Stultitia laudis εν νηπιάζοντι φρονήματι

0
211

Ο Ισοκράτης επιλέγει

 

Μία φορά κανείς στη ζωή του, έστω, πρέπει να ακούσει τον Γιώργο Γραμματικάκη να αναπτύσσει το θέμα. Έστω μια φορά στη ζωή σου, ας έχεις το προνόμιο να υπάρξεις θεατής των λόγων, όταν ο Αλέξανδρος Λυκουρέζος δικορραφεί στο πραιτώριον:de minimis non curat praetor…

Έστω, άπαξ, όποιος ακροώμενος δεν είδε τον Θόδωρο Πάγκαλο, τις προάλλες στη Βουλή, να άγει τον δήμον του λόγου, δεν γνώρισε ποτέ τι μπορεί να είναι η πολιτική δημηγορία. Τρία πρόσωπα του Φθαρτού, τρεις -στιγμιαίες και σαγηνευτικά ετοιμόρροπες ες αεί- ενυπόστατες απόπειρες αφθαρσίας.

Τρεις κράτιστοι Γνώμονες του αιωνίως σαθρού, καινουργούντες την παλαιτάτην Διάκρισιν, ως εν ρώμη Εικαστές του πόρου. Ο Πάγκαλος προχθές, μιλώντας ελάχιστα και τελευταίος ενώπιον απόντων, διέσωσε την αειφόρον πτώση της «Μαδρίτης», μέσα σε μια έκπαγλη ψηφιδογραφία του «κλίματος» της Κρήτης. Έδωσε, όσο ποτέ άλλοτε στην τρέχουσα πολιτική απολογητική, τη διαφάνεια που εξευγενίζει τον κυνισμό, αμβλύνει τη λίγδα της ήττας και επιτρέπει στο Ατίθασον να επιμένει. Είπε, βραχυλογών, αλλά το είπε με τόνο παλικαρίσιας ήττας, και με ήχο κυνικής νηφαλιότητας και με κίνηση σωματική ανεκπτώτου αρνήσεως, είπε, ότι στη Θεσσαλονίκη οι Βαλκάνιοι υπουργοί Εξωτερικών ήταν υπό καθεστώς ομηρίας και ολούθε κι από πάνω τους ασελγούσαν «παρατηρούντες» οι Κηδεμόνες, Αμερικανοί, Γάλλοι, Γερμανοί και λοιποί μαυραγορίτες – κοιναγορίτες του «κοινού συμφέροντος». Και έδειξε, μη λέγων, μη κρυπτών, αλλά Σημαίνων, με λόγια ανείπωτα και νεύμα πλαστουργό, ότι εκεί, στη Διάσκεψη της Κρήτης, για πρώτη και στιγμιαία φορά, οι Βαλκάνιοι αρχηγοί έμειναν αναμεταξύ τους, μονάχοι, μήπως και από την εξαρτημένη τους υποτέλεια μπορέσουν να ιχνηλατήσουν απόπειρα ελευθερίας. «Ήταν όλοι τους οι Βαλκάνιοι», είπε ο Πάγκαλος, «σαν τα μικρά παιδιά που τους χαρίζεις χριστουγεννιάτικο δώρο και δεν μπορούν να πιστέψουν πως είναι δικό τους»… Από τη διαφάνεια, όπου η ειλικρίνεια του έδειχνε την ήττα μας, ο Πάγκαλος, πλαστουργώντας τη ρητορεία, δηλαδή την πολιτική διακινδύνευση στην Εκκλησία του Δήμου, τόλμησε, και γι’ αυτό ανέδειξε Επιφάνια τα ελπιδοφόρα, λόγον δημούχου σημαντικόν. Αγέρωχη καινοφάνεια των ηττημένων και μήποτε νικημένων Βουληφόρων. Ως κατόρθωμα, το Όρθωμα των σκυμμένων.

Το δρώμενον και λόγω τεκταινόμενον του Γιώργου Γραμματικάκη, έχτιζε πειθώ σεβαστική για τους εμμένοντες στα εμμενετικά του κόσμου, σατυρίζοντας την εμμονή, εκεί στη σύναξη που τίμησε την Εφη και τον Γιάννη Σακελλαράκη. Η κρητική του περιπαιχτική θωπεία συναντούσε τη φιλοπαίγμονα μαντινάδα και ο λόγος του Γραμματικάκη -μισγάγκεια του Κοινού-Ξυνού λόγου και της ελλόγου μέθης- ανεδείκνυε τις αρετές του αρχαιολόγου, μυκτηρίζονταςτο ματαιόσπουδον της ελπίδας του. Λόγος γραμματικάκειος, χαρίεσσα χορευτική αμηχανία του, ανάμεσα στην ανυπόκριτη παραίτηση που επιβάλλει ο θαυμασμός και την ανέκπτωτη δυσπιστία που έρχεται από μακριά, δεν μας απογειώνει, αλλά, έστω, μας συντηρεί.

Δημηγορία γραμματικάκειος, προμελετημένη όπως η καλοπελεκημένη μαντινάδα και αιφνιδιάζουσα συνεχώς όπως αιφνιδιάζει πάντα η αεισυστατος κοντύλια στον πεντοζάλη. Μάθημα ρητορικής ανεπίδεκτον εκσυγχρονισμού, έγκλημα γραμματικάκειον προμεμελετημένον όπως η Ανταρσία.

Ο Αλέξανδρος Λυκουρέζος κυκλοφορούσε, εκεί στο επαρχιακό εφετείο, σε αγνοίας Διάκρισιν νοερός προσευχής. Εμείς όλοι, διάδικοι και υπόδικος, ανέμελοι, χαλαροί, περιτετμημένοι από τις ποικίλες μας στοχαστικές προσαρμογές. Ο Αλέξανδρος, απεριτμήτως Ένας, περιέφερε μια απρόσιτη συμπαγία, αυτόκεντρος εντός του, μελετώντας νομικά κιτάπια, κρατώντας σημειώσεις, υποψελλίζοντας βλέμματα λειψά και κυκλοειδώς ανήσυχα. Τι έψαχνε, ο ευλογημένος, σε μια τέτοια «εύκολη» υπόθεση; Κι όταν ήρθε η στιγμή να πάρει τον λόγο, ο Λυκουρέζος δεν πήρε τίποτε. Κτίτωρ των παλαιτάτων και δομήτωρ των νεόδμητων, η λυκουρέζειος δικανική ανεζωπύρωνε το συνολικόν Έλλογον μέσα από την ορθοπραξίατου δικαίου λόγου, μαχαίρωνε αγαπητικά το άδικο και δεν ήθελε τίποτε από την αλαζονεία του σωστού. Ο Λυκουρέζος διακονούσε για την επιείκεια που περικλείει κάθε Συνάντηση, γιατί ήξερε, δια του δικανικού του ορθώματος, ότι η Συνάντηση καταργεί το δίκιο και το άδικο κι ότι, όταν χτίζεται Συνάντηση, τότε καταργείται και η νίκη και η ήττα. Λόγος αγρυπνίας, λόγια εκφερόμενα σε έκρηξη εμπύρετου νηφαλιότητας, σώμα σε ενδορρηξία λόγω ερωτικής πλησμονής, πνευματοφόρο σώμα του λόγου.

Γραμματικάκης, Λυκουρέζος, Πάγκαλος, τρισήλιον πτωτικόν της υψοποιού μας φθοράς, τρισυπόστατη αναπαρθένευση της φθοράς μας, μας οδηγεί προς το ακροθίνιον της αλάνας, όπου αλανιάρηδες, πλανήτες και πεπλανημένους, μας περιμένει, παραμυθητικός, ο αγορεύων άρχων της αγοράς: ο Νίκος Κούνδουρος.

stultitia laudis= τρέλα του επαίνου

 

 

Κώστας Ζουράρις Ελευθεροτυπία 12 Νοεμβρίου 1997

 

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here