Το κάλλος μαζί με το ακαλλές

6
76

του Γιώργου Π.

Μπορεί ο Αριστοτέλης να υποστήριζε ότι η όραση είναι η δυνατότερη των αισθήσεων (και είχε δίκιο), όμως αυτό δε σημαίνει ότι αυτή μόνη αρκεί για να μετατραπούν οι εντυπώσεις σε ανεξίτηλα νοήματα δηλ. προϋποθέσεις προσωπικής μετοχής του εντελώς ιδιωτικού στην αφαιρετική καθολική έννοια.

Έτσι εξηγούνται πολλές εικόνες που μας κάνουν εντύπωση αλλά δεν προλαβαίνουν ενσυνείδητα να «καταχωρηθούν» σε κάποια από τις βασικές θεμελιώδεις έννοιες. Μοιραία λοιπόν οδηγούνται στο «μεγάλο αποθηκευτικό χώρο» του υποσυνείδητου.

Στην άλλη περίπτωση, όταν ο όλος άνθρωπος λειτουργήσει ενιαία τις «δυνάμεις τις ψυχής» οι αισθήσεις ξεπερνιούνται χωρίς να αναιρούνται – κοιναίσθηση ονόμαζε ο Αριστοτέλης την αρμονική συνεργασία των αισθήσεων που αποκαλύπτουν «άλλη δυναμική αντίληψης» – ακολουθούν (οι εικόνες ) διεργασία λογική δηλ. σε σχέση με …, ως προς … (λόγος), έχοντας κέντρο αναφοράς (κοινό παρανομαστή) κάποια καθολική έννοια.

Λέγοντας αυτά θέλω να δικαιολογήσω, τουλάχιστο σε μένα, το γεγονός να σου «αποκαλύπτεται» κάτι το εκπληκτικά εντυπωσιακό και γόνιμο για «επεξεργασία», αλλά χωρίς να το θέλεις, σχεδόν ανεπίγνωστα, να του «κλείνεις» την πόρτα. Όμως έρχεται ώρα, «το πλήρωμα του χρόνου», που τα πάντα βρίσκουν το νόημά τους – ίσως μόνο σ’ αυτούς που πραγματικά ψάχνουν για νοήματα.

Αυτό το καλοκαίρι η προσωπική «έλλαμψη» ήρθε μετά από χρόνια «αντικειμενικής» θέας της ίδιας εικόνας.

Στο παραθεριστικό κοντινής στη Θεσσαλονίκη παραλίας μετά τον κάματο της ημέρας αναζωογονητική απασχόληση το διάβασμα αγαπημένων βιβλίων. Απέναντι ακριβώς στο άλλο μπαλκόνι οι γείτονες. Ο πατέρας χήρος, η σύζυγος «κοιμήθηκε» πριν λίγα χρόνια, και δύο κόρες. Η μεγάλη διανοητικά και σωματικά ανάπηρη και η μικρότερη σωστή «αμαζόνα».

Δε ξέρω αν «τραβάει» το μάτι το contrast, η αντίθεση του συνόλου της εικόνας ή η κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Από τη μια

…τις αύτη η εκκύπτουσα ωσεί όρθρος, καλή ως σελήνη, εκλεκτή ως ο ήλιος, θάμβος ως τεταγμέναι;( Η περιγραφή παρατίθεται εδώ από το Άσμα Ασμάτων), ενώ από την άλλη πλήρης απογοήτευση. Άναρθρες κραυγές, σπαστικές κινήσεις, υποταγμένο σε ακινησία στραβό ατροφικό κορμί, ανύπαρκτη συνεννόηση. Μετά τον εντυπωσιασμό τα ερωτήματα αμείλικτα και βασανιστικά. Πώς γίνεται από τους ίδιους γονείς να γεννιέται η ομορφιά μαζί με την ασχήμια; Ποιος φταίει αυτή ή οι γονείς της και ταλαιπωρούνται απ’ την στιγμή που πρωτόδε το φως κι αυτή και οι δικοί της; Γιατί να υπάρχει το κακό, το πονηρό, η ασχήμια;

Πέρα απ’την ηθική θεώρηση των πραγμάτων, πέρα κι από την χρησιμοθηρική υπαρκτική αναγκαιότητα προβάλλουν και άλλα οντολογικά ερωτήματα όπως:

    *       Μπορεί να υπάρξει ομορφιά χωρίς ασχήμια να αντιπαρατεθεί;
    *      O σκοπός της ασχήμιας είναι να αναδεικνύει την ομορφιά;
    *      Αν επιτελέσει το έργο της θα πάψει να υπάρχει;

Πέρα όμως κι από ερωτήματα του τύπου τί θα γινόταν αν…, πρέπει αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές να νοηματοδοτήσουμε τα πάντα. Ακόμη και το ακαλλές! Αν πιστεύουμε σε Θεό προσωπικό που δε φτιάχνει τίποτα στην τύχη δεν μπορούμε να αποφύγουμε το ερώτημα για την αιτία και το σκοπό της ύπαρξης. Πρέπει τα πάντα να φανερωθούν, να φωτιστεί το νόημά τους. «και ήγαγεν (ο Θεός) αυτά προς τον Αδάμ, ιδείν τι καλέσει αυτά. Και παν ό εάν εκάλεσεν αυτό Αδάμ ψυχήν ζώσαν, τούτο όνομα αυτώ». (Γένεση)

Είναι ιδρυτική του ανθρώπου εργασία να νοηματοδοτήσει πάσα ψυχή ζώσα!

Θα ήθελα λοιπόν να επιχειρήσω, έστω ελλειπτικά ή και εντελώς άστοχα, μία προσέγγιση στο θέμα. Θα ήταν γεύση αβάσταχτης κόλασης να προσπεράσω αδιάφορα!

Καλό και κακό, όμορφο ή άσχημο, ηθικό και ανήθικο, αλήθεια και ψέμα είναι δύο όψεις του ιδίου νομίσματος. Νόμισμα – τάλαντο της ύπαρξής μας είναι ο κτιστός κόσμος μας. Νόμισμα – Νόμος της κτιστής μας ύπαρξης το ενδεχόμενο εκούσια ή ακούσια να εκπέσει.

Να εκπέσει εκούσια η ύπαρξή μας σημαίνει ότι εγώ ο ίδιος αρνούμαι την προσωπική κλήση για «τελειότητα» που μου απευθύνει ο Θεός.

Ακούσια έκπτωση υφίστανται όλοι όσοι αναπόφευκτα υπόκεινται στο δικό μου εγωιστικό θέλημα να αρνούμαι το Θεό.

Η έκπτωση (ακούσια ή εκούσια) δεν έχει σχέση με κάποιες αδυναμίες ή πάθη, με αμαρτίες ατομικές. Η πραγματική έκπτωση από τη Θεϊκή ομορφιά στην ανερμήνευτη ασχήμια είναι η εγωιστική θέση της αμετανοησίας. Εμμένοντας στην άρνηση του Θεού δε γίνομαι κατ’ ανάγκη χειρότερος άνθρωπος, όμως βάζω όρια για τον εαυτό μου την ανθρωπότητα. Αφήνω απ’ έξω το ενδεχόμενο να υπερβώ το κτιστό μέσω του Ακτίστου, να αθανατιστεί η ύπαρξή μου.

Στην ορθόδοξη διδασκαλία το άθλημα αυτό καλείται θεωρία, θέωση, κοινωνία.

Στην προηγούμενη παράγραφο μιλήσαμε για κλήση προς τελειότητα από το Θεό στον άνθρωπο, αυτή όμως η τελειότητα ουδέποτε νοήθηκε στην ορθόδοξη πατερική παράδοση ως «ατομική» αποστολή! Η σωτηρία, το σώον, το τέλειο δηλ. το ολοκληρωμένο δεν είναι η κοσμική κοινωνία της αλληλοβοήθειας, του αλτρουισμού – αυτού του ουμανισμού – της Καθολικής εκκλησίας, του χριστιανισμού χωρίς Χριστό όπως πολύ εύστοχα έχει ειπωθεί, αλλά ούτε και η ατομική-οντική δικαίωση του προτεσταντισμού. Η Αλήθεια είναι Θεός ελεύθερος από τη θεϊκή του φύση που «γίνεται» άνθρωπος, αλλά δε μένει άνθρωπος! Ανασταίνεται παίρνοντας μαζί του το «πρόσλημμα», όλη την ανθρώπινη φύση, χωρίς αυτή να αλλοιώνει το χαρακτήρα του Αναλλοίωτου Θεού γιατί η Ύπαρξή Του υπερβαίνει τους προκαθορισμούς φύσεως ή ουσίας. Ο Χριστός του Ευαγγελίου έχει προσλάβει προ καταβολής κόσμου τον τυφλό, την πόρνη, τον τελώνη, το ληστή, τη Σαμαρείτιδα, τη Χαναναία, τον εκατόνταρχο χωρίς να εξετάσει πόσο (πολύ ή λίγο) αμάρτησαν αλλά βλέποντας στο στρεβλωμένο κάλλος του καθένα, την εμπιστοσύνη, την αφοσίωση, τη μετάνοια, τη δικαιοσύνη, τη δίψα για την Αλήθεια, το θάρρος και την επιμονή αντίστοιχα.

Τι γίνεται όμως με τα εκατομμύρια των περιπτώσεων που δεν μπορούν λογικά-ενσυνείδητα να διαλεχθούν μαζί Του;

Τι γίνεται με την κόρη που αγκομαχά σωματικά και πνευματικά ανάπηρη; Αυτή που δεν μπορεί να συναινέσει, να επιλέξει, να δεχτεί;

Νομίζω λοιπόν ότι το εκπληκτικότερο όλων είναι αυτή η αποκάλυψη:

Αν το φανερό κάλλος δημιουργεί γόνιμες εντυπώσεις και αναγωγές προς το νοερό (κάλλος) ως κλήση σε σχέση, το ανύπαρκτο ή ακαλλές αναδεικνύει ασύγκριτη υπεροχή Θεϊκού μεγαλείου! Αυτού που δεν έχει το φόβο της αντικειμενοποιημένης «σίγουρης» κοινωνίας, αυτού που θα κάνει την έκπληξη όταν τα πάντα θα γίνουνε Φως!

« … αλλά τα μωρά του κόσμου εξελέξατο ο Θεός, ίνα τους σοφούς καταισχύνει, … , και τα αγενή του κόσμου και τα εξουθενημένα εξελέξατο ο Θεός, και τα μη όντα, ίνα τα όντα καταργήση, όπως μη καυχήσηται πάσα σάρξ ενώπιον του Θεού». Μέχρι τότε η ασχήμια, το ακαλλές, θα παραμένουν σκάνδαλο για τα «θρησκευτικά» μας παραδομένα και μωρία για τα «διανοητικά» μας δεδομένα.

πηγή: Αντίφωνο

6 Σχόλια

  1. Να δεχθούμε αυτήν την εκδοχή, αλλά πείτε μας στ’ αλήθεια, οι αθλητές της Θέωσης, θα προσεύχονταν το ίδιο κατανυκτικά μπροστά σε μια εικόνα μιας Παναγίας που θα είχε αποκρουστικά παραμορφωμένο πρόσωπο, άρρωστα ή ακρωτηριασμένα μέλη και εξογκώματα τεράστια σ’ όλο της το σώμα; Παρομοίως θα δέχονταν ως Θεό έναν ακρωτηριασμένο και παραμορφωμένο ή λεπρό Χριστό; Αν ο θεός είχε κάποιο μεγαλειώδη σκοπό για την ύπαρξη της ασχήμιας, τουλάχιστον οι πρωταθλητές της Θέωσης θα μπορούσαν να είχαν εντοπίσει αυτόν τον σκοπό. Αντιθέτως, βλέπουμε ότι εξυμνούσαν το κάλλος ιδίως της Παναγίας (ακόμη και το φυσικό) και γενικά ωραιοποιούσαν ό,τι αφορούσε τον Χριστό. Ένδειξη ότι την αναγκαιότητα του ακαλλούς, απλώς την μετασχηματίζουμε σε “νόημα”. Δεν εννοώ φυσικά ότι πρέπει ν’ αγαπούμε μόνο το κάλλος σ’ αυτόν τον κόσμο, αφού το ακαλλές είναι αναπόσπαστο μέρος του κόσμου. Αλλ’ απ’ αυτό, μέχρι του να θεολογούμε πως ο Θεός είχε κάποιο “μεγαλειώδη” σκοπό που επέτρεψε το ακαλλές, είναι μεγάλη απόσταση. Πιθανώς οι άγιοι ν’ αγαπούσαν εξίσου μια Παναγία γεμάτη εξογκώματα και λεπρή- είναι σίγουρο όμως πως δεν θα την έκαναν εικόνα και ακόμα πιο σίγουρο ότι δεν θα την επέλεγε ο Θεός για μητέρα του, παρά το γεγονός ότι μια αηδιαστικά παραμορφωμένη Παναγία θα έκανε όντως την…έκπληξη. Ας μην υποκρινόμαστε ότι τάχα ο άθλος της θέωσης θ’ άντεχε τέτοιες ανατροπές για χάριν της όποιας “κοινωνίας”.

  2. αγαπητέ κριτικέ

    Κατ’αρχήν να σε ευχαριστήσω που την 23/4 ημέρα της ονομαστικής μου εορτής έκανες την τιμή να σχολιάσεις το άρθρο μου.
    Αναγνωρίζοντας ότι διαφορετικές εμπειρίες σχεδόν ποτέ δεν “πείθουν” απλά προσπαθούν να πουν την “απορία” , την “έκπληξη” του ίδιου του προσώπου που εξομολογείται αυτές, διευκρινίζω:
    1) οι ορθόδοξες εικόνες εξ’ ορισμού παραπέμπουν στα πρόσωπα ως υποστάσεις και όχι ως ακριβολογικές αισθητικές μορφές. Στο βαθμό που μία εικόνα πετυχαίνει να αποδώσει τον μοναδικό, ανόμοιο, ανεπανάληπτο πυρήνα της ύπαρξης του εικονιζομένου γίνεται σύμβολο δηλαδή συμβάλει στη δική μου θέληση για σύναψη προσωπικής σχέσης και άρα εμπειρίας. Αυτό φωτίζει – νομίζω- γιατί το τέλειο, το ολοκληρωμένο πρόσωπο δηλαδή αυτό που ευστόχησε στη σχέση του με το Θεό, δεν θα αγιογραφηθεί ποτέ με τη φυσική του μορφή (όσο άσχημη ή όμορφη κι αν είναι) αν και θα δοθεί κάποιο στοιχείο από τη φυσική του υπόσταση για να αναγνωρίζεται. Θα μπορούσαμε με δύο λέξεις να ορίσουμε την ορθόδοξη αγιογραφική τεχνική ως “αποφατική ζωγραφική”.
    2) Λες “/” Δεν εννοώ φυσικά ότι πρέπει ν’ αγαπούμε μόνο το κάλλος σ’ αυτόν τον κόσμο,
    αφού το ακαλλές είναι αναπόσπαστο μέρος του κόσμου. Αλλ’ απ’ αυτό, μέχρι του να θεολογούμε πως ο Θεός είχε κάποιο “μεγαλειώδη ” σκοπό που επέτρεψε το ακαλλές, είναι μεγάλη απόσταση”/”
    Αυτό που λέω είναι ότι ο Θεός έχει ένα μεγαλειώδη σκοπό ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΠΛΑΣΜΑΤΑ και όχι μόνο για τα “όμορφα”. Αν υπάρχει Θεός δεν μπορεί να είναι προσωπολήπτης! “Θέλει πάντας ανθρώπους σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν”. Και φυσικά η ασχήμια δεν είναι έργο του Θεού. Γι’ αυτό άλλωστε την αποκαλώ και “ανερμήνευτη”!!! Η επιστήμη θα μπορούσε να εξηγήσει για πιο λόγο γεννήθηκε έτσι η συγκεκριμένη κοπέλα, (πιθανώς κάποια χρωμοσωμική ανωμαλία, κάποιο μικρόβιο κατά την κύηση ) αλλά σίγουρα δεν μπορεί να μελετήσει αν μπορεί να μετέχει στην Αλήθεια.
    Τέλος αφού τονίσω ότι δεν υπάρχουν πρωταθλητές όπως λες αλλά μόνο “αθλητές της θέωσης” (όσοι αθλούνται συστηματικά καταλαβαίνουν την καισαρική διαφορά) να σου πώ ότι όντως αυτοί διασώζουν τον Χριστό που βρίσκεται στη φυλακή, στην αρρώστια,στην πείνα… αλλά ας αφήσουμε το σύμβολο να μιλήσει: “…επείνασα γαρ και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα και εποτίσατέ με, ξένος ήμην , και συνηγάγετέ με, γυμνός, και περιεβάλετέ με, ησθένησα, και επεσκέψασθέ με, εν φυλακή ήμην, και ήλθετε προς με….” Ματθ. 25(35-46).
    Οι έμπειροι της θέωσης αυτήν την εικόνα έχουν μπροστά τους και η προσευχή τους γρηγορεί “πάντας να θεραπεύσει κι όταν αύτη δεν μπορεί γίνεται δάκρυ γλυκύ…”
    Σε ευχαριστώ που μου έδωσες την ευκαιρία να διευκρινήσω ακόμη περισσότερο δικές μου εμπειρίες.

  3. 1) Ναι, αλλά όπως και να έχει, είναι αρκετά ακριβολογικές ώστε ν’ αντιλαμβανόμαστε πως πρόκειται περί αρτιμελών και υγιών (εξ’ όψεως τουλάχιστον) ανθρώπων
    2) Ακριβώς αυτό ήθελα να καταδείξω ότι πίσω τελικά απ’ τις αποφατικές εικαστικές αποτυπώσεις, βρίσκεται η σκέψη ότι ” η ασχήμια δεν είναι έργο του Θεού”. Ο θεός όμως δημιούργησε τις προυποθέσεις γαι να υπάρξει η ασχήμια. Ενώ λοιπόν καλείται ο άνθρωπος ν’ αγαπήσει όλη την ασχήμια που υπάρχει γύρω του (πλην της ηθικής ασχήμιας), απευθύνεται σ’ έναν εξιδανικευμένο Θεό, ο οποίος είναι αδιανόητο να φέρει πάνω του σημάδια φυσικής ασχήμιας. Αναρωτιέμαι λοιπόν κατά πόσο, στη περίπτωση που ο Θεός είχε προσλάβει ένα άρρωστο σώμα μέσω μιας σωματικά άρρωστης μητέρας, για να δείξει ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή στην κτιστότητα, (σημαντικό μέρος της οποίας είναι η ασχήμια) – κι’ αυτό αποτυπωνόταν κάπως στην εικονογράφηση- θα τύγχανε των ίδιων εκδηλώσεων λατρείας. Ένα μεγάλο μέρος των συναισθημάτων που εκφράζονται τελικά προς τον Χριστό και την Μητέρα Του, εικάζω πως θα πρέπει να οφείλονται ακριβώς στην εξιδανικευμένη εικόνα τους κι’ όχι στη πραγματική εικόνα που θα μπορούσαν να είχαν. Δηλαδή στη πραγματική ζωή ο άνθρωπος καλείται ν’ αγκαλιάσει την ασχήμια, ενώ στην λατρευτική ζωή, αγκαλιάζει το εξιδανικευμένο, που είναι σαφώς πιο εύκολο. Τελικά η λατρευτική αγάπη μοιάζει με καταφυγή από την πραγματική αγάπη. Φανταστείτε μόνο πόσο διαφορετικές θα ήταν οι εκδηλώσεις λατρείας αν οι εικαστικές αποτυπώσεις αναδείκνυαν, με καλλιτεχνικό τρόπο βέβαια, την ύπαρξη κάποιας ασχήμιας στο πρόσωπο του Χριστού και της Μητέρας Του. Σε ποιόν βαθμό λοιπόν, η εκδηλούμενη αγάπη οφείλεται στην τέχνη;

  4. αγαπητέ κριτικέ

    1) Νομίζω ότι οι ορθόδοξες εικόνες θέλουν να δείξουν ένα άλλο επίπεδο -επιπλέον του αισθητικά “συγκινητικού”- γι αυτό και στην “εξέτασή” τους δεν θα δεις τον νατουραλισμό της δυτικής θρησκευτικής ζωγραφιάς. Σου είπα και στο πρώτο σχόλιο ότι παραπέμπουν σε υποστάσεις και όχι σε μορφές. Γι αυτό υπάρχουν και ορισμένοι “κανόνες” τεχνικής για να αγιογραφήσει κάποιος. Η παραπομπή στις υποστάσεις είναι ανάμνηση και στις ζωές των αγίων. Σου υπενθυμίζω ότι οι περισσότεροι είναι “μάρτυρες” κατόπιν φρικτών βασανιστηρίων, όσιοι οι οποίοι ασκήθηκαν “δίνοντας αίμα για να λάβουν πνεύμα” και αυτά όλα δεν είναι και τόσο όμορφες αισθητικά εικόνες!!!
    Στην εκκλησία δίπλα στην ωραία πύλη στα δεξιά μετά την εικόνα του Χριστού βρίσκεται ο μεγαλύτερος που γεννήθηκε από γυναίκα-κατά τα λεγόμενα του Χριστού- κρατώντας το κομμένο κεφάλι του στο δίσκο!! Και αυτό επίσης δεν είναι αισθητικά ωραία εικόνα!!! Στο βάθος και πιο ψηλά μέσα στο ιερό, ώστε να είναι ορατός από όλους, βρίσκεται ο Εσταυρωμένος με το αγκάθινο στεφάνι και την τρυπημένη πλευρά, στα πόδια του ένα κρανίο και οστά – κρανίου τόπος, ο Γολγοθάς πιστεύονταν ότι ήταν ο τόπος που ήταν θαμμένοι ο Αδάμ και η Εύα.
    Λες “/” Αναρωτιέμαι λοιπόν κατά πόσο, στη περίπτωση που ο Θεός είχε προσλάβει ένα άρρωστο σώμα μέσω μιας σωματικά άρρωστης μητέρας, για να δείξει ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή στην κτιστότητα, (σημαντικό μέρος της οποίας είναι η ασχήμια) –
    κι’ αυτό αποτυπωνόταν κάπως στην εικονογράφηση – θα τύγχανε των ίδιων εκδηλώσεων λατρείας”/”
    Αν πιστεύεις ότι ο χειρότερος εχθρός του ανθρώπου είναι ο θάνατος και όχι το αισθητικά άσχημο, πώς είναι δυνατόν Αυτός που “προσλαμβάνει” το υπέρτερο να μήν έχει και το ελάχιστο; Σου υπενθυμίζω ότι αύριο 26/4 η εκκλησία θα διαβάσει την εικόνα του άπιστου Θωμά να βάζει το δάχτυλο επί των τύπων των ήλων, να βλέπει με τα μάτια του τον Αναστημένο Χριστό να βαστάζει όλα τα σημάδια και τις πληγές του θείου πάθους. Η αναγνώριση (ο Κύριός μου και Θεός μου ) έρχεται όχι από το αισθητικά ωραίο αλλά ακριβώς από το αντίθετο. Είναι ψηλάφηση των πληγών , ανάμνηση του Πάθους, πολύ ρεαλιστική και πονεμένη εικόνα και όχι εξωραϊσμός και συναισθηματική αγαλλίαση.
    Τέλος έχουμε και αγιογραφίες που αναπαριστούν τα διάφορα μαρτύρια και βασανισμούς, και αυτές επίσης δεν είναι όμορφες εικόνες!!
    Ο πιστός επιπλέον έχει την ευλογία σε πολλές εορτές να προσκυνήσει-ασπαστεί και διάφορα λείψανα των αγιογραφημένων αγίων. Και η θέα θρυμματισμένων οστών ή τμημάτων κρανίων (κάρες) πάλι δεν είναι “αισθητικά” και πολύ ωραίο.
    2) η εκδηλωμένη αγάπη είναι αυτή που γεννά την τέχνη και τον πολιτισμό και όχι το αντίθετο!!! Η ομορφιά της εκκλησιαστικής τέχνης είναι απαύγασμα αληθινής σχέσης με το Θεό και τον πλησίον. Αν είσαι όντως ερωτευμένος με κάποιον, λάμπεις ολόκληρος, και ότι και αν κάνεις “προδίδει” την χαρά σου. Στην καθολική εκκλησία έχουμε το φαινόμενο που λές με την επιβλητική αρχιτεκτονική, την αισθητικά ωραία εικόνα, την υποβλητική και συγκινητική μουσική, όλα για την δημιουργία πρωτίστως εντυπώσεων.

    Αγαπητέ μου ό,τι επιχείρημα κι αν αντιτάξεις υπάρχει η αντίστοιχη “χριστιανική” απάντηση, λογική και συνεπέστατη. Υπάρχει όμως μία προϋπόθεση που χωρίς αυτή οι απαντήσεις μένουν κυριολεκτικά μετέωρες και ανούσιες. Αυτή είναι αν ο Χριστός ο γιος της Μαρίας είναι ο Θεός. Εάν είναι, τότε όλα βρίσκουν το νόημά τους!!! Αυτό όμως δεν είναι επιστημονική πληροφορία αλλά “περισσόν Ζωής”. Άθλημα ζωής και θανάτου. Δε νομίζεις ότι είναι άλλο η δημοσίευση πληροφοριών στις εφημερίδες και άλλο να βάλεις ο ίδιος το δάκτυλο στη λογχισμένη πλευρά του Θεού;
    Σε ευχαριστώ και πάλι
    ΓΙΩΡΓΟΣ Π.

  5. Αποσαφηνιστική η επιχειρηματολογία σου. Να σημειώσω μόνο ότι η εκδηλούμενη αγάπη είναι πράγματι αυτή που αρχικά γεννά την τέχνη κλπ., αλλά στη συνέχεια η ίδια η τέχνη είναι που γεννά συναισθήματα σε άλλους, και γ’ αυτόν τον λόγο ακριβώς εκτίθεται σε κοινή θέα. Υπάρχει δηλαδή μια αμφίδρομη σχέση μεταξύ λαού και τέχνης, και γι’ αυτό το συζήτησα. Κι’ εγώ με τη σειρά μου σ’ ευχαριστώ για τις ευγενικές σου απαντήσεις.

  6. αγαπητέ κριτικέ

    Συμφωνώ απόλυτα με τις παρατηρήσεις σου, η τέχνη , ο πολιτισμός , η αρχιτεκτονική, η υμνογραφία ,πηγάζουν από το λαό και γι’ αυτό είναι αναπόφευκτη αυτή η αμφίδρομη σχέση που διετύπωσες.
    Όμως για να είμαι ειλικρινής μεγαλύτερη χαρά και από αυτή της συμφωνίας μου έδωσε η γνωριμία και η “κοινωνία” των ετεροτήτων μας όπως αυτή εκφράστηκε από τα λεγόμενα!!!

    ειλικρινώς σε ευχαριστώ και εγώ

    ΓΙΩΡΓΟΣ Π.

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here