Η γεωπολιτική αναταραχή και ο εσωτερικός εχθρός

3
3823

 

Οι αντιτιθέμενες απόψεις για τα αίτια του πολέμου στην Ουκρανία συγκαλύπτουν το γεγονός, ότι οι εμπλεκόμενες Ατλαντικές και Ευρασιατικές Δυνάμεις αντιμετωπίζουν έναν κοινό εχθρό, ασύγκριτα πιο επικίνδυνο απ’ ό,τι αντιπροσωπεύει το ένα μπλοκ για το άλλο. Ο κοινός αυτός εχθρός δεν είναι έξω τους, αλλά μέσα τους.

Α. Η ανθρωπολογική παρακμή

Πρόκειται για την παρακμή του νεωτερικού ανθρωπολογικού προτύπου, αναγνωριζόμενη συνήθως ως «παθητικοποίηση», «διάλυση» ή «εκφυλισμός» του Ατόμου. –Αποδιδόμενων, κατά κανόνα, στο «πνεύμα» του καταναλωτισμού, του ηδονισμού και τη σχετικής κοινωνικής αμεριμνησίας και καλοπέρασης, που εξασφάλιζε στη Δύση η λεγόμενη «κοινωνία της αφθονίας».

Προσλαμβάνοντας διαστάσεις υπέρτατου ιδανικού, το φαινόμενο αυτό μαγνήτισε όλο τον κόσμο και πριν απ’ όλα τη «σοσιαλιστική» Ανατολή, ως ιδεολογικός μοχλός ανατροπής του Σοβιετικού μπλοκ. Μεταλαμπαδεύτηκε λοιπόν εκεί τόσο καλά, που άρχισε να αποδίδει τους καρπούς του, ορατούς στο λεγόμενο «χάσμα των γενεών». Η Κίνα απέφυγε το σχετικό μιμητικό κύμα, λόγω του έγκαιρου ανοίγματος προς τη Δύση και για όσο διάστημα χρειάστηκε για να βγάλει εφτακόσια εκατομμύρια Κινέζους από την απόλυτη φτώχεια μέσα σε μια γενιά. Την είδαμε όμως τώρα να επισημαίνει τα φαινόμενα «εκφυλισμού» να εμφανίζονται και στη δική της νέα γενιά.

Εννοείται ότι η πέραν της Δύσης εξάπλωση του εν λόγω «καρκίνου», που έχει την ιδιότητα να κατατρώει τα ίδια τα οστά της ατομικότητας του υποκειμένου, υπολείπεται απλώς σε έκταση, βάθος και ρυθμό ανάπτυξης, έναντι των δυτικών του πηγών. Όπου –ώ της απίστευτης τύφλωσης- έχει πλήρως θεσμοποιηθεί, αξιολογούμενος έκτοτε ως το απαύγασμα της υπεροχής των αξιών της ελευθερίας και της Δημοκρατίας της προοδευμένης υπερατλαντικής Δύσης, έναντι των αυταρχικών και καθυστερημένων χωρών της Ασίας, Αφρικής και Λατινικής Αμερικής.

Αυτό που εν τέλει καθιστά απόλυτη απειλή, την αποσύνθεση της Ατομικότητας, είναι η βασική της συνέπεια: Η καταστροφή της κοινωνικής συνοχής των κρατών. Η μετατροπή της σε εικονική – ψηφιακή, μέσω της «κοινωνίας του θεάματος» και των προπαγανδιστικών μηχανισμών «πλύσης εγκεφάλου». Διότι σε μια τέτοια κατάσταση «κοινωνικής εξαέρωσης», εκριζώνεται αυτή καθ’ αυτή η συλλογική δυνατότητα δέσμευσης της (εικονικής μας πλέον) «κοινωνίας», σε μεγάλες επιχειρησιακές στρατηγικές αντιμετώπισης των κρίσιμων προκλήσεων που επιφυλάσσουν στους σύγχρονους Συβαρίτες τα «γυρίσματα» των Καιρών.

Η θεμελιώδης αυτή αδυναμία κατέστη ανήκεστη στη Δύση. Κι αυτό εξ αιτίας της παράλληλης έκβασης του διαχρονικού πολέμου ανάμεσα στο βιομηχανικό και στο χρηματοπιστωτικό σκέλος του καπιταλισμού, όπου ο Ραντιέρης της Γουώλ Στριτ και του Σίτυ οφ Λόντον κατανίκησε τον βιομηχανικό Παραγωγό και τον εξόρισε στην Άπω Ανατολή. Εκεί όμως ο Παραγωγός κατόρθωσε να αναλάβει ξανά τα ηνία της οικονομικής δυναμικής, υπό τη χρηματοπιστωτική καθοδήγηση και προστασία του υποτιθέμενου «κομμουνιστικού» κράτους. Πράγμα που έκανε την Κίνα την πρώτη οικονομία στον κόσμο με όρους πραγματικών τιμών! Και επέτρεψε στον οικονομικό ανταγωνισμό του πρώην ηττημένου με τον άσπονδο δυτικό του αντίπαλο, σε καθολικό γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Σε «κύρια αντίθεση» στους κόλπους της «παγκοσμιοποίησης». – Με τις λοιπές μεγάλες αντιθέσεις του σύγχρονου κόσμου να αναδιατάσσονται γρήγορα γύρω της…

Αλλά ας ρίξουμε μια γρήγορη ματιά στη διαμόρφωση του σχετικού πεδίου στις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Ε.Ε. και την Κίνα.

Β. Στις ΗΠΑ

Στις ΗΠΑ η βασική εσωτερική δυσλειτουργία είναι η διαπλοκή του χρηματοπιστωτικού συστήματος, της Γουώλ Στρητ, με το πολιτικό σύστημα της Ουάσιγκτον, καθώς και η φαύλη σύναψη και διαχείριση των γιγαντιαίων αμυντικών συμβολαίων από την πολιτική τάξη της χώρας. Η προοπτική να ενταχθούν οι ΗΠΑ, μετά από μια νίκη της Ρωσίας στην Ουκρανία, σε έναν πολυπολικό κόσμο δεν απειλεί τόσο το καταναλωτικό επίπεδο του λαού των, όσο τα διαπλεκόμενα συμφέρονται τα οποία αντιστέκονται σε μια παραγωγική στροφή στην οικονομία της χώρας.

Στην πραγματικότητα ένα αποδυναμωμένο δολάριο, στα πλαίσια των τάσεων αποδολαριοποίησης που παρατηρούνται ήδη και θα μπορούσαν να ενταθούν, θα επέτρεπε την επανεκβιομηχάνιση των ΗΠΑ και την αυτάρκεια σε πολλά αγαθά καθώς και επενδύσεις στις ελλιπώς συντηρούμενες υποδομές και σε νέες τεχνολογίες.

Η χώρα θα επέστρεφε στο καθεστώς των πρώτων μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο δεκαετιών, όπου οι τράπεζες στήριζαν αποφασιστικά την ανάπτυξη των μεγάλων βιομηχανικών επιχειρήσεων και βρίσκονταν κάτω από τον αποτελεσματικό έλεγχο του κράτους. Ο παρασιτισμός του ραντιέρη, που αντλεί σίγουρα, χωρίς ρίσκο κέρδη, θα αντικαθίστατο από την δημιουργική πρωτοβουλία του βιομήχανου, χωρίς αυτήν την φορά να υπάρχουν βέβαια τα ιμπεριαλιστικά υπερκέρδη των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών.

Γ. Στη Ρωσία

Στη Ρωσία σημαντικό πρόβλημα είναι η τάση των ολιγαρχών ραντιέρηδων που αναδύθηκαν επί Γιέλτσιν (καταληστεύοντας τότε τα πλούτη των ιδιωτικοποιούμενων κρατικών επιχειρήσεων) να επενδύουν τους διαθέσιμους πόρους των στο εξωτερικό (π.χ. σε ακριβά ακίνητα και σε πολυτελή σκάφη αναψυχής).

Αν ανατρέπονταν οριστικά ο συσχετισμός δύναμης μεταξύ των ολιγαρχών που πρόσκεινται στο Κρεμλίνο και έχουν κατά βάση εσωστρεφή προσανατολισμό και της μερίδας της ολιγαρχίας που είναι κοσμοπολίτικη και χωρίς ρίζες, υπέρ των πρώτων, θα καθίστατο δυνατό όλοι οι διαθέσιμοι πόροι να επενδύονται στο εσωτερικό της χώρας. Σε μια τέτοια περίπτωση θα ενισχύονταν αποφασιστικά η εγχώρια παραγωγή και κατανάλωση και οι εγχώριες εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ θα ενδυναμωνόταν και η υγιής και μη διαπλεκόμενη με τα κέντρα εξουσίας επιχειρηματικότητα. Προς αυτήν την κατεύθυνση σπρώχνουν -άθελά τους- οι επιβληθείσες από την Δύση κυρώσεις και η αποσύνδεση του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ρωσίας από τα ξένα χρηματοπιστωτικά κέντρα.

Δ. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το πρόβλημα εντοπίζεται στην πολιτικοστρατιωτική και χρηματοπιστωτική εξάρτησή της από τις ΗΠΑ και όχι στην εξάρτηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της (ιδιαίτερα της γερμανικής) από τους φθηνούς ρωσικούς πόρους και από τις αχανείς κινεζικές αγορές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ή θα αποβιομηχανοποιηθεί, λοιπόν, λόγω της καταστροφικής επίδρασης των κυρώσεων στην οικονομία της και θα καταστεί αποικία των ΗΠΑ και από οικονομική άποψη, ή θα αποτινάξει τον Ατλαντισμό της και θα μπορέσει να αποκτήσει αυτονομία έναντι όλων των κέντρων ισχύος του πλανήτη. Μια από τις προϋποθέσεις κίνησης προς αυτήν την κατεύθυνση, είναι ιδίως το να αναλάβει η Γερμανία τα βάρη της άμυνας της. Για να εξυπηρετήσει, όμως, ευρωπαϊκά και όχι ατλαντικά συμφέροντα.

Γενικότερα σήμερα, εξαιτίας των τάσεων αποπαγκοσμιοποίησης και επανεθνικοποίησης, καθώς και περφερειοποίησης των οικονομιών, που παρατηρούνται στο διεθνές σύστημα, θα μπορούσε να ενισχυθεί η περιφερειακή ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης βάσει της επιστροφής στην αρχή της επικουρικότητας και κατάκτησης της αυτονομίας της. Θα ενδυναμωνόταν έτσι ο παραδοσιακός μεικτός χαρακτήρας της ευρωπαϊκής οικονομίας και οι Βρυξέλλες θα έπαυαν να προωθούν την περαιτέρω φιλελευθεροποίηση των οικονομιών. Θα μπορούσαν να παρέχουν και την εύλογη σχετική προστασία στο παραγωγικό κεφάλαιο των χωρών της Ένωσης.

Ε. Στην Κίνα

Η μετεωρική άνοδος της Κίνας, τώρα, αποδίδεται από τους ανταγωνιστές της στη λεγόμενη «παραβίαση των κανόνων του παιχνιδιού» (οικειοποίηση ξένης πνευματικής ιδιοκτησίας, χειραγώγηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του Γουάν, χαμηλό εργατικό κόστος κ.λ.π). Ακριβώς όμως τις ίδιες μεθόδους ακολούθησαν όλες οι αναδυόμενες δυνάμεις στην ιστορία του καπιταλισμού. Τρανό παράδειγμα οι ΗΠΑ του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου. Ο σεβασμός των κανόνων του παιχνιδιού, του ελευθέρου εμπορίου δηλαδή, χωρίς κάποιας μορφής προστασία (συναλλαγματικής φύσεως ή δασμολογική) της νεαρής και εύθραυστης βιομηχανίας και χωρίς έλεγχο στην κίνηση κεφαλαίων από ένα κρατικό τραπεζικό σύστημα, θα οδηγούσε σε διαρκή κυριαρχία των ήδη ισχυρών οικονομιών και αδυναμία απογείωσης των αναδυομένων.

Το πραγματικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κίνα σχετίζεται με την ανάγκη ανάδυσης μιας εξατομίκευσης «με κινεζικά χαρακτηριστικά», που θα επέτρεπε την παγίωση και διεύρυνση των μέχρι τώρα κατακτήσεων της. Αν στους άλλους εμπλεκόμενους στις τρέχουσες γεωπολιτικές ανακατατάξεις το ζητούμενο, από ανθρωπολογική άποψη, είναι να κινηθούν πέρα από την αποσαρθρωμένη ατομικότητα και την αναζήτηση του χωρίς ρίσκο κέρδους και της ηδονής της στιγμής, στην κινεζική περίπτωση το διακύβευμα είναι η αποφυγή της πτώσης στον ραντιέρικο παρασιτισμό που θα επέφερε μια αποτυχημένη προσπάθεια εξατομίκευσης.

Πηγές

The dollar system in a multi-polar world. By James K. Galbraith. Defend democracy press 17/5/2022.
A pivot to “patriotic” corruption. By Rolo Slavskiy. The unz review. April 5, 2022.
Δεν έχουν τον Θεό τους. Ο πόλεμος των φύλων και η ελληνική παράδοση. Σώζεται η Δύση; Από Θεόδωρο Ι. Ζιάκα. Αρμός 2022.

 

Ο ζωγραφικός πίνακας που πλαισιώνει τη σελίδα (“Ηρωικό”, 1992) είναι έργο του Αλέκου Φασσιανού. 

3 Σχόλια

  1. Τὸ πρόβλημα τῆς Κίνας εἶναι ἡ τρομακτικὴ καὶ τεχνολογικῶς ἐξελιγμένη βία ποὺ τὸ καθεστὼς καὶ οἱ ἀντιπρόσωποί του ἀσκοῦν στὸν λαό της καὶ ἡ ὁποία χρησιμεύει ὡς πρότυπο στὶς δυτικὲς ἐλὶτ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ νέου Ψυχροῦ Πολέμου. Σὲ παγκόσμια κλίμακα, τρεῖς παράλληλες κρίσεις ποὺ αλληλοτροφοδοτούνται εἶναι ἡ ηγεμονία τῆς τεχνόσφαιρας ἐπὶ τῆς βιόσφαιρας, ποὺ ἀπειλεῖ νὰ φτάσει σὲ ῥιζικὸ ὄλεθρο τῆς τελευταίας, ἡ δημογραφικὴ ἔκρηξη τῆς ἀνθρωπότητας (πλὴν τῶν καταρρεόντων λευκῶν) ποὺ στρώνει τὸ ἔδαφος γιὰ ἄνευ προηγουμένου συμφορές καὶ ἡ καταστροφὴ τοῦ πλανήτη ποὺ προδιαγράφει τὸ ὀδυνηρὸ τέλος τῶν δύο προηγουμένων, ἐνῶ ταυτόχρονα τὶς ὀξύνει (ἡ τεχνοτυρρανία χρησιμοποιεῖ ὡς πρόσχημα ἢ καὶ ὡς βάση καὶ τὴν οἰκολογία, ἐνῶ ἡ φτώχεια τῆς κλιματικῆς καταστροφῆς ἐνισχύει τὸν ῥυθμὸ γεννήσεων στὶς πληττόμενες χῶρες). Οἱ διέξοδοι μποροῦν νὰ εἶναι μόνον ὁ ἐκούσιος περιορισμὸς τῆς τεχνόσφαιρας σὲ συμβατὸ μὲ τὴν Γῆ πλαίσιο, ὁ ἔλεγχος τῶν γεννήσεων κυρίως ἐκτὸς Εὐρώπης (ἕνα θετικὸ τοῦ κινεζικοῦ συστήματος), εἰδάλλως τὸ τέλος τῆς ἀνθρωπότητας. Ἡ ἔλλειψη, ὡστόσο, πνευματικῶν ὀριζόντων ἐμποδίζει ἀκόμη καὶ τὴν συνειδητοποίηση τῶν ὑπαρξιακῶν αὐτῶν κινδύνων, πολὺ περισσότερο τὴν ἀνάληψη οὐσιαστικῆς καὶ ἐπαρκοῦς δράσεως.

  2. Κύρια έκφραση της κρίσης του νεωτερικού παραδείγματος είναι η ανθρωπολογκή παρακμή.Σημαντικές συμληρωματικές όψεις της είναι η επαπειλούμενη οικολογική καταστροφή και το δημογραφικό.

    • Ἀσφαλῶς συμφωνῶ μαζί σας ὅτι ἡ ἀνθρωπολογικὴ παρακμὴ ὑπόκειται ὡς κοινὸς παρονομαστὴς καὶ τῶν τριῶν κρίσεων. Γιὰ τὴν σχέση αἰτίου καὶ αἰτιατοῦ εἶναι δυσκολότερο νὰ ἀποφανθεῖ κανεὶς ὡς πρὸς τὴν ἀντιστοίχισή τους, ὑπὸ τὴν ἔννοια ὅτι ὅσο στὰ πλαίσια τοῦ ἱστορικοῦ χρόνου ἡ ἀνθρώπινη φύση παραμένει ἡ αὐτή, ἡ τεχνολογικὴ ἐξέλιξη δημιουργεῖ τὶς δικές της νομοτέλειες. Π.χ. ἡ γεωργικὴ ἐπανάσταση τὸ κράτος καὶ τὴν πόλιν, ἡ τυπογραφία παρήγαγε τὸν Διαφωτισμό, τὴν Νεωτερικότητα καὶ τὸ σὐγχρονο κράτος, τὸ ῥαδιόφωνο καὶ ὁ κινηματογράφος τοὺς ὁλοκληρωτισμοὺς τοῦ 20οῦ αι., ἡ τηλεόραση τὴν πὸπ κουλτούρα, τὸ Διαδίκτυο τὴν παγκοσμιοποίηση. Ὅλες αὐτὲς οἱ εξελίξεις εἶχαν βέβαια καὶ ἀνθρωπολογικὲς προϋποθέσεις καὶ ἀνθρωπολογικὲς συνέπειες, ὁ Διαφωτισμὸς π.χ. δὲν θὰ εἶχε αὐτὴν τὴν μορφὴ ἂν ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία δὲν εἶχε κάνει κατάχρηση τῆς ἐξουσίας της (καὶ δὲν εἶχε ἀφήσει ἐπίσης νὰ ξεγλιστρήσει κάτω ἀπὸ τὴν μύτη της ἡ ἐξουσία παραχωρῶντας τὴν τοκογλυφία καὶ μαζὶ τοὺς ἀστοὺς στοὺς Ἐβραίους ἀντιπάλους της) καὶ βέβαια ἀπὸ τὴν Νεωτερικότητα ἢ τὸν φασισμὸ ἢ τὸν κομμουνισμὸ ὴ τὴν μετανεωτερικότητα δημιουργήθηκαν νέοι ἀνθρωπολογικοὶ τῦποι. Ἀσφαλῶς ἡ ἀνθρωπολογία εἶναι κάτι ποὺ ἀφορᾶ τὸν καθένα ξεχωριστὰ καὶ ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὶς δικές του συνειδητὲς ἐνέργειες, σε κοινωνικοπολιτικὸ ὡστόσο ἐπίπεδο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἔλεγχο τῶν ἡγεμονικῶν μηχανισμῶν διαμορφώσεως τῆς κοινωνίας καὶ τὴν ἰσχὺ αὐτῶν τῶν μηχανισμῶν. Γι’ αὐτὸ ἐνῶ συμφωνῶ στὴν πραγματικότητα μὲ τὴν προτεραιότητα τοῦ άνθρωπολογικοῦ, ὑπογραμμίζω τὴν μηχανικὴ ποὺ ἀναπόφευκτα παράγει συγκεκριμένα ἀνθρωπολογικὰ ἀποτελέσματα, τηρουμένων ἴδιων τῶν λοιπῶν ὅρων (άνθρώπινη φύση).

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here