Υπάρχει άραγε μια σχέση ανάμεσα στους σεξουαλικούς κανόνες μιας κοινωνίας και την πολιτισμική της ενέργεια, τη δύναμή της να δημιουργεί και να αναπτύσσεται; Αυτό το ερώτημα έθεσε ο ανθρωπολόγος J.D. Unwin στο κλασικό του έργο "Sex and Culture".
Ο Unwin μελέτησε δεκάδες κοινωνίες, εξετάζοντας τους πραγματικούς κανόνες που ίσχυαν για το σεξ, πριν και μετά τον γάμο, όπως η προγαμιαία αγνότητα, η μονογαμία, η πολυγαμία και το διαζύγιο. Παράλληλα, κατέταξε τους πολιτισμούς ανάλογα με το επίπεδο της πολιτισμικής τους έκφρασης, από ζωιστικούς έως ορθολογιστικούς, το ανώτατο επίπεδο με φιλοσοφία και επιστήμη. Το συμπέρασμά του ήταν ότι βρήκε μια πολύ ισχυρή συσχέτιση. Οι κοινωνίες που επέβαλαν τους αυστηρότερους σεξουαλικούς περιορισμούς, όπως η υποχρεωτική προγαμιαία αγνότητα και η απόλυτη, ισόβια μονογαμία, ήταν αυτές που έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα πολιτισμικής ανάπτυξης.
Η υπόθεσή του ήταν ότι η σεξουαλική ενέργεια που περιορίζεται μετουσιώνεται και διοχετεύεται σε κοινωνικές, πολιτισμικές και παραγωγικές δραστηριότητες, στην τέχνη, την επιστήμη, την κατάκτηση. Αντίστοιχα, παρατήρησε ότι όταν ένας ακμάζων πολιτισμός άρχιζε να χαλαρώνει τους σεξουαλικούς του κανόνες, η πολιτισμική του ενέργεια έπεφτε, οδηγώντας συχνά σε φάση παρακμής. Αυτή η αλλαγή φαινόταν συνήθως μέσα σε περίπου τρεις γενιές, δηλαδή κοντά σε έναν αιώνα.
Ο Unwin επέμενε ότι απλώς κατέγραφε ένα ιστορικό μοτίβο. Πρόκειται για ένα θεμελιώδες δίλημμα. Μπορούν η μέγιστη πολιτισμική ενέργεια και η εκτεταμένη ατομική και σεξουαλική ελευθερία να συνυπάρξουν αρμονικά σε βάθος χρόνου; Ή μήπως υπάρχει μια εγγενής, ασυμβίβαστη ένταση μεταξύ τους; Ένα ερώτημα που μένει ανοιχτό για σκέψη.