Εκκλησία και Πολιτισμός

0
96

χριστιανικὴ Ἐκκλησία μαρτυρεσυγκεκριμένη παρέμβαση τοΘεομέσα στν στορία. Θες εναι νέκφραστος, περινόητος, όρατος, κατάληπτος, παρέμβασή του νσαρκη, «ν προσώπῳ ἸησοΧριστο». Τπρόσωπο τοῦ ἸησοΧριστοεναι στορικό, ποσημαίνει τι παρουσία τουντοπίζεται σσυγκεκριμένο χρόνο κατόπο, σσυντεταγμένες συγκεκριμένου πολιτισμο.

Βεβαιώνει ἡ ἱστορικὴ ἐμπειρία τς κκλησίας τι «Λόγος σρξ γένετο»: ἡ ἀπρόσιτη στν νοκαστς ασθήσεις Ατιώδης ρχκάθε παρκτοπροσέλαβε σάρκα βιολογικς τομικότητας, σάρκα λογικοῦ ὑποκειμένου συγκεκριμένης καταγωγς καὶ ἱστορικς ριοθέτησης. Προσέλαβε θνικότητα, γλσσα κατσύμφυτη μτγλσσα πικαιρικκοσμοαντίληψη. Γινθεώσει  τπρόσλημμα.

χριστιανικὴ Ἐκκλησία ατοπροσδιορίζεται ς παρατεινόμενη στος αἰῶνες συνέχεια τς νανθρώπησης τοΘεο: τς πρόσληψης τοκτιστοστν τρόπο πάρξεως τοῦ ἀκτίστου. πρόσληψη συνεχίζεται χι συμβολικὰ ἢ ἠθικά, λλμτν τρόπο ποπραγματοποιεται ζωή: τν τρόπο τς ασθητς κοινωνίας κασχέσης, τν τρόπο τς βρώσης κατς πόσης. Ἡ Ἐκκλησία συγκροτεται καφανερώνεται στδεπνο τς Εχαριστίας. 

Τδεπνο τς Εχαριστίας τελεται, καπραγματοποιεται στν κκλησία, μτν πιχώρια σκάθε τόπο γλσσα καὶ ἐκφραστική (ρα κατσύμφυτη μτγλσσα πικαιρικὴ ἐκασταχο κοσμοαντίληψη). λλὰ ἐνδιαφοροποιεται γλσσα καὶ ἡ ἐκφραστική (πολιτιστικσάρκα τς στορικότητας τς κκλησίας), μένει ναλλοίωτος τρόπος τς Εχαριστίας: τρόπος μεταποίησης τς βιολογικς πιβίωσης σζωτικὴ ἀγαπητικσχέση. Κάθε πιμέρους εχαριστιακσμα τς κοινωνίας τς ζως εναι ὁ ὁλόκληρος (καθόλου) τρόπος τς πάρξεως ποσυγκροτεκαφανερώνει τν κκλησία, εναι ἡ ὁλόκληρη λήθεια τς κκλησίας, ἡ ἀλήθεια (πραγματικότητα) τς Καθολικς κκλησίας. πως mutatis mutandis, κάθε ζευγάρι ληθινὰ ἐρωτευμένων νθρώπων εναι ἡ ὁλόκληρη (καθολική) λήθεια τοῦ ἔρωτα, τσι κακάθε τοπικεχαριστιακκοινότητα εναι ἡ ὁλόκληρη (καθολική) λήθεια τς κκλησίας): δυναμικὴ ὑποτύπωση τς λώβητης, περιόριστης ζως, τς «σώας»-σεσωσμένης (κέραιας) παρξης, τς παρξης στν πληρότητα τν ζωτικν της δυνατοτήτων.

Ἡ Ἐκκλησία τς Κορίνθου τς Ρώμης, τς φέσου τν Μεδιολάνων, μτν πιχώρια γλσσα κατν κφραστικτοῦ ἐπιχώριου πικαιρικοπολιτισμο, εναι Καθολικκκλησία. χι πειδπειθαρχεσπεποιθήσεις καὶ ἠθικος κανόνες μις γενικς (διεθνικς καπαγκοσμιοποιημένης) διατύπωσης τοχριστιανικοε-αγγελίου. λλὰ ἐπειδὴ ὡς τοπική, χρονικκαπολιτιστικκαθορισμένη κοινότητα ποτυπώνει στν πράξη καμαρτυρετε-αγγέλιο τς κκλησίας: πραγματοποιε, ς σμα σχέσεων κοινωνίας, τν τρόπο τς πάρξεως ποὺ ἐλευθερώνει τζωὴ ἀπτν θάνατο. Τν λοκληρία ατοτοτρόπου, τν καθολικότητα-κεραιότητά του, τν πραγματοποιεκάθε τοπικὴ ἐκκλησία μτδική της γλσσα κατν δικό της πολιτισμό.

ν ποτιμήσουμεπαραθεωρήσουμε τν τοπικγλσσα, τν κφραστικτοῦ ἐπιχώριου (τοπικκαχρονικκαθορισμένου) πολιτισμο, φαιρομε πτν κκλησιαστικτρόπο τς πάρξεως τν νυπόστατη πραγματικότητά του. Τν μεταβάλλουμε σνοητικσύλληψη καὶ ἠθικιστικδεοντολογία, σὲ ἀφηρημένες «πεποιθήσεις» καχρήσιμες κανονιστικς «ρχές». Δίχως τσάρκα τοΠολιτισμοῦ ἡ Ἐκκλησία γίνεται νας «-ισμός»: Ρωμαιοκαθολικισμς Προτεσταντισμς ἢ Ὀρθοδοξισμός – πιμέρους δεολογικς κδοχς νοησιαρχικς μεταφυσικς καὶ ὠφελιμιστικς θικολογίας, λες μφιλοδοξία διεθνικς παγκοσμιότητας, δηλαδγεωγραφικς «καθολικότητας».

ν μως ἡ Ἐκκλησία συγκροτεται καφανερώνεται στν Εχαριστία ς ποστατικ γεγονός (τρόπος τς πάρξεως), τότε κεδν πρόκειται γι«πεποιθήσεις» κα«ρετές», λλγιτσάρκα τοβίου μας πο«μετουσιώνεται» σσχέση γαπητικς κοινωνίας, σὲ ἐρωτικαθυπέρβαση καατοπροσφορά, σζωτικκαζωοποιό (θεία) κοινωνία. σάρκα τοβίου μας: δηλαδὴ ἡ βρώση καὶ ἡ πόση, γλσσα, ττραγούδι μας, ζωγραφικκαὶ ἀρχιτεκτονική μας, τροχο, τκόσμημα, τὸ ἔπιπλο, χειρονομία, δραματουργία. λα κε«λειτουργον» τν εχαριστιακκοινωνία τς ζως, τς νίκης καταπάνω στν μοναξικαστν θάνατο.

δυσκολία (μαζκαὶ ἀπορία, μπορεκασκανδαλισμός) προκύπτει σδύο (κυρίως) περιπτώσεις: ταν μπειρικπιστοποιομε τὸ ἐνδεχόμενο νμς ποκλείει πολιτισμς πτν πρόσβαση στὸ ἐκκλησιαστικγεγονός.  Καί, δεύτερο, ταν πολιτιστικὴ ἰδιαιτερότητα πολυτοποιεται (σωστότερα: εδωλοποιεται ) καὶ ὑποκαθιστᾶ ἢ ἀλλοτριώνει τὸ ἐκκλησιαστικγεγονός.

Τί θπε: μς ποκλείειπολιτισμς πτὸ ἐκκλησιαστικγεγονός;

Θπεῖ ὅτι πάρχουν πολιτισμοβεβαιώνει ἡ ἱστορικὴ ἐμπειρία) ποὺ ἡ γλσσα τος ( γλωσσικς κώδικας συνεννόησης-κοινωνίας) καὶ ὅποια κφραστικδυνατότητα χουν ναπτύξει (εκαστική, μουσική, λογοτεχνική, ρχιτεκτονική, δραματουργίας) δν παρκεγινὰ ἐπισημάνει-ποδηλώσει τν ποστατικ«στόχο» τς Εχαριστίας. Εναι γλσσα καὶ ἐκφραστικποπροκύπτει (διαμορφώθηκε) πὸ ἀνάγκες καπροτεραιότητες τομοκεντρικές (χρηστικές, φέλιμες γιτὸ ἄτομο), πὸ ἀπαιτήσεις ρμέμφυτων παιτήσεων  τοῦ ἐγωκεντρικοῦ ἀτόμου. Γλσσα καὶ ἐκφραστικπομπορενὰ ὑπηρετήσει τν ψυχολογική (φυσικστν νθρωπο) θρησκευτικότητα: τν νάγκη του γιὰ ἀτομικδικαίωση κααώνια πιβίωση, γιμεταφυσικς νοητικς βεβαιότητες καὶ ἀντικειμενικ«ρετή», ποντοχαρίζουν ασθημα σφάλειας κακύρος ξουσιαστικό. Δν εναι γλσσα καὶ ἐκφραστικὴ ἱκαννσημάνει τν πίστη-μπιστοσύνη κένωσηπκάθε τομικὴ ἀπαίτηση, τζωὴ ὡς γαπητικκοινωνία, ρωτικαθυπέρβαση καατοπροσφορά. 

Χαρακτηριστικὸ ἱστορικπαράδειγμα: οἱ ὀρδς τν πρωτόγονων φύλων καφυλν ποκατέκλυσαν τὰ ἐδάφη τς Δυτικς Ρωμαϊκς Ατοκρατορίας, πττέλη το4ου ς κατν 6ο μ.Χ. αώνα (Γότθοι, Φράγκοι, Οννοι, Βουργουνδοί, Βάνδαλοι, Λογγοβάρδοι, γγλοι, Νορμανδοί, Σάξονες). σπευσαν ν«σπαστον» τν Χριστιανισμκαβαφτίστηκαν μαζικά, λλσαφς γισκοπιμότητες ποεχαν λάχιστη καθόλου σχέση μτμεταφυσικὴ ἀναζήτηση.

Τος λαος ατούς, καμεττν «κχριστιανισμό» τους, τος χώριζε πτὸ ἐκκλησιαστικγεγονς χι σως θέλησή τους, λλπάντως πολιτιστικς πρωτογονισμός τους. Μόνο τεχνητμποροσαν νσημάνουν στς γλσσες τους πραγματικότητες ποὺ ἡ ἐμπειρία τους ἢ ἡ μεταφυσική τους ναζήτηση τς γνοοσε (: νσημάνουν π.χ. τν πόσταση, τδιαφορά της πτν οσία – καδίχως τν πίγνωση ατς τς διαφορς πς νὰ ἐκφραστεκανγνωσθετε-αγγέλιο τς κκλησίας: ἡ ἐμπειρία τι εναι πόσταση προσωπική (Πατήρ) Ατιώδης ρχτοῦ ὑπαρκτο, δηλαδὴ ἐλεύθερη πκάθε ναγκαιότητα παρκτικοπροκαθορισμο, προκαθορισμοῦ ἀποσίαφύση, ρα δυνατὴ ἡ ἐνανθρώπηση τοΥο, θέωση τοῦ ἀνθρώπου;)

Πολλπαραδείγματα ατς τς γλωσσικς-πολιτιστικς νεπάρκειας θμποροσε νπροσκομίσει μελετητής, προκειμένου νπαραπέμψει στος πιθανότερους λόγους γιτος ποίους οκαινούργιοι ποικοι τς Ερώπης πέταξαν ταχύτατα τὸ ἐκκλησιαστικγεγονς στμέτρα καστγλσσα τς φυσικς θρησκείας. Δανείστηκαν (κυρίως πτν Αγουστνο) πλουστευτικνομικσχήματα γινμπορον νὰ ἀποδώσουν πλοϊκστν Θεὸ ἰδιότητες πουράνιου χωροφύλακα ριοθετώντας τσχέση μαζί Του μσχέσηνοχς-τιμωρίας ἢ ἐνοχς-δικαίωσης. ξέλαβαν τν πίστη σν τομικπεποίθηση, τθεολογικμαρτυρία σν κωδικὴ ἰδεολογία, τν κκλησιαστικὴ ἄσκηση σν στυγνὸ ἠθικισμό. πδέος καμειονεξία διατήρησαν γικάποιο διάστημα στν τέχνη τους (μιμητικά) τmaniera byzantina, λλγρήγορα πέρασαν σφανατισμένη «περαναπλήρωση» τς μειονεξίας («overcompensation» ψυχαναλυτικς ρος): σχρωματιστὰ ἀγάλματα κανατουραλιστικς γλυκερς εκόνες γισυναισθηματικκατανάλωση, σαταρχικος θεσμος θρησκευτικς ξουσίας, μηχανισμος δεολογικς πιβολς, κατακτητικς «σταυροφορίες», φρικιαστικος θρησκευτικος πολέμους.

Τδυσερμήνευτο εναι τι κείνη ἡ ἀφετηριακὴ ἀλλοτρίωση τς κκλησίας σφυσικθρησκεία παρέμεινε ς γγενς στοιχεο στς κοινωνίες ποπροοδευτικσυγκρότησαν, μεττν «κχριστιανισμό» τους, οκαινούργιοι ποικοι τς Ερώπης. Μτπέρασμα τν αώνων ολαοατοπροόδευσαν σκάθε τομέα τς νθρώπινης δραστηριότητας: προώθησαν κπληκτικτγνώση κατς πιστμες, τφιλοσοφία, τς τέχνες καί (μτρόπο πανανθρώπινα μοναδικό) τν τεχνολογία: τμετουσιωμένη σπρακτικχρησιμότητα πιστήμη. μως τὸ ἐκκλησιαστικγεγονς μεινε γι’ ατος πρόσιτο. Παρέμειναν στὸ ἐπίπεδό της φυσικς θρησκείας, πίπεδο συχνπαιδαριδες, ταυτίζοντας τν πίστη μτν πειθαρχία σνοησιαρχικa priori, κατν εσέβεια μὲ ἕναν πάνθρωπο θικιστικνομικισμό. Σκάποιες ταινίες τοΜπέργκμαν τοΦελλίνι εναι προσιτσὲ ὅλους μας λάχιστα δείγματα πτς πειράριθμες μαρτυρίες γιτν βασανισμτν λαν τς Δύσης, ς σήμερα, πτν «κχριστιανισμό» τους.

θαυμαστς πολιτισμς τς νεώτερης Δύσης, που πικρατήσει, πονομεύει καίρια καοσιαστικὰ ἐξουδετερώνει τὸ ἐκκλησιαστικγεγονός. μφάνισε μιν καταμάχητη δυναμικπαγκοσμιότητας ατς πολιτισμς κασήμερα κυριαρχεῖ ἢ γοητεύει τος λαος σὲ ὁλόκληρο τν πλανήτη. σως πειδτστοιχεο ταυτότητάς του (στοιχεο ναλλοίωτο σὲ ὁλόκληρη τν στορική του διαδρομκασὲ ὅλες τς φάσεις τν συναρπαστικν μετεξελίξεών του ) εναι τι παρέμεινε τομοκεντρικός:μετακίνητος στς νορμήσεις τς ατοσυντήρησης κατν ξιώσεων σχύος, πομένως καστς προϋποθέσεις τς ρμέμφυτης φυσικς θρησκευτικότητας. Καὶ ὁ ἀτομοκεντρισμς παραπέμπει κριβς στος ντίποδες τοῦ ἐκκλησιαστικογεγονότος, ναιρεῖ ἐξ ρισμοτὸ ἐκκλησιαστικγεγονός, κυρώνει τν κκλησιαστικὴ ἐκδοχή (πτς σελίδες κιόλας τς Καινς Διαθήκης) τοε-αγγελίου τς σωτηρίας.

Ατς πρέπει νεναι λόγος ποκοινωνίες μμακραίωνη κκλησιαστικὴ ἐμπειρία, ταν προσέλαβαν τν δυτικπολιτισμστσύνολο τς πρακτικς του βίου, διολίσθησαν νεπαίσθητα καστν λλοτρίωση τς κκλησιαστικς τους ρθοδοξίας – μεταποίησαν τν ρθοδοξία τους σὲ ἰδεολογικκαὶ ἠθικιστικρθοδοξισμό, σφυσικὴ ἀτομοκεντρικθρησκευτικότητα. κόμα καὶ ὁ ἀθεϊσμς πογέννησε Δύση (συνεπέστερος στν πράξη θεϊσμς πὸ ὅσους γνώρισε ἡ ἀνθρώπινη στορία) – μχαρακτηριστικτν περίπτωση τομεγάλου νεωτερικοκινήματος τοκοινωνισμο(socialismus) – παρέμεινε παγιδευμένος στν καταγωγικθρησκευτική, τομοκεντρικὴ ἀνθρωπολογία: Η societas («κοινωνία»)  ταυτίστηκε ατονόητα μτν ποσοτικσυλλογικότητα (collective),  μτὸ ἄθροισμα τν φυσικν τόμων ποτν συγκροτον, μστόχο τν ρθολογιστικὴ ἐξισορρόπηση τομικν πιθυμιν, πιδιώξεων, ναγκν.

Στος ντίποδες τοῦ ἀτομοκεντρισμοῦ ἡ Ἐκκλησία (τουλάχιστον στος πρώτους αἰῶνες τοῦ ἱστορικοτης βίου) ξέφρασε τν ποστατική (τρόπου πάρξεως) ταυτότητά της κατν εαγγελισμτς λπίδας της προσλαμβάνοντας τν κοινωνιοκεντρικπολιτισμτν τότε λλήνων: Τν ποφατικ χαρακτήρα τς γλσσας (τν ρνηση νὰ ἐξαντλήσουμε τγνώση στς διατυπώσεις της) κατν χαρακτήρα τς τέχνης (κάθε τέχνης) ς κλήσης-σ-σχέση μτὸ ἀληθινὰ ὑπαρκτό («διάβασης πτπρωτότυπον») – χι ς φορμς τομικν συγκινήσεων, τομικς εφροσύνης, τομικς διδαχς.

Καεναι πτν στορικατδιαπίστωση πογεννιέται τδύσκολο ρώτημα κατὸ ἐνδεχόμενο σκανδαλισμο: Πόσο δεσμεύει τν κφραση ταυτότητας τς κκλησίας καεαγγελισμοτς λπίδας τς κοινωνιοκεντρικς πολιτισμός (γλσσα, τέχνη, νοο-τροπία) τν ρχαίων λλήνων; Γινκηρύξουμε σήμερα τὸ ἐκκλησιαστικε-αγγέλιο σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου σφυλς τς φρικς τς Πολυνησίας, λλκαστς παίδευτες μάζες τς μερικανικς, γιπαράδειγμα, τς νεοελληνικς κοινωνίας τς βυθισμένες στν καταναλωτικπρωτογονισμό, θπρέπει πρτα ντς μυήσουμε στν ρχαιοελληνικγλωσσικσυμβολική; Πς εναι δυνατνὰ ἔχουν πρόσβαση στν κκλησιαστικὴ ἐμπειρία, γνοώντας τδυναμικτο νοήματος λέξεων πως: φύση, πόσταση, νέργειες, λόγος, λήθεια, κοινωνία, σωτηρίαδιακρίσεων πως: οσίας καπόστασης, φύσεως κανεργειν;

Νὰ ἀρνηθομε τν στορικσάρκα τοῦ ἀρχαιοελληνικοπολιτισμοπο προσέλαβε φετηριακὰ ἡ Ἐκκλησία, μήπως εναι νάλογο μτνὰ ἀρνηθομε τν ξ βραίων στορικσάρκα τοΧριστο;

Τπαραπάνω ρώτημα (ἢ ἐνδεχόμενο σκανδαλισμο) σως νὰ ἀπαντηθεῖ ἔμμεσα, ν ναλύσουμε κατδεύτερο σύμπτωμα παθογένειας στσχέση κκλησίας καπολιτισμο: Τσύμπτωμα νὰ ἀποδίδεται στν πολιτιστικὴ ἰδιαιτερότητα μεταφυσικς χαρακτήρας, ν εδωλοποιεται ατὴ ἡ ἰδιαιτερότητα, νὰ ὑποκαθισττὸ ἐκκλησιαστικγεγονός.

Ἡ ἱστορικπείρα μλλον βεβαιώνει τι μι πολιτιστικπαράδοση εδωλοποιεται γιτος διους λόγους γιτος ποίους θρησκειοποιεται  κατὸ ἐκκλησιαστικγεγονός: Γινὰ ἐνσωματωθεστν γωτική μας θωράκιση, νμπορενχρησιμοποιηθεσν τομικκτμα, σν διωτικὴ ἀποτελεσματικότητα. Ν λειτουργεῖ ὡς φορμναρκισσικς καύχησης, παιτήσεων ξουσιαστικς περοχς ἢ ἔστω ς ντιστάθμισμα ψυχολογικς νασφάλειας, νάγκης κωδικοποιημένων βεβαιοτήτων.

ταν δν χουμε τς προϋποθέσεις γιὰ ἐνεργμετοχσμιὰ ἐμπειρικπαράδοσή (μς λείπει καλλιέργεια, τὸ ἐνδιαφέρον, θέληση, δν κατανοομε τος στόχους τς μετοχς μας), τότε ποσπομε καατονομομε  τὰ ἄλλοτε πιτεύγματα ατς τς παράδοσης, τμνημειώνουμε στυποποιημένες σχηματοποιήσεις, σφολκλορικὸ ἐθιμικδιάκοσμο τς ζως μας, σὲ ἰδεολογικρητόρευμα συλλογικς περηφάνειας. κόμα καὶ ἐκπληκτικθησαυρίσματα πείρας, πομς παραδόθηκαν, τμετασχηματίζουμε σὲ ἐρείσματα τς ρμέμφυτης νστικτώδους νάγκης μας γιὰ ἐγωκεντρικκατασφάλιση καὶ ἐπιβολὴ ἰσχύος.

ταν νας πολιτισμς γίνεται φορμγικαύχηση καὶ ἰδεολογικρητορεύματα, τότε εναι σίγουρο πς χει στορικτελειώσει, εναι πιμόνο παρελθόν. Τὰ ἐπιτεύγματά του (κείμενα, ργα τέχνης, θεσμοί) θαυμάζονται λογα, χωρς νκατανοονται. Πόσοι πτος σημερινος λληνες (στω καπρόεδροι τς Δημοκρατίας πρωθυπουργοί) μπορον νὰ ἐξηγήσουν γιατί Παρθενώνας εναι σημαντικότερο πίτευγμα πολιτισμοῦ ἀπτν πύργο τοῦ Ἄιφελ; Πόσοι πτος σημερινος λληνες, ποπερηφανεύονται τι εναι πόγονοί του Πλάτωνα κατοῦ Ἀριστοτέλη, χουν διαβάσει στω κατρες ράδες ατν τν συγγραφέων; Πόσοι διαμαρτύρονται πο στσχολεα δν μαθαίνουν πιτπαιδιά μας ρχαα λληνικά; 

Κι μως, ατς πολιτισμός, ποοσιαστικὰ ἀγνοεται, χι μόνο πιστρατεύεται σν πίσημο κρατικὸ ἰδεολόγημα καφολκλορικφιοριτούρα, λλπαίρνει καπροτεραιότητα σσχέση μτμεταφυσικὴ ἐλπίδα τοῦ ἀνθρώπου, τν κκλησιαστικπαράδοση τν λλήνων. Πάμπολλοι νθρωποι στν λλάδα σήμερα εναι Χριστιανορθόδοξοι, μόνο πειδθεωρον τι ατὴ ἡ ἰδιότητα μπεριέχεται ατονόητα στν λληνικότητά τους. νάλογη διαπίστωση κάνει κανες καστΡωσία, στΡουμανία, στΣερβία – ἢ ἀντίστοιχα στν σπανία καστν Πολωνία μτν Ρωμαιοκαθολικισμό, στν γγλία μτν γγλικανισμό, στΣουηδία μτν Λουθηρανισμκ.λ.π. Τὸ ἐκκλησιαστικγεγονς (ὁ ὑποστατικς τρόπος νίκης καταπάνω στν θάνατο) θρησκειοποιεται γινλειτουργήσει σν παραπλήρωμα τς πιχώριας διαιτερότητας πολιτισμο: νὰ ἀλλοτριωθεσκρατική («πικρατοσα») θρησκεία, σὲ ἐθνικιστικὴ ἰδεολογία.

Συμπέρασμα γιπαραπέρα μελέτη γιδιάψευση:

Δν μπορομε νὰ ἀρνηθομε τν στορικσάρκα το(τοπικκαχρονικά) καθορισμένου πολιτισμοποὺ ὑποστασιάζει τὸ ἐκκλησιαστικγεγονς σπραγματικότητα κοινωνίας προσώπων – τσώζει  πτν λλοτρίωσή του σδιεθνικνοησαρχικὴ ἰδεολογία καὶ ἠθική.

Ατσημαίνει τι πάντοτε κάθε κατηχούμενος, γινεσέλθει στσμα ποιασδήποτε τοπικς κκλησίας, θπρέπει νκοινωνήσει τγλσσα στν ποία σαρκώθηκε παρέμβαση τοῦ ἐκκλησιαστικογεγονότος στν στορία: Νμυηθεστν ρχαιοελληνικγλωσσικσυμβολική, στν σημαντική της λληνικς Εκόνας, τς λληνικς λατρευτικς δραματουργίας – πως πρέπει νμάθει νὰ ἀναγνωρίζει καστπρόσωπο τοῦ Ἀβραμ τν «πατέρα τς πίστεως» στπρόσωπο τοΜωυστν θεόπτη ερουργτς μετάβασης πγς δουλείας σγῆ ἐλευθερίας. Ἡ ἑλληνικότητα τς κκλησιαστικς θεολογίας, εκονογραφίας καλατρείας δν χει τν παραμικρσχέση μὲ ἐθνικισμκαφυλετισμό, πως δν χει σχέση μτν φυλετισμτν βραίων ἢ ἐξ βραίων στορικσάρκα τοΧριστο.

Τγεγονς τς σάρκωσης τοΘεοκαὶ ἡ ἐκκλησιαστικ«ες τος αώνας παράτασή» του θμαρτυρεται πάντοτε μσυγκεκριμένη στορικ-πολιτιστικσάρκα. μως καμιὰ ἀναγκαιότητα δν δεσμεύει αττὸ ὑποστατικγεγονός, πραγματοποίησή του θεναι πάντοτε θλημα λευθερίας, πομένως καδιακινδύνευση αρετικν ποκλίσεων. Θπαραμονεύει πάντοτε:

νεστοριαν εδωλοποίηση τς στορικς-πολιτιστικς σάρκας τοῦ ἐκκλησιαστικογεγονότος

μονοφυσιτικ παράκαμψη ατς τς σάρκας, ἡ ἀλλοτρίωση τοῦ ἐκκλησιαστικοε-αγγελίου σδιεθνικνοησιαρχικὴ ἰδεολογία καὶ ἠθική.

Καστς δυπεριπτώσεις τό (φαινομενικδιαφορετικό) ποτέλεσμα θὰ ἔχει τν δια κοινατία: τν ποταγτς κκλησιαστικς λήθειας στς παιτήσεις τς ρμέμφυτης φυσικς θρησκευτικότητας, στς νορμήσεις γωτικς ατοσυντήρησης καὶ ἀξιώσεων σχύος.

 

Ευχαριστίες πολλές στη φίλη της ιστοσελίδας Χριστίνα Α. για την πληκτρολόγηση του κειμένου.

Πρώτη έντυπη δημοσίευση περιοδικό “Σύναξη” (τχ. 88, Οκτ, Δεκ 2003, σελ. 11-17)

πηγή: Aντίφωνο

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here