Ποιος ήταν ο Γέροντας Βασίλειος; Ποια ήταν η πνευματική του παρακαταθήκη και τι σημαίνει σήμερα η παρουσία και η μαρτυρία του;
Ο Δημήτρης Μαυρόπουλος συζητά με τον Βασίλη Ξυδιά και τον Αλέξανδρο Περούδη για τον προηγούμενο της Ιεράς μονής Ιβήρων Γέροντα Βασίλειο Γοντικάκη, τη ζωή, τη σκέψη και το έργο του.
Μια ιδιαίτερη συζήτηση εις μνήμην, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός έτους από την εκδημία του.
Εξαιρετική συζήτηση, ιδιαίτερα η παρουσία του φίλου Δημήτρη Μαυρόπουλου. Επειδή όμως (δικαιολογημένα) κάποια πράγματα δεν τα θυμάται καλά, να επισημάνω:
Ο π. Βασίλειος επισκέφτηκε πρώτη φορά το Άγιον Όρος ως φοιτητής το 1958. Τότε γνώρισε τον άγιο Παΐσιο.
Χειροτονήθηκε στην Κρήτη, πριν να πάει στη Γαλλία για μεταπτυχιακές σπουδές το 1962 και υπηρετήσει στις Βρυξέλλες ως εφημέριος για ένα εξάμηνο, το 1964/1965.
Το 1968 πήγε στη Μονή Σταυρονικήτα με τον άγιο Παΐσιο και τους ππ. Γρηγόριο (τον συμμοναστή του στη Σκήτη Ιβήρων), Γεράσιμο από τη Μονή Ιβήρων (μετονομάσθηκε Αθανάσιος ως μεγαλόσχημος), Ιωάννη (Βράνο) κι ίσως και κάποιους άλλους. Ο π. Θεοδόσιος ήταν Φιλοθεΐτης μοναχός που πήγε στη Σταυρονικήτα το 1969.
Η χιλιετηρίδα του Αγίου Όρους εορτάστηκε το 1963, 1.000 χρόνια μετά την ίδρυση της Μεγίστης Λαύρας. (Μοναχοί ασκούνταν στον Άθω, σε μικρά κοινόβια ή ησυχαστήρια, τουλάχιστον από τις αρχές του 9ου αιώνα.) Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το “θεολογικό συμπόσιο” με τίτλο «Μοναχισμός και σύγχρονος κόσμος», τον οποίο επιμελήθηκε ο π. Ηλίας Μαστρογιαννόπουλος.
Η τελευταία ιδιόρρυθμη μονή του Αγίου Όρους που μετατράπηκε σε κοινόβιο είναι η Παντοκράτορος, το 1992. Η Μονή Βατοπεδίου έγινε κοινόβιο το 1989.
Η Μονή Ιβήρων μετετράπη σε κοινόβιο στις 15/28-8-1990. Λίγες μέρες πριν, ο άγιος Παΐσιος πήγε εκεί, ευλόγησε τον π. Βασίλειο στη νέα διακονία του, δίνοντάς του κι ένα κομποσχοίνι. (Μου το είπε ο ίδιος.)
Τέλος, η διαφωνία στη Σταυρονικήτα, ήταν βασικά μεταξύ της πλειοψηφίας των μοναχών που εγκαταβιούσαν εκεί, διότι ήθελαν η μονή ν’ ακολουθεί ένα πρόγραμμα και λειτουργικό τυπικό παρόμοια με αυτά των άλλων αγιορείτικων κοινοβίων, και του αγίου Παϊσίου και της μειοψηφίας των αδελφών που ήθελαν να ζουν πιο ησυχαστικά, με περισσότερη έμφαση στην κατά μόνας προσευχή και με ακολουθίες μικρότερης διάρκειας. Ο π. Βασίλειος έμεινε τελικά και συνέχισε να καθοδηγεί πνευματικά την πλειοψηφία των μοναχών που παρέμειναν και μετά που έφυγε ο άγιος Παΐσιος.