Το 1938 ο Σεργκέι Αϊζενστάιν θα φέρει στη μεγάλη οθόνη του σοβιετικού κινηματογράφου τη δραματική ιστορική επιχείρηση της εισβολής του Νόβγκοροντ από το τευτονικό τάγμα, έναν εμβληματικό ιστορικό γεγονός εθνογένεσης του Ρωσικού κράτους. Το φιλμ βασίστηκε στη συμβολική αντίθεση ανάμεσα στους εισβολείς Τεύτονες, δηλαδή τους Γερμανούς, και τους Ρώσους αγρότες που με έναν τρόπο αυθόρμητο υπερασπίζονται τη γη τους.
Διόλου τυχαία όλα αυτά, διότι στις 20 Μαΐου 1940 οι δεκαοκτώ σημαίες του τάγματος που είχαν χαθεί στη μάχη του Tannenberg (1410)- στη μάχη εκείνη που οι ιππότες του τάγματος θα ηττηθούν από το στρατό του Πολωνού Ladislas Β΄, και που στις μέρες μας οι Λιθουανοί ονομάζουν Zalgiris, και είχαν διατηρηθεί στο κάστρο της Κρακοβίας, θα επαναπατρισθούν με μεγάλη και επίσημη πομπή από τους στρατιώτες SS στο κάστρο του Marienbourg (το σημερινό Malbork, στην Πολωνία). Το σύμβολο της αντίστασης και ανδρείας των Γερμανών κατά των Σλάβων είχε δημιουργηθεί οριστικά.
Το περίεργο της όλης ιστορίας είναι ότι, παρά τη «μάχη στους πάγους» το 1242 και τον Αλέξανδρο Νιέφσκι, ήταν κυρίως η ήττα του τευτονικού τάγματος, το οποίο είχε ιδρυθεί στους Αγίους Τόπους όπως και τα υπόλοιπα, ως βοηθητικό σώμα παροχής υπηρεσιών στους Σταυροφόρους, το 1260 από τους Λιθουανούς, στη μάχη της Durbe (στη σημερινή Λετονία) που θα προκαλέσει σε αυτό τις πολύ βαριές απώλειες. Ένας ακόμη εχθρός τους ήταν και οι Πρώσοι ειδωλολάτρες, κατά των οποίων εκστράτευσαν πολλές φορές, μέχρι να φθάσουν στο σημείο να δημιουργήσουν μία φεουδαρχική «επικράτεια» σε αυτή την περιοχή. Σε αυτή θα μεταφέρουν χιλιάδες Γερμανούς αγρότες που θα μετατρέψουν την Πρωσία σε Γερμανική. Δεν βρίσκω σε όλα αυτά τα ιστορικά στοιχεία μία οποιαδήποτε ένδειξη κάποιας ταύτισης αυτού του τευτονικού τάγματος με μία συνειδητή απόπειρα των Δυτικών δυνάμεων να εισβάλλουν σε «ανατολικά» εδάφη. Τελικά, μάλιστα, το 1525 κατά τη διάρκεια της προτεσταντικής μεταρρύθμισης, ο μέγας μάγιστρος του τάγματος Albert de Brandebourg θα προσχωρήσει στη λουθηρανική πίστη και θα μεταβάλλει την Πρωσία σε ένα λαϊκό δουκάτο, πρόδρομο του βασιλείου της Πρωσίας του 18ου αιώνα.
Το τευτονικό τάγμα ήταν μία ακόμα «διεθνής λεγεώνα» της εποχής που θα σπεύσει να προσφέρει τις υπηρεσίες της όπου μπορούσε. Είναι χαρακτηριστικό ότι ανάμεσα στο 1211 και το 1225 οι τεύτονες ιππότες θα βρεθούν στο βασίλειο της Ουγγαρίας, στην Τρανσυλβανία, για να υπερασπιστούν τον Ρωμαιοκαθολικισμό ενάντια στους πολυθεϊστές Κουμάνους. Θα καταλήξουν να συγκρουστούν με τον βασιλιά της Ουγγαρίας Ανδρέα Β΄, που δεν θα δεχθεί σε καμία περίπτωση τη διάθεση τους για αυτονομία.
Οι συνέπειες των Σταυροφοριών ήταν πολλές και δεν αφορούσαν μόνο το βυζαντινό κράτος.