Πριν τα γερμανικά στρατεύματα εισβάλουν στην Ελλάδα κατά τον Β΄παγκόσμιο πόλεμο είχαν έρθει οι εμπορικοί τους αντιπρόσωποι. Στη μεσοπολεμική Ελλάδα είχε ιδρυθεί η γερμανικών συμφερόντων Α.Ε.Τ.Ε. (Ανώνυμος Ελληνική Τηλεφωνική Εταιρία, δηλαδή Siemens & Halske) με σκοπό τον έλεγχο της ανερχόμενης εγχώριας αγοράς τηλεπικοινωνιών. Το ρημαγμένο ελληνικό Δημόσιο μεταπολεμικά πήρε ως «έναντι» των επιδικασμένων πολεμικών επανορθώσεων και αποζημιώσεων (7,181 δισεκατομμύρια δολάρια) τις μετοχές της εταιρίας (5,5 εκατομμυρίων δολαρίων) και το φθινόπωρο του 1949 ίδρυσε τον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ).
Μέσα σε λίγες δεκαετίες ο ΟΤΕ κραταιώθηκε και με ίδιους, κατά κύριο λόγο, πόρους επέκτεινε την παρουσία του στα Βαλκάνια, στην Ανατολική Ευρώπη, ακόμη και στη Μέση Ανατολή! Την εταιρία πολύ νωρίς την έβαλαν στο μάτι οι κερδοσκόποι, αλλά η ιδιοποίησή της δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Οι σπεκουλαδόροι, όμως, ήξεραν να περιμένουν γνωρίζοντας ότι ο τρόπος, αργά ή γρήγορα, θα βρεθεί. Μέχρι όμως να βρεθεί, οι απευθείας αναθέσεις πήγαιναν κι έρχονταν. Δηλαδή, όσο η πόρτα ήταν κλειστή, οι μουσαφιραίοι, δώρα φέροντες, μπαινόβγαιναν από τα μικροκομματικά παράθυρα. Το 1996, με πρόσχημα την περαιτέρω ανάπτυξη του οργανισμού, ο ΟΤΕ θα εισαχθεί στο Χρηματιστήριο Αθηνών και δύο χρόνια αργότερα σε αυτό της Νέας Υόρκης. Ο οργανισμός κοινής ωφελείας, δηλαδή, έμπαινε και με τη βούλα σε διαπραγμάτευση ‒ ξέρετε, «τόσα δίνω, πόσα θες;» γινόταν οι δοσοληψίες.
Στις αρχές της νέας χιλιετίας η ΟΤΕ Α.Ε. (χωρίς να παραβλέπουμε τις αβαρίες με τις οποίες κατά καιρούς τη φόρτωσε το κομματικό παρακράτος), ήταν μαγαζί γωνία και κατατάσσονταν μεταξύ των πρώτων τηλεπικοινωνιακών οργανισμών στην Ευρώπη. Ήταν η περίοδος που οι θεσμικοί επενδυτές (αν δεν ξέρετε ποιοι είναι, πρόκειται για συνώνυμο των μεγάλων τζογαδόρων που λειτουργούν ως μπροστινοί αεριτζήδες τρίτων) είδαν φως και μπήκαν, επιτέλους, από την πόρτα.
Το 2008, επί Κυβερνήσεως Κώστα Καραμανλή, το ελληνικό Δημόσιο στα πλαίσια της… επανίδρυσής του, κράτησε το 25% και πούλησε το 25% του κερδοφόρου ΟΤΕ στη γερμανική Deutsche Telekom (27,5 ευρά ανά μετοχή). Στο ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου ψυλλιάστηκαν ότι τα περί εξυγίανσης ήσαν φούμαρα και στεντορεία τη φωνή κατήγγειλαν το με αδιαφανείς μεθοδεύσεις ξεπούλημα ενός ζωτικού για την οικονομία οργανισμού, υποσχόμενοι την ανάκτηση του πωληθέντος ποσοστού. Αντί της εξαγοράς του, όμως, την επόμενη χρονιά το ΠΑΣΟΚ πούλησε στη Deutsche Telekom ένα επιπλέον 10%, σε τιμή μάλιστα τρεις φορές χαμηλότερη (8,19 ευρά ανά μετοχή) από αυτή του προηγούμενου έτους με πρόσχημα αυτή τη φορά τη… σωτηρία του (άρτι επανιδρυμένου) κράτους μας! «Η Ελλάδα πωλείται φθηνά και η Γερμανία αγοράζει» ήταν ο σχετικός και περιεκτικός τίτλος δημοσιεύματος της Wall Street Journal. Δικαιολογία για όλα τα παραπάνω ήταν η οικονομική κρίση και επακόλουθό της οι Γερμανοί το 2011 να κατέχουν το 40% του Οργανισμού και το ελληνικό Δημόσιο το 10%. Με τούτα και με τ’ άλλα η Deutsche Telekom (που ελέγχεται από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και τη δική της «Κρατική Τράπεζα Ανάπτυξης») έφτασε να κουμαντάρει τον ΟΤΕ κατέχοντας το 55%, ενώ το ανίδεο από «κεφαλαιακές τοποθετήσεις» ελληνικό δημόσιο αρκέστηκε στο ισχνό 1,2%!
Όπως καταλαβαίνετε, πήγε τρένο η δουλειά. Οι ντίλερ των ιδιωτικοποιήσεων ακόμη παλαμοκροτούν τους εαυτούς τους. Μόνο που ο τεχνολογικά προηγμένος, εξωστρεφής και προσοδοφόρος ΟΤΕ δεν ήταν πανωπροίκι δικό τους. Ήταν εξ αδιαιρέτου αγαθό απάντων των Ελλήνων. Η εκποίηση, εντούτοις, του Οργανισμού, (την οποία για άγνωστους λόγους οι μεσάζοντες την ονόμασαν «αποκρατικοποίηση»), κατέληξε στο να περιέλθει αυτός σε ένα ξένο κράτος! Αλλά δεν βαριέσαι; Όπως θα έλεγε και ο Δήμος Σταρένιος: «μας αγαπάνε οι Γερμανοί, σαν φίλοι έρχονται».
Έτσι είναι. Οι εχθροί, αμέτι μουχαμέτι, έρχονται ντυμένοι φίλοι. Τι κι αν «το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τις φτέρνες τους»; Αυτοί κατσικώνονται εδώ και μας ξεβαφτίζουν κανονικότατα. Λοιπόν, τέρμα ο ΟΤΕ, ακόμη και ως δεύτερο συνθετικό. Από τούδε μόνο TELEKOM. Άλλοι παπάδες (ενίοτε και παπατζήδες) ήρθαν άλλες επωνυμίες φέραν.
Είναι, όμως ο ΟΤΕ μια απλή επωνυμία ή ένα ρετρό λογότυπο; Ρητορικά ρωτάω. Όλοι, τουλάχιστον οι σιτεμένοι, ξέρουμε τι είναι ο ΟΤΕ. Και κυρίως ξέρουμε πως δεν είναι ένας λογιστικό δεδομένο. Δεν είναι μια εμπορική συναλλαγή. Είναι ένας κοινός τόπος του νεοελληνικού βίου που η απουσία του δεν μας αποστερεί μόνο ένα ακόμη περιουσιακό στοιχείο. Μας αποστερεί ένα ακόμη συμβολικό σήμα και μας θυμίζει πως δεν μετέχουμε καμιάς πόλεως.
Και δεν είναι ότι η Ελλάδα λιγοστεύει κοψοχρονιά. Αυτό, αλίμονο, το κατάπιαμε αμάσητο. Είναι ότι η Ελλάδα πλέον δεν είναι χώρα. Είναι investment location αλλοδαπής δικαιοδοσίας κι εμείς τα νούμερά της.
Υ.Γ. Το κείμενο εν πολλοίς το χρωστώ στον ζωγράφο Κωνσταντίνο Κωστούρο. Η δική του ευαισθησία ήταν η αφορμή του.