Ὁδοιπορία στ᾿ Ἀθωνικά τά μονοπάτια…. Σχέδιο γιὰ μιὰ θεραπευτικὴ περιήγηση

0
80

π. Κων. Ν. Καλλιανός

Στὸν σεβαστὸ Γέροντα π. Δοσίθεο, ἡγούμενο τῆς Ἱ. Μ. Τατάρνης, ταπεινὸ πρόσφορο τιμῆς.

Ὅταν ἐπισκεφθεῖς τό Ἅγιον Ὄρος, ἀγαπητέ προσκυνητή, προσπάθησε νά συμμαζέψεις κατά πρῶτον τό νοῦ σου, ὅσο μπορεῖς βέβαια, παραβλέποντας ἀταξίες [1]καί ἐπιζητώντας εὐκαιρίες, πού θά σοῦ προσφέρουν θεοφιλῆ βιώματα, πόθο κατανύξεως καί φυσικά ἐκείνη τή χαρισματική εὐγένεια καί καλωσύνη, τήν ὁποία δέ συναντᾶς στόν κόσμο.

Ἄν καί στό Ὄρος αὐξήθηκαν τά τροχοφόρα, ἄν οἱ δρόμοι ὁδηγοῦν γρήγορα ἀπό τό ἕνα μοναστήρι στό ἄλλο, καλό εἶναι νά μήν ἐπιδιώξεις τέτοιου εἴδους “περιήγηση”. Γιατί κάτι τέτοιο περικλείει μέσα σέ ὅλα καὶ τό ἀμαρτημα τῆς περιέργειας, κάτι πού πολύ εὔστοχα ἐπιτιμοῦν οἱ Πατέρες· ἄλλωστε ἡ περιέργεια, ἐκεῖνο δηλαδή τό, “νά δοῦμε τό ἔνα καί νὰ προλάβουμε  τό ἄλλο”, δημιουργεῖ πολλά ἐσωτερικὰ κενά. Καί στό Ὄρος πᾶς ν᾿ ἀναθάλλεις πνευματικά, ἐκτός ἄν ἐπιθυμεῖς “θρησκευτικό” τουρισμό μέ ἀπώτερο σκοπό τήν ψυχαγωγία-ἡ λέξη γράφεται μέ τήν τωρινή, τήν κοσμική της ἔννοια, καί ὄχι τήν πρωτινή- ὁπότε καί ζεἶς μιάν ἀκόμη ἀποτυχία. Γι᾿ αὐτό ἄν ἐπιθυμεῖς νά ζήσεις μέσα στό ἱερό θάμβος πού ἀκτινοβολεῖ ἡ εἰκοσιτετράωρη δοξολογική πορεἰα τῶν πατέρων μιᾶς Μονῆς ἤ κι ἐνός ἁπλοῦ Κελλίου, καλό εἶναι νά μείνεις κάπου, νά σταθεῖς ἐκεῖ μέ διάκριση καί ταπεινό φρόνημα ἀκολουθώντας τό δρόμο πού σοῦ δείχουν οἰ Πατέρες κι ὁ Θεός, ὤστε νά ξαποστάσεις. Νὰ ξαποστάσεις πραγματικὰ.

Αὐτά τἀ λἰγα, φίλε ἀναγνώστη μου, τά ἔγραψα, γιά νά εἰσέλθω στό θέμα μου πού εἶναι ἡ ὁδοιπορία στά παλιά κι εὐλογημένα δρομάκια καί μονοπάτια τοῦ Ὄρους.

Καλό λοιπόν εἶναι, ἀγαπητέ μου προσκυνητή, ὅταν βρεθεῖς στόν Ἅγιο ἐκεῖνο τόπο , ἄν εἶναι ἀκμαῖες οἱ δυνάμεις σου νά τίς ἀξιοποιήσεις γιά δική σου κατά πρῶτον ὠφέλεια. Δηλαδή κάποιες ὧρες τῆς ἡμέρας, πρωϊνές ἤ ἀπόβραδες, νά ἐξέλθεις τῆς Μονῆς καί νά προσπαθήσεις “κατά μόνας,” νά περπατήσεις στά πανάρχαια ἐκεῖνα μονοπάτια καί καλτερίμια-ὅσα δυστυχῶς ἀπόμειναν- γιά νά βεβαιωθεῖς πόσο ψυχωφελής εἶναι αὐτή σου ἡ ἄσκηση. Γιατί περπατώντας πάνω σ᾿ ἐκεῖνες τίς πέτρες πού γυαλοκοποῦν ἀπό τά μυριοβαδίσματα τῶν παλαιῶν Γερόντων, οἱ ὁποῖοι, εἴτε ὁδοιποροῦντες, εἴτε πάνω στά ταπεινά καί ὑπομονετικά ὑποζύγιά τους, μέ κάθε καιρό, ἄφησαν τή σφραγίδα τους, πού δέν εἶνα ἄλλη ἀπό τή μονολόγιστη εὐχή, κάποια εὐλογία θά λάβεις. Καί τοῦτο, ἐπειδή σ᾿ αὐτά τά μονοπάτια ἔχει ἀποταμιευτεῖ ἕνα μεγάλο κομμάτι τῆς ζωῆς τῶν παλαιῶν ἐκείνων πατέρων Ὑπάρχουν χωνεμένα δάκρυα προσευχῆς, ἱδρῶτες ὑπακοῆς καί ἔγκοπου ἀσκητικοῦ ἀγῶνος σ᾿ αὐτά τά δρομάκια· κι ἀκόμη περισότερο σέ κάποια λιθάρια πού στέκονται ἐδῶ κι ἐκεῖ στίς ἄκρες τῶν δρόμων αὐτῶν. Ἐκεῖ, λοιπὸν, πού ξαπόσταιναν ἐκεῖνοι οἱ Γεροντάδες, πόσες προσευχές, ὠς μικρά σύννεφα νοητοῦ θυμιάματος, δέν ἀνέβηκαν ἀπό τά θυμιατήρια τῶν ἁγίων τους ψυχῶν· προσευχές πρός τήν Παναγία Τριάδα καί τήν Ἔφορο τοῦ Ὄρους, τήν Κυρία Θεοτόκο καὶ τοὺς Ἁγίους!

Ἀλήθεια, σκέφτηκε ποτέ κανένας μας ἄν ἀπό τό καλτερίμι πού ὁδοιποροῦμε πέρασε ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλᾶμᾶς λέγοντας ἐκεῖνο τό παλευλαβέστατο πρός τήν Παναγία, “Φώτισόν μου τό σκότος”· ἤ ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, κι οἱ ὅποιοι ἄλλοι πατέρες, τῶν ὁποίων τήν ἁγιότητα δέ βεβαίωσαν οἱ ἄνθρωποι μά ὁ ἴδιος ὁ Θεός;

Γι᾿ αὐτό πολλοί εἶναι ἐκεῖνοι ἀπό τούς ὁδοιποροῦντες, πού ἄν καί βρίσκονται μακρυά ἀπό Μονές, Σκῆτες ἤ Καλύβες αἰσθάνονται μιάν ἄρρητη εὐωδία, λές καί κάπου σιμά τελεῖται ἱερά ἀκολουθία καί θυμιατίζουν μέ εὐωδέστατο μοασχοθυμίαμα. Κι αὐτό ἀναντίρρητα ἀποδεικνύει τήν ἱερότητα καί τήν ἁγιότητα τοῦ τόπου αὐτοῦ, στόν ὁποῖο βαδίζουμε πάνω στά ἴχνη τῶν βημάτων τῶν ἀγίων. Πόση, στ᾿ ἀλήθεια εἶναι ἡ ἀνοχή τοῦ Θεοῦ καί ἡ φιλευσπαλαχνία του πού μᾶς ἐπιτρέπει νά ζήσουμε, νά βιώσουμε, νά ἐκταμιεύσουμε τόσες εὐλογίες.

Θά προεκετείνω τόν λόγο μου γιά ν᾿ ἀναφερθῶ σέ κάποιες συναντήσεις πού ἔχει ὁ ὁδοιπόρος, μέ κεῖνα τά ἐρειπωμένα ἤ ἄδεια κελλιά, τά ὁποῖα παρουσιάζονται μπροστά του-ἴσκιοι καθαγιασμένοι ἀπό τό χρόνο καί τήν προσευχή. Γιατί κι ἀπό αὐτά ἔχει νά μαθητεύσει τήν ἁγιότητα καί τήν ταπείνωση ἄν σκεφτεῖ ὅτι στούς χώρους αὐτούς ἔζησαν καί ἀνδρώθηκαν πνευματικά Μορφές πού νυχθημερόν δεήθηκαν “ὑπέρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς” ὅταν ὁ κόσμος τούς ἀγνοοῦσε, ὅπως τούς ἀγνοεῖ πάντοτε. Κι εὐτυχῶς πού τούς γνωρίζει ὁ Θεός.

Ἄν δέ σταθεῖ καί κάμει τό σταυρό του πρός τή μεριά τοῦ μισοκγρεμισμένου καί ἄδειου ναΐσκου ἴσως βεβαιωθεῖ πώς μέσ᾿ ἀπό τά ἐρείπια ἀκτινοβολεῖ τό ἱερό θάμβος τῶν ἀσκητικῶν ἀγώνων ἐκείνων τῶν πατέρων, τῶν ὁποίων μόνα τεκμήρια ἔχουν ἀπομείνει κάποιο σπασμένο ποτήρι, τό τριμμένο στρωσίδι, ἡ μαυρισμένη ἀπό τή φωτιά κατσαρόλα κάι κάποια ἄλλα ἀντικείμενα, ἄχρηστα γιά τούς πολλούς χρήσιμα ὅμως γιά τήν ἱστορία, τῆς ὁποίας ἀποτελοῦν καί εἶναι ἀδιασειστοι μάρτυρες τῆς παρουσίας κάποιων εὐλογημένων ψυχῶν, πού “ἐφύλαξαν τόν τόπο” (Γεροντικό), δοξολόγησαν τό Θεό καί κἀποιοι χειμαζόμενοι βρῆκαν τήν παραμυθία καί τήν στήριξη σιμά τους.

Ἡ ὁδοιπορία στό Ὄρος εἶναι  ἀποτοξινωτική εὐργεσία, εἰσοδικό σέ κόσμο ἡσυχίας καί εἰρήνης, στόν πραγματικό κόσμο τοῦ “καλά λίαν”(Γεν.1. 25 ) τῆς Δημιουργίας. Ἡ χλωρίδα πού ποικἰλει, τά κρυστάλλινα νερά πού δροσίζουν μέχρι καί τίς ἔσχατες τοῦ εἶναι ἀρτηρίες, ἀλλά περισσότερο ἐκεῖνοι οϊ τροῦλλοι ἀπό τά Μοναστήρια, τά κελλία καί τίς Σκῆτες πού βηματίζουν μαζί σου, σιμά σου, λές κι εἶναι ἡ ἄλλη διάσταση τοῦ οὐρανοῦ πού σέ περιθάλπει, ὅλ᾿ αὐτά, λοιπὸν, -ἴσως κι ἄλλα, περισσότερα- ἀνασαίνει ὁ ὁδοιπόρος στά παλιά καλτερίμια καί στὰ χορταριασμένα μονοπάτια τοῦ Ὄρους. Ἴσως δέ περισσότερα, γιατί ἡ πέννα τοῦ γράφοντος εἶναι φτωχή, οἱ λέξεις του ἐλάχιστες καί ὁ λόγος του πενέστατος, γιά νά περιγράψουν τό μεγαλεῖο πού κλείνει ἔνας τόπος ἱερός καί ἄγιος : τό Ἁγιώνυμο Ὄρος ἤ τό Περιβόλι τῆς Παναγιᾶς μας.

[1] Γιά ἀποφυγή παρεξηγήσεων θέλω νά έξηγήσω στόν άναγνώστη μου, πώς ό προσκυνητής τοῦ Ὄρους αἰσθάνεται μιά ἀμηχανία στό λιμανάκι τῆς Δάφνης, ὅπου κόσμος, αὐτοκίνητα, ἐμπορεύματα καί κείνη ἡ παράξενη σπουδή δημιουργοῦν μέσα του πολλά ἐρωτήματα. Γι᾿ αὐτό πολύ σωστά, ἀπό τά χρόνια τῆς δεκαετίας τοῦ 1960 ἀκόμη, ὁ πολύς π, Θεοκλητος Διονυσιάτης συμβουλεύει τόν προσκυνητή ν᾿ ἀναχωρήσει ἀμέσως ἀπό τή Δάφνη.

πηγή: Aντίφωνο

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here