Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία

0
147

Τίτλος: Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία

Συγγραφέας: ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

Εκδοτικός Οίκος: ΔΟΜΟΣ

Πρόλογος στην πρώτη έκδοση
Τό βιβλίο αυτό δεν φιλοδοξεί νά είναι μια γενική εισαγωγή στα φιλοσοφικά συστήματα πού διαμορφώθηκαν κατά τή διαδρομή της ανθρώπινης Ιστορίας. Δεν έχει ιστορικό χαρακτήρα και δεν εξαντλεί δσες φιλοσοφικές απόψεις και θεωρίες διατυπώθηκαν σε σχέση μέ τά θέματα πού θίγονται στις σελίδες του. Μέ άλλα λόγια: ή μέθοδος του βιβλίου δεν είναι ή ιστορική, δηλαδή ή παραθετική-αναλυτική. Είναι ή μέθοδος ή αφαιρετική-συνθετική: Μέσα άπό τό τεράστιο υλικό της * Ιστορίας της Φιλοσοφίας αφαιρούνται πολλά (πού θά πει: θυσιάζεται ή ποικιλία των προσβάσεων) γιά νά πραγματοποιηθεί μιά σύνθεση φιλοσοφικού προβληματισμού ικανή νά εισαγάγει τον αναγνώστη στά θεμελιώδη ερωτήματα της φιλοσοφίας, στις πολύ βασικές (συστηματικές πάντοτε) μεθόδους αντιμετώπισης των φιλοσοφικών ερωτημάτων.

Πρόκειται λοιπόν γιά σχεδίασμα ή προσπάθεια εισαγωγής στον τ ρ ό-π ο του φιλοσοφείν και όχι στήν ιστορία της φιλοσοφικής έρευνας. Οι αναφορές στήν * Ιστορία της Φιλοσοφίας είναι μόνο τόσες, όσες μπορούν νά είναι εισαγωγικές στον τρόπο του φιλοσοφείν πού έδώ προτείνεται. Γιατί τό βιβλίο προτείνει, οπωσδήποτε, ένα συγκεκριμένο τρόπο του φιλοσοφείν —δέν διεκδικεί ουδετερότητα, δηλαδή «αντικειμενικότητα» ως προς τις υπάρχουσες σχολές, τάσεις και συστήματα φιλοσοφίας. Μιά Ιστορία της Φιλοσοφίας, παραθετική και αναλυτική, μπορεί ί’σως νά φιλοδοξήσει μιά τέτοια ουδετερότητα. Άλλά μιά εισαγωγή και χειραγώγηση στον τρόπο του φιλοσοφείν, και μόνο άπό τό γεγονός ότι χρησιμοποιεί αφαιρετικά τό φιλοσοφικό υλικό και σκοπεύει σέ μιά σύνθεση φιλοσοφικού προβληματισμού, προϋποθέτει οπωσδήποτε μιά θέση. Τό βιβλίο αυτό είναι ένα βιβλίο μέ θέση πού ό αναγνώστης θά τήν διακρίνει προοδευτικά μέσα άπό τή μελέτη των σελίδων πού ακολουθούν.
Άλλα, αν και βιβλίο μέ θέση, δέν θέλει νά είναι εισαγωγή στή δική του μόνο φιλοσοφική θέση και τοποθέτηση. Φιλοδοξεί νά έχει εισαγωγικό στή φιλοσοφία χαρακτήρα, δηλαδή νά οδηγήσει τον αναγνώστη, μέσα άπό τις φιλοσοφικές θέσεις και απόψεις των σελίδων του, στην ίδια τή δυνατότητα του φιλοσοφείν, μαζί, παράλληλα ή και αντίθετα μέ τις θέσεις του βιλίου.   Αν τελειώνοντας τή μελέτη αυτών τών σελίδων ο αναγτρώστης έχει πια τή δυνατότητα να αντιμετωπίσει τα φιλοσοφικά προβλήματα πού εδώ τίθενται από άλλους δρόμους, διαφορετικές μεθόδους, άλλες προεκτάσεις λύσεων,  αυτή θα είναι μια πραγματική επιτυχία του βιβλίου.   Θα έχει εκπληρώσει τον εισαγωγικό στη φιλοσοφία σκοπό του.

Χ.Γ. Γενεύη, Μάιος 1979

Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση
Τα δύο τεύχη της πρώτης έκδοσης ενοποιούνται μέ τή δεύτερη σε ενα τόμο. Έγιναν και ορισμένες φραστικές διορθώσεις, καθώς και κάποιες προσθήκες παραπομπών ενδεικτικές των πηγών ή αφορμών του προβληματισμού πού κομίζει αυτό τό κείμενο.
Στο μεταξύ —ανάμεσα στήν πρώτη και στη δεύτερη τώρα έκδοση — κυκλοφόρησαν δύο ακόμα βιβλία: α’ Ορθός λόγος και κοινωνική πρακτική» και ((Προτάσεις κριτικής οντολογίας». Τά αναφέρω, γιατί νομίζω ότι συμπληρώνουν μέ τρόπο ουσιαστικό την εισαγωγική έδώ πρόταση ή πρόκληση θεώρησης του φιλοσοφικού γεγονότος και των ιστορικών του μεταλλαγών.
Έ εισαγωγική έδώ πρόταση και πρόκληση, στο ποσοστό πού τεκμηριώνεται μέ μια αφαιρετική – συστηματική χρήση του υλικού της ιστορίας της φιλοσοφίας, εμφανίζεται αναπόφευκτα σχηματική. Θέλω γι’ αυτό να επαναλάβω ότι σκοπός του βιβλίου δέν είναι να αποδώσει ιστορική δικαιοσύνη αξιολογώντας ρεύματα, τάσεις και σχολές. Ή αφαιρετική ιστορική κριτική πού εμπεριέχεται στις σελίδες του, φιλοδοξεί να λειτουργήσει μόνο ώς μέτρο ή κριτήριο συστηματικής αποσαφήνισης τών θεμελιωδών εκείνων φιλοσοφικών προβλημάτων πού κρίνουν τήν ί’δια τήν πολιτιστική εξέλιξη του λεγόμενου δυτικοευρωπαϊκού κόσμου και, σήμερα, τή συνολική πορεία του ενοποιημένου, πανανθρώπινου πια πολιτισμού.

Χ.Γ. Αθήνα, Γενάρης 1988

 

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here