Το ζήτημα της ψυχοθεραπείας αποτέλεσε σημείο αντιλεγόμενο για την ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση εδώ και δεκαετίες. Χάρη στις προσπάθειες φωτισμένων κληρικών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, η αμοιβαία καχυποψία έχει μειωθεί και η συνεργασία των δύο πλευρών έχει αποδώσει ορισμένους καρπούς, τουλάχιστον στα αστικά κέντρα.
Στην θετική αυτή εξέλιξη συνέβαλλε και η σκληρή κοινωνική πραγματικότητα, όπου ο άκρος υποκειμενισμός του εξατομικευμένου δυτικού ατόμου, οι αγχώδεις ρυθμοί της καθημερινότητας, ο ανταγωνιστικότατος χαρακτήρας της σύγχρονης οικονομίας, η αποδόμηση της παραδοσιακής κοινότητας και η ασύλληπτη παρέμβαση της τεχνολογίας στην ανθρώπινη ύπαρξη κλπ., προκάλεσαν νέες μορφές ψυχικών διαταραχών, καθώς και γενικευμένο- διάχυτο άγχος.
Ακόμη και σήμερα εξακολουθεί να υπάρχει αρκετή σύγχυση σχετικά με τις διαφορές ψυχοθεραπείας και πνευματικής πατρότητας- εξομολογήσεως. Ελπίζω η ομιλία μου να αποσαφηνίσει κρίσιμες πλευρές του σημαντικού αυτού ζητήματος.
Η ομιλία έλαβε τον Ιανουάριο του 2023 στο πολιτιστικό κέντρο της κοινότητας του Μεταξοχωρίου του νομού Λαρίσσης.
Ο ψυχολόγος ειδικός δεν προσεύχεται στο παντοδύναμο Τριαδικο Θεό, δεν έχει αγάπη ούτε φωτισμό του Αγίου Πνεύματος για να καθοδηγεί εξατομικευμένα.
Πολύ ωραία και διαφωτιστική ομιλία και πολύ καθαρή στα νοήματά της χωρίς περιστροφές. Πρώτη φορά παρακολουθώ μία τόσο καθαρή σε νοήματα ομιλία για αυτό το θέμα.
Από προσωπική εμπειρία θεωρώ ότι χρειάζονται και οι δύο, γιατί επιτελούν διαφορετικό έργο και συμφωνώ απόλυτα ότι όταν συνεργάζονται αποδίδουν καρπούς. ΄Εχω εργαστεί με κλινικούς ψυχολόγους που πιστεύουν βαθύτατα στον Τριαδικό Θεό και προσεύχονται και έκαναν εξαιρετική εργασία με τους θεραπευόμενους τους.
Συστηματική η απεικόνιση.
Έχω την αίσθηση, χωρίς να είμαι ειδικός, πως δεν έχει θιγεί μία από τις σημαντικότερες ανθρωπολογικές παραμέτρους των δύο προσεγγίσεων: Το θέμα της θέσης του “εγώ-εαυτού” στην ψυχοθεραπεία και στην εξομολόγηση. Δηλαδή, στην μεν πρώτη περίπτωση τίθεται θέμα ενός “εγώ-εαυτού” το οποίο πρέπει να ικανοποιηθεί υποχρεωτικά σε όλες του τις εκφάνσεις, και να αποκτηθεί η ψυχική ισορροπία του υποκειμένου.
Στην δε περίπτωση της εξομολόγησης, εντελώς αντίστροφα, το “εγώ-εαυτός” έρχεται οικειοθελώς να παραμεριστεί και κάνει να χώρο στο Θεό και στους γύρω για να αποκτηθεί η αγάπη. Αυτός είναι και ο σκοπός π.χ. της άσκησης.
Οι δύο προσεγγίσεις όχι μόνον διαφέρουν ριζικά αλλά θα μπορούσαν να είναι και εχθρικές φαινομενικά τουλάχιστον.
Δεν μιλώ βέβαια για καταστάσεις “κλινικές” όπως η κατάθλιψη.
Θα με ενδιέφερε η γνώμη κάποιου ειδικού.