Ἀπέναντι στήν τουρκική πρόκληση (συνέχεια)

0
717

Τὸ κείμενο ποὺ ἀκολουθεῖ ὁλοκληρώνει τὴ σειρὰ τριῶν ἄρθρων ποὺ δημοσιεύθηκαν στὸ θεωρητικὸ περιοδικὸ «Τὸ Κοινὸν τῶν ὡραίων τεχνῶν»: τὸ πρῶτο μέρος στὸ τεῦχος 6 (Σεπτέμβριος 2019), τὸ δεύτερο στὸ τεῦχος 7 (Δεκέμβριος 2019) καὶ τὸ τρίτο στὸ τεῦχος 8 (Μάρτιος 2020). Τὰ δύο προηγούμενα μέρη βρίσκονται ἀναρτημένα καὶ τὰ δύο μαζί στὸ στὸ Ἀντίφωνο (ἐδῶ).

ΜΕΡΟΣ Γ΄

γεωπολιτικ κρίση χτυπ μ βροντώδη πλέον τρόπο τν πόρτα τς μικρς κα νέτοιμης γι’ ατν λλάδας, πο βιώνει τν κίνδυνο χωρς ψυχραμία, χωρς πνευματικ βάθος κα χωρς στρατηγική. Κατ συνέπεια λα βαίνουν καλς ναντίον μας –πως λεγε Μάρκος Βαμβακάρης– μ λιγγιώδη, μάλιστα, ταχύτητα. Κα μες ποχρεωνόμαστε ν φιερώσουμε να κόμα ρθρο γι τν τουρκικ πρόκληση, συμπληρώνοντας τ δύο προηγούμενα, πο δημοσιεύθηκαν στ 6ο κα 7ο τεχος το Κοινο.

1. Τούτη τν ρα φαίνεται πς τ πρόβλημα συνοψίζεται σ μία κα μόνη λέξη: ρντογάν. μως τ πράγματα εναι πι περίπλοκα. Διότι σο κα ν πειλ πο πορρέει π τς γεμονικς βλέψεις το ρντογν εναι πολύτως πραγματικ πως μ πιμον τονίστηκε στ προηγούμενα ρθρα– δν μπορε ντούτοις ν ντιμετωπιστε σν κάτι μεμονωμένο, ποκομμένο π τν ερύτερη γεωστρατηγικ ντιπαράθεση· που τ τερν καθορίζεται π μεγαλύτερους «πακτες», διαίτερα δ π τν ναμέτρηση ΗΠΑ-Ρωσίας. 

ς μν ξεχνμε τι ρντογν δν ρθε π τ πουθενά, κα δν ρχεται μόνος του. ρθε σν φυσικ προϊν τς παγκόσμιας πολιτικς, οκονομικς κα πολιτισμικς κρίσης κα τς βίαιης ναδιανομς πλούτου κα σχύος πο λαμβάνει χώρα τς τελευταες δεκαετίες σ παγκόσμια κλίμακα. Κα θρέφεται π τος νταγωνισμος κα τς συγκρούσεις πο προκαλε ναδιανομ ατή. διος βέβαια τ τραβάει περισσότερο π’ ,τι το πιτρέπεται. λλ ατ δείχνει κριβς τν νεξέλεγκτη δυναμικ τν καταστάσεων. Κα π τν ννοια ατ πειλ πο βιώνουμε τώρα δν ποκλείεται ν εναι προάγγελος κόμα πι πειλητικν ξελίξεων. Σ μι τέτοια περίπτωση τ δειν πο μς περιμένουν θ εναι πολ μεγαλύτερα π τν ριεντλ κδοχ βαρβαρότητας πο βιώνουμε τώρα.

2. Δν θέλω μ λα τοτα οτε ν ποβαθμίσω τν μεσο κίνδυνο πο ποτελε γι τ χώρα μας τουρκικ πιθετικότητα, οτε ν διαφωνήσω μ ατ πο τονίζεται πλέον π ρκετς πλευρς: τν νάγκη γι μι μεση κα ποφασιστικ στάση ποτροπς. Μακάρι ν ταν κάτι τέτοιο φικτό. Προσωπικ μως δν πιστεύω πς μι λλάδα μ καταρρακωμένη τν θνική της κυριαρχία κα μ να πολιτικ σύστημα πειθήνια προσκολλημένο στ ερωατλαντικ πλαίσιο (τος θεσμος τς ΕΕ κα τν πολιτικ τν ΗΠΑ), μπορε πραγματικ ν σηκώσει κεφάλι κα ν ντιμετωπίσει τν πειλ σ λες της τς διαστάσεις – τν μεση κα τν πικείμενη.

λοι γνωρίζουμε πς τ ερωπαϊκ θεσμικ πλαίσιο κα ο προτεραιότητες τν δυτικν μας ταίρων μς παγορεύουν συγκεκριμένα πράγματα: (α) Ν προσχωρήσουμε σ μι στρατηγικ συμφωνία μ τν Τουρκία, ποδεχόμενοι τ μεγαλύτερο μέρος τν ναθεωρητικν παιτήσεών της, πως ατς συνοψίζονται στς δέες περ «γαλάζιας πατρίδας» (θαλάσσια σύνορα κα ΑΟΖ σ Αγαο κα νατολικ Μεσόγειο) κα περ τν «συνόρων τς καρδις» τους (πολιτισμικ κα πολιτικ πέκταση ξω π τ πίσημα κρατικ σύνορα, σ περιοχς μ τουρκογενες κα μουσουλμανικος πληθυσμος στ Βαλκάνια κα λλο). Κα (β) σον φορ τ προσφυγικ-μεταναστευτικό, πο κ τν πραγμάτων μπλέκεται στν λληνοτουρκικ ντιπαράθεση, ν ποδεχθομε τν ρόλο το συνοριοφύλακα τς Ερώπης, μετατρέποντας λη τ χώρα σ να κτεταμένο hot-spot – σως παζαρεύοντας τ οκονομικ νταλλάγματα.

λοι ο «σώφρονες» πολιτικοί μας πρς τ κε τείνουν. Θέλουν ν πιστεύουν τι ν δώσουν κάτι, θ καταφέρουν ν νταποκριθον κα στς δύο ποχρεώσεις τους: κα θ χουν ξευμενίσει τ θηρίο, κα θ χουν πράξει ατ πο τος ζητεται. Αταπατνται μως. Διότι τ πρώτιστο γι τν ρντογν δν εναι τ οκονομικ (πετρέλαια κλπ). Ατ πο κυρίως τν νδιαφέρει εναι γεωπολιτικς λεγχος τς περιοχς. ν π’ ατν πορρέουν κα οκονομικ φέλη, κόμα καλύτερα· λλ δν εναι ατς βασικός του στόχος. Γι’ ατ κα καμμία συμφωνία «συνεκμετάλλευσης» κα καμμία «Χάγη» δν πρόκειται ν νακόψει τ διεκδικητική του ρμή. σα σα, θ τν τροφοδοτήσουν κόμα περισσότερο. Τουρκία δν θ ρκεστε σ’ ατ πο θ τς παραχωρηθον, κόμα κα ν τς δοθον λα σα διεκδικε· κα ,τι κερδίσει π μι συμφωνία μ τν λλάδα θ ποτελέσει γι’ ατν τ προγεφύρωμα γι νέες διεκδικήσεις, μ κόμα μεγαλύτερη ποφασιστικότητα κ μέρους της.

3. Τούτων δοθέντων, πίκληση γι στάση πυγμς πέναντι στν Τουρκία μονομερς, χωρς νάλογη ποφασιστικότητα πέναντι στος δυτικος ταίρους κα συμμάχους, χι μόνο εναι νεπαρκής, λλ θ φέρει τ ντίθετο ποτέλεσμα. Γι παράδειγμα, να πολ πιθαν σενάριο εναι τ ξς: να «ποχρεωτικ» –γι τν τιμ τν πλων– πολεμικ πεισόδιο λλάδας-Τουρκίας ν εναι ατ πο θ προσφέρει στ λληνικ πολιτικ σύστημα τ φύλλο συκς πο χρειάζεται γι ν προσχωρήσει στ συμφωνία πο λοι πιέζουν ν ποδεχθε. Κα πιπλέον θ χει τ δικαιολογία πς κανε ,τι ταν νθρωπίνως δυνατόν γι ν τν ποφύγει – κόμα κα πόλεμο.

Εναι μι δοκιμασμένη τεχνικ γι ν ποχωρες μ τ κεφάλι ψηλά. Προκαλες μι κρίση φτάνοντας τ πράγματα στ κρα· κα μετά, λαμβάνοντας π’ ψη κα τς συμβουλς τν καλοπροαίρετων τρίτων, κάνεις περήφανα πίσω γι ν ποτρέψεις, ποτίθεται, τ χειρότερα. Τ δίδαξε . Παπανδρέου στν λληνοτουρκικ κρίση το 1987, πο κατέληξε να χρόνο μετά, τ 1988, στ συμφωνία το Νταβός. Τν φάρμοσε πίσης Κ. Σημίτης στν κρίση τν μίων τ 1996, καταλήγοντας κα ατς στν λληνοτουρκικ συμφωνία τς Μαδρίτης τ 1997. Κα κάτι νάλογο κανε κα λ. Τσίπρας τ καλοκαίρι το 2015.

Ατ τ γνωρίζει, βέβαια, πολ καλ ρντογάν, κα γι’ ατ κάνει τν τελευταο καιρ ,τι μπορε γι ν προκαλέσει μι πολεμικς φύσεως μπλοκή. Βάζει τσι τν λληνικ πλευρ στ ξς δίλημμα: ετε ν παραστήσει πς δν καταλαβαίνει, κα μ τν τρόπο ατν ν παραιτηθε de facto π τ δικαιώματά της (ατ δηλαδ πο δη συμβαίνει), ετε ν παντήσει στρατιωτικά, πράγμα πο θ προκαλέσει τ διαιτητικ πέμβαση τν νδιάμεσων τρίτων κα θ μς ξαναγκάσει τελικς σ μι συμφωνία· τουτέστιν, στ de jure ποδοχ νς μικρότερου μεγαλύτερου μέρους τν τουρκικν παιτήσεων.

4. οσία λοιπν εναι πώς, ετε μαχητί (ατ πο εσηγονται ο ρεαλιστς/νδοτικοί), ετε μ πόλεμο (πως προτείνουν ο πατριτες/διάλλακτοι), λλάδα καλεται ν ποδεχθε τ συρρίκνωση τς δαφικς της κυριαρχίας, συνυπογράφοντας να γεωπολιτικ μνημόνιο, σ συνέχεια κα λοκλήρωση το οκονομικο μνημονίου. Ατ τ μοίρα χει προδιαγράψει γι μς τ «πολιτισμένο» φιλελεύθερο δυτικ στρατόπεδο. Δν μπορε λοιπν ν πάρξει πραγματικ ποτροπή, ν δν εναι διμέτωπη· ν δηλαδ λλάδα δν βρε τρόπο ν συνδυάσει τν ποτρεπτικ μυνα πρς τ νατολικ μ τ στοιχειώδη νάκτηση τς θνικς κυριαρχίας πρς τ δυτικά. Εναι ατ φικτό; π τς παροσες συνθκες, σίγουρα χι. π λλες, νδεχομένως ναί. λλά ατ εναι μι λλη συζήτηση.*

* Σ προηγούμενα τεύχη το Κοινο, πως κα σ λλα κείμενά μου, χω περιγράψει μι ναλλακτικ βαλκανικ κα μεσογειακ στρατηγικ τς χώρας· μι στρατηγικ «ερηνικο ναθεωρητισμο», πο σ ντιδιαστολ πρς τν βίαιο κα διοτελ ναθεωρητισμ τς Τουρκίας, θ ταν πρς κοιν φελος λων τν λαν τς περιοχς. λλά, πως επαμε, ατ εναι μι λλη συζήτηση.

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here