Ζηλεύω τους Ιταλούς

0
53

Νίκος Γ. Ξυδάκης

Στις αξιολογήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπουμε συχνά να κατατάσσονται πλάι πλάι η Ελλάδα και η Ιταλία, σε θέματα αναξιοπιστίας, ελλειμμάτων και καθυστέρησης. Οι μεσογειακές χώρες είναι η μόνη μας παρηγοριά στη Ζώνη του Ευρώ: έχουν και άλλοι τα χάλια μας, λέμε αυτάρεσκα, αλλά οι μεσογειακοί λαοί ξέρουν να ζουν, και άλλα τέτοια καϊμακλίδικα.

Είναι πιθανόν στη δημοσιονομική και διοικητική απειθαρχία να μοιάζουν Ελλάδα και Ιταλία. Στην πολύ μεγαλύτερη Ιταλία επίσης υπάρχουν ζώνες εκτενέστερης και πολύ βαρύτερης φτώχειας, ζώνες οργανωμένου εγκλήματος – αυτά δεν υπάρχουν εδώ, ευτυχώς. Σε όλα τα άλλα, όμως, και κυρίως στην καθημερινή ζωή, στην ποιότητα της καθημερινότητας, στην έκταση και την ποιότητα του δημόσιου χώρου, στις δυνατότητες κυκλοφορίας και διαβίωσης, η Ιταλία είναι αλλού. Πολύ μακριά. Στ’ αστέρια. Κι ας βρίσκεται τόσο κοντά, γεωγραφικά και δημοσιονομoδιοικητικά.

Τις διαφορές τις αντιλαμβάνεσαι αμέσως μόλις περπατήσεις σε έναν οποιοδήποτε δρόμο, σε οποιαδήποτε πόλη, ακόμη και στον φτωχό Νότο· όταν οδηγήσεις στους εθνικούς και επαρχιακούς δρόμους· όταν επισκεφθείς ένα μουσείο, ένα ιστορικό κτίριο, μια βιβλιοθήκη· όταν σεργιανίσεις σε μια πλατεία ή ένα άλσος· όταν περιπλανηθείς στην εξοχή, της Τοσκάνης, της Απουλίας, του Βένετο, εξίσου· όταν μπεις σ’ ένα καφέ ή ένα εστιατόριο, εκεί κυρίως…

Οι διαφορές είναι ορατές, είναι αισθητές, τις αναπνέεις: στο ιστορικό κέντρο των μητροπόλεων η κυκλοφορία Ι.Χ. είναι απαγορευμένη ή περιορισμένη δραστικά. Τα μνημεία και τα ορόσημα των πόλεων είναι ελεύθερα και προσβάσιμα· οι κάδοι απορριμμάτων δεν στολίζουν τους κεντρικούς δρόμους· τα σκούτερ δεν παρκάρουν όπου να ’ναι· τα πεζοδρόμια δεν καταλαμβάνονται από ψυγεία και τραπεζοκαθίσματα· τα σκουπίδια δεν ξεχειλίζουν από κούτες, τα παρκάκια δεν είναι χωματερές. Δηλαδή, οι μεσογειακοί, ατομικιστές, φωνακλάδες, όπως κι εμείς, Ιταλοί, διαχειρίζονται διαφορετικά από εμάς τον δημόσιο χώρο, λειτουργούν εντός του δημόσιου χώρου, τον σέβονται, τον ζουν.

Περπατώ στην ασφυκτικά τουριστική Βενετία, στο Μιλάνο, στη Ρώμη, στη Φλωρεντία, στην Πάντοβα, στις παραλιακές πόλεις του Νότου, στις κωμοπόλεις της ενδοχώρας. Παντού ο δημόσιος χώρος είναι λειτουργικός· δεν είναι τέλειος ασφαλώς, έχει ψεγάδια, αλλά είναι ζωντανός, ολόκληρος. Βρίσκεις οδόσημα και ταμπέλες, όλα ευανάγνωστα, χωρίς να σκεπάζονται από διαφημίσεις και αυθαίρετες κατασκευές, βρίσκεις τον δρόμο σου, μαθαίνεις πού βρίσκεσαι· συχνά, στην πινακίδα του οδωνυμίου αναγράφεται η ιδιότητα του μνημονευομένου: μαθηματικός, φιλόσοφος, ποιητής, μηχανικός, εφευρέτης, πατριώτης… Η Ιστορία είναι κι αυτή ζωντανή.

Για τα μαγαζιά – δημόσιος χώρος και αυτά – τα έχουν πει πολλοί. Οι Ιταλοί στήνουν τα ωραιότερα καφέ και ρεστοράν στον κόσμο, τι να λέμε τώρα. Αλλά πρέπει να τα συγκρίνουμε με τα δικά μας, διαρκώς και ανελέητα. Διότι προσφέρουν πολύ ανώτερη ποιότητα, προϊόντων, υπηρεσιών και περιβάλλοντος, σε πολύ χαμηλότερη τιμή. Και διότι δεν μπορώ να καταλάβω πόσο χαμηλότερο είναι το κόστος για τον Ιταλό καταστηματάρχη, ώστε στο υπερπολυτελές καφέ να σερβίρει εσπρέσο στο όρθιο προς 80 – 90 λεπτά (και 2,50 ευρώ στο τραπέζι), ενώ στην Ελλάδα ο άθλιος καφές σε πλαστικό στο τυροπιτάδικο(!) κοστίζει 1,20 – 1,50 ευρώ… Ας μην προχωρήσουμε σε τιμές και ποιότητα εστιατορίων, οι διαφορές είναι εξοργιστικές.

Γιατί λέμε τα ίδια και τα ίδια; Διότι κάθε φορά που πηγαίνω στην Ιταλία, ζηλεύω τους Ιταλούς γι’ αυτά τα «μικρά» ατού της καθημερινότητάς τους. Τα περισσότερα ατού θα μπορούσαμε να τα διαθέτουμε κι εμείς, χωρίς επιπλέον κόστος, χωρίς επιπλέον τεχνολογία· μόνο με περισσότερη φροντίδα στην οργάνωση του βίου, με πόνο και αγάπη για τον δημόσιο χώρο, τον χώρο μας. Με περισσότερο αυτοσεβασμό.

Εντάξει, μας έλαχαν Προσφυγιά και Κατοχή, Εμφύλιος, ιστορικές κακοτυχίες· εντάξει, οι παππούδες μας ήταν αγροτοποιμένες και κατσαπλιάδες, εντάξει όλα, αλλά… Αλλά υπάρχει παράδοση οργανωμένου αστικού βίου και στην Ελλάδα, υπάρχουν μνημεία μοναδικά, τοπία συγκλονιστικά, κι εμείς στον 21ο αιώνα τα περιφρονούμε, τα τσαλαπατάμε, κάνουμε τη ζωή μας όλο και πιο άσχημη, πιο δύσκολη, πιο επιθετική, πιο καταθλιπτική. Δεν χαιρόμαστε τον δημόσιο χώρο, δεν απολαμβάνουμε τον υπαίθριο βίο. Κατσούφηδες και υποβαθμισμένοι, συμβιβαζόμαστε με τα κακομοίρικα ψίχουλα του ιδιώτη: τη μεζονέτα και το SUV. Κακομοίρηδες, ξιπασμένοι, χρεωμένοι, νεόπλουτοι.

Ζηλεύω τους Ιταλούς: για τις μικρές-μεγάλες χάρες του καθ’ ημέραν βίου.

πηγή: «H Kαθημερινή», της Κυριακής   30/11/2008

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here