«Κρίση κι Από-κριση» του Δ. Τζουβάνου. Ένα καταδικασμένο βιβλίο;

0
270

Με την ευκαιρία της βιβλιοπαρουσίασης στο Αντίφωνο του βιβλίου τού Δημήτρη Τζουβάνου «Κρίση κι Από-κριση» (εκδ. Φυλλομάντης, 2010) αναδημοσιεύεται παρακάτω ένα δικό μου βιβλιοκριτικό σχόλιο που είχε δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα Φυλλομάντης πριν από έναν περίπου χρόνο, τον Ιούλιο του 2010, με τίτλο «Ένα καταδικασμένο βιβλίο;»

Ένα καταδικασμένο βιβλίο;

(Έχει αφαιρεθεί μόνο ένας μικρός πρόλογος, που συνέδεε τη συγκεκριμένη βιβλιοκριτική με τη σχετική συζήτηση που είχε προηγηθεί στον Φυλλομάντη).

… Απ’ όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, το βιβλίο αυτό είναι η μοναδική από τις αναλύσεις που έχουν γραφτεί για την κρίση που λέει κάτι (εννοώ δηλαδή να λέει κάτι που δεν το ξέραμε από πριν). Κι αυτή είναι ίσως η δυσκολία του. Ότι ζητά από τον αναγνώστη να κατανοήσει κάτι που πριν αγνοούσε, που δεν γνώριζε. Και, όπως είναι γνωστό από τα χρόνια ήδη του Σωκράτη, υπάρχουν δύο είδη άγνοιας: αυτού που αγνοεί ότι αγνοεί και αυτού που γνωρίζει ότι αγνοεί. Η πρώτη μυρίζει αχρειότητα και είναι το εισιτήριο για την είσοδο στον όχλο· η δεύτερη συγγενεύει με τη φιλοσοφία (στην κυριολεξία του όρου) και είναι το θεμέλιο της πολιτικής (επίσης με την κυριολεξία του όρου). Ο Δ. Τζουβάνος ζητά από τον αναγνώστη του να αναγνωρίσει την άγνοιά του παίρνοντας μυρωδιά φιλοσόφου και βάζοντας υποψηφιότητα για πολίτης. Όντως δύσκολο! Κι η δυσκολία δεν είναι μόνον, ούτε κυρίως, ψυχολογική. Το ζήτημα είναι εν μέρει μορφωτικό, εν μέρει υπαρξιακό – και τα δύο εκβάλλουν στο πολιτικό αδιέξοδο που βιώνουμε.

Αυτό που κατάλαβα απ’ όσα λέει ο Δ. Τζουβάνος είναι ότι το πασπάλισμα μαρξισμού με το οποίο επενδύθηκε η μεταπολιτευτική Ελλάδα δεν βοήθησε στην επιβίωση του ελληνικού καπιταλισμού μόνο ως εξωτερικό του δεκανίκι, αλλά συνέβαλε καθοριστικά στην ανασυγκρότησή του ως ουσιώδες συγκολλητικό υλικό του. Ότι ο μαρξισμός αυτής της αριστεράς που μπερδεύει τη δικαιοσύνη με τα δικαιώματα και την ευτυχία με τον κομφορμισμό, … που δεν θυμάται πλέον ποια είναι η διαφορά της αξίας χρήσης από την αξία ανταλλαγής, … ούτε τί θα πει κατοχή των μέσων παραγωγής (αφού το μόνο που τη νοιάζει είναι η «δικαιότερη» κατανομή εισοδήματος), και … που τρέχει δεύτερη και καταϊδρωμένη πίσω από όλες τις επιμέρους μόδες της σύγχρονης διαμαρτύρησης (οικολογία, φεμινισμός κ.τ.ό.) χωρίς να τις εντάσσει σε ένα καθολικό κίνημα κατά της ανθρώπινης αλλοτρίωσης, … αυτός λοιπόν ο μαρξισμός υπήρξε οργανικό δομικό στοιχείο της νέας παρασιτικής μεταπολιτευτικής Ελλάδας· ιδίως από τότε που η (κεντρο)αριστερά μπήκε στο κόλπο της κρατικής διαχείρισης και της διανομής του δημόσιου χρήματος. Ότι αυτός ο μαρξισμός χρησιμοποιήθηκε ως βασικό στοιχείο του υποκριτικού μίγματος απελευθερωτικής ρητορικής και δουλικής πράξης, που αποδείχθηκε τόσο απαραίτητο για τη στρατηγική συμμαχία, κυρίως μεταξύ της νέας παρασιτικής ολιγαρχίας και των πολιτικο-δημοσιογραφικών της σφουγγοκωλάριων – αλλά και όλων των άλλων συμπληρωματικών εξ ίσου παρασιτικών μικρομεσαίων κυκλωμάτων που απομυζούν τη χώρα σε όλα τα επίπεδα και όλες τις άκρες της (από το Σύνταγμα έως το Καστελόριζο). Και ότι η αμετανόητη αυτή αριστερά (είτε στην κυβερνώσα εκδοχή της, είτε στην άλλη, την «πετάει ο γάιδαρος, πετάει, αλλά χρειάζεται βελτίωση το σύστημα προσγειώσεως», είτε στην τρίτη, τη «βαστάτε μας, γιατί εμείς από αστεία δεν σηκώνουμε») δεν μπορεί να βρει διέξοδο από την κρίση, αφού το μόνο που είναι σε θέση να κάνει, με τα μυαλά που κουβαλάει, είναι να αναμασά με πικρή νοσταλγία παλαιο- ή νεο- κεϋνσιανές συνταγές αναδιανομής, αφήνοντας άθικτο τον κοινωνικό και ηθικό παρασιτισμό που έθρεψε την κρίση.

Απευθυνόμενο κατά μεγάλο βαθμό στο πολιτικό στελεχικό αυτής της αριστεράς, το βιβλίο του Δ. Τζουβάνου μοιάζει καταδικασμένο. Τους ζητά (μας ζητά) να αλλάξουμε. Να δούμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη και να γίνουμε καλύτεροι. Εμείς όμως δεν το θέλαμε αυτό. Θέλαμε ένα βιβλίο που θα το διατρέχαμε γρήγορα σε δυόμιση ώρες και θα το καταλαβαίναμε αμέσως· διότι θα μας εξηγούσε αυτό που – ως αριστεροί – το ξέρουμε ήδη καλά: ότι είναι δυνατόν να βελτιωθούν όλα τα άλλα και εμείς να μείνουμε ίδιοι. Το βιβλίο όμως αυτό λέει ότι η κρίση αυτή κραυγάζει για μια αλλαγή όχι μόνο της ελληνικής κοινωνίας, αλλά και της αριστεράς και των αριστερών σε ηθικό, μορφωτικό και πολιτικό επίπεδο. Αυτή είναι η καισαρική διαφορά αυτής της ανάλυσης για την κρίση από τις άλλες που έχω υπ’ όψη μου. Είπα ότι το βιβλίο είναι καταδικασμένο; Μάλλον θα έπρεπε να πω «σταυροαναστάσιμο».

ΒΞ, Ιούλιος 2010

Πηγή: Φυλλομάντης

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here