, τους millennials. Γεννήθηκαν και μεγάλωσαν σε μια περίοδο που την χαρακτήριζε κοινωνικοοικονομική αστάθεια και αβεβαιότητα. Το κραχ του 2008 και το σβήσιμο του ονείρου για μια ανάπτυξη δίχως τέλος, έφεραν την διάψευση της προσδοκίας για συνεχή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Δεν είναι παράξενο, λοιπόν, που οι νέοι αυτοί προτιμούν την απόκτηση προϋπηρεσίας και όχι τις μακροχρόνιες σπουδές. Σπουδές που δεν μετρούν ιδιαίτερα στην αγορά εργασίας, όπως δείχνει το παράδειγμα της υπερκαταρτισμένης γενιάς Υ. Η σταθερή εργασία, εν πάση περιπτώσει, σε καλοπληρωμένες θέσεις πλήρους απασχόλησης είναι η εξαίρεση για τους νέους της γενιάς Ζ.
Η γενιά Ζ μεγάλωσε με το διαδίκτυο. Πρόκειται για την πρώτη γενιά χωρίς προϊντερνετική ζωή. Οι νέοι της γενιάς Ζ δεν είναι απλώς εξοικειωμένοι με το διαδίκτυο. Το ιντερνέτ αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ζωής τους. Έχουν τις πιο πλούσιες ψηφιακές δεξιότητες από όλες τις γενιές και παραμένουν συνεχώς συνδεδεμένοι.
Εδώ όμως αρχίζουν νέου είδους προβλήματα για την γενιά Ζ και μάλιστα όχι πλέον οικονομικής φύσης. Οι νέοι αυτής της γενιάς προσαρμόζονται μεν εύκολα και είναι δημιουργικοί, αλλά έχουν περιορισμένες πρόσωπο με πρόσωπο επαφές. Τους λείπει η ζεστασιά της φυσικής παρουσίας του άλλου προσώπου και δεν έχουν καλλιεργήσει επαρκώς τις κοινωνικές δεξιότητες, που θα τους επέτρεπαν να κάνουν εύκολα φίλους. Η οικοδόμηση βαθιών σχέσεων με τους συνομηλίκους τους και πολύ περισσότερο η μετοχή σε μια υγειά συλλογική ζωή θα ήταν διέξοδος από την ακραία μόνωση και την πολύωρη ενασχόληση με τα κοινωνικά δίκτυα και την ψευδεπίγραφη και κολοβή κοινωνικότητά τους.
Το κενό συλλογικότητας και το κενό νοήματος που χαρακτηρίζει την γενιά Ζ εξηγεί την νοσταλγία μερίδας των νέων αυτής της γενιάς για οτιδήποτε σχετίζεται με τον προ- ψηφιακό κόσμο. Η νοσταλγία αυτή δεν συνιστά δραπέτευση στο παρελθόν αλλά αξιοποίησή του για την πλοήγηση σε ένα αβέβαιο μέλλον. Το αυξανόμενο ενδιαφέρον της γενιάς Ζ για την χριστιανική πίστη αποτελεί την κορύφωση των νοσταλγικών αναζητήσεών της για ρίζες και εδραία πιστεύω και αξίες. Στα πλαίσια αυτά πρέπει να τοποθετηθεί και η στροφή ενός όχι ευκαταφρόνητου αριθμού νέων Αμερικανών στην ορθοδοξία.
Η γενιά Ζ δεν είναι απλώς η πρώτη που μεγάλωσε με την ψηφιακή τεχνολογία, αλλά και η πρώτη που εκτέθηκε εξαρχής στην γουόκ ατζέντα, την εμμονική δηλαδή υπεράσπιση των σεξουαλικών και άλλων μειονοτήτων. Αυτό το δεύτερο γεγονός είναι εκείνο που εξηγεί σε ένα βαθμό την διαφορετική στάση απέναντι στην Πίστη και την παράδοση των νεαρών ανδρών και γυναικών. Ιδιαίτερα στην Αμερική οι νεαροί λευκοί άνδρες νοιώθουν να είναι θύματα μιας διάχυτης δικαιωματιστικής και φεμινιστικής κουλτούρας. Ορισμένοι από αυτούς πιστεύουν ότι η επανάκαμψη σε μια άκαμπτη ιεραρχία των φύλων θα ήταν η ενδεδειγμένη λύση. Αυτό το υποσύνολο της γενιάς Ζ έλκεται συνήθως από ακροδεξιές θέσεις και καταφεύγει ενίοτε στην βία και τον καταναγκασμό στην σχέση της με το άλλο φύλο.
Πέραν της βίαιης αυτής μερίδας, υπάρχουν και εκείνοι που θεωρούν ότι η δύναμη χαρακτήρα είναι προτιμότερη από τα δυνατά μπράτσα, και ότι η πειθώ και η αυτοκυριαρχία είναι καλύτερη λύση από την προσφυγή στην βία. Αυτή η δεύτερη μερίδα στρέφεται προς τις παραδοσιακές χριστιανικές Εκκλησίες. Η εβδομαδιαία λατρεία, τα Ιερά Μυστήρια και η προσευχή εκτός του ότι λειτουργούν διαπλαστικά αποτελούν και πνευματικές άγκυρες και καταφύγια απέναντι στον ανέστιο και ψυχρό κόσμο των φωτισμένων οθονών.
Η πνευματικά ανήσυχη μερίδα της γενιάς Ζ συνειδητοποιεί επίσης ότι η ατομική ελευθερία που οι προηγούμενες γενιές είχαν σε μεγάλη περιωπή απαιτεί για την διατήρησή της κάτι πιο βαθύ, πιο απαιτητικό και πιο ηρωικό από την ίδια την ατομική ελευθερία, την οικοδόμηση δηλαδή δεσμών αλληλεγγύης και κοινωνικής συνοχής, όπως οι οικογενειακοί δεσμοί και οι δεσμοί των πιστών μεταξύ τους.
Το αφήγημα τελικά περί μιας ακατανίκητης τάσης εκκοσμίκευσης και ατροφίας των θρησκειών κάθε άλλο παρά ευσταθεί. Μία σεβαστή μερίδα της πιο καταρτισμένης ψηφιακά γενιάς επιστρέφει στην Πίστη, καθώς δεν βρίσκει σ' αυτήν μόνον την ηχώ του παρελθόντος, αλλά και ένα ασφαλές και ζωογόνο παρόν και την υπόσχεση ενός αιωνίου μέλλοντος.
Πηγές
The rising pressures for Gen Z in the global job market. The world economic forum. Nov 14, 2025
Understanding Gen Z’s loneliness epidemic. By Jenna Kamal. GWI Blog. Jan 24, 2025
Gen Z longs for Home. By Eddie Larow.Oct 21, 2025. First Things
Η Ορθοδοξία κερδίζει έδαφος στις ΗΠΑ: Από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης…στους ναούς. 15/12/2025. Euronews.
