Ὄχημα τοῦ καλοῦ – ἀπηχήματα βυζαντινοῦ λόγου μὲ ὄχημα τὴν ποίηση (α’)?

1
576

Δεδομένου ὅτι προσεγγίζουμε τὴν ἱστορία μὲ σκοπό νὰ ἀπαντήσουμε σὲ ἐρωτήματα σημερινά, ἡ ἐπανατοποθέτησή μας ἀπέναντι στὸ Βυζάντιο μπορεῖ νὰ συμβάλει σὲ ἕναν ἐπαναπροσανατολισμὸ τοῦ σύγχρονου κόσμου; Πρόκειται γιὰ τὴν προσπάθεια μιᾶς συνθέσεως, μιᾶς ἀπόπειρας συμπτώσεως τῶν «ἀντιπάλων»· δὲν πρόκειται γιὰ ἄρνηση τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ, ἀλλὰ γιὰ τὴν ἐπανεύρεση τῶν πνευματικῶν του προϋποθέσεων. Γιὰ τὴν ἀνάγκη νὰ ἀναγνωρίσει ἡ Εὐρώπη τὴν ἀνατολική της πλευρά, ποὺ κι ἐμεῖς σήμερα τὴ γνωρίζουμε χάρη στὴν ἀκάματη ἐργασία σπουδαίων εὐρωπαίων ἐργατῶν τοῦ πνεύματος.

Ἔτσι, ἀπευθυνόμαστε στὸ Νέο Πλανόδιον -μὲ ἀφορμὴ τὴν ἀνθoλογία βυζαντινῆς ποίησης ποὺ ἔχει ἐγκαινιάσει ὁ Ἠλίας Μαλεβίτης, ἀλλὰ καὶ τῆς συνεργασίας μας στὸ περιοδικὸ Τὸ Κοινὸν τῶν Ὡραίων Τεχνῶν– καὶ συζητᾶμε μὲ δύο ποιητές: τὸν Θανάση Γαλανάκη καὶ τὸν Κώστα Κουτσουρέλη, ἀνιχνεύοντας τὸν λόγο τοῦ Βυζαντίου μὲ τὴν ποίηση, ὡς «ὄχημα τοῦ καλοῦ» ὅπως τὴν χαρακτήριζε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος.

Ευχαριστίες στο ίδρυμα Τάκης Σινόπουλος για την φιλοξενία.

1 σχόλιο

  1. Πολύ ενδιαφέρον θέμα. Όπως και, πολύ ενδιαφέροντα πρόσωπα.
    (Απ’ αυτά που δεν προδιαγράφεται, ως εκ τούτου, να δούμε κάποτε φιλοξενούμενα στις τηλεοπτικές μας οθόνες.)

    Επιτρέψτε μου να εκλάβω ως κομβικότερο σημείο των καταθέσεων, την άποψη του Θανάση Γαλανάκη ότι, «σε προσωπικό ή διαπροσωπικό επίπεδο», μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις βυζαντινές αποσκευές μας, σήμερα, μ ό ν ο «μέσω μίας νέας πνευματικότητας […] με τις προϋποθέσεις και τα μέσα της σημερινής εποχής».
    Ας μου συγχωρεθεί να κοινοποιήσω, επ’ αυτού, τον προβληματισμό μου: Νέα πνευματικότητα, θαρρώ, θα χρειαζόμασταν στην περίπτωση που είχαμε εντοπίσει ως ανενεργή ή ανεπαρκή τη γνωστή ήδη πνευματικότητα. Συμβαίνει όμως έτσι;
    # Ισχυρισμός μου είναι πως διαπιστώνουμε το σαφέστατα αντίθετο: Αν τυχόν κοιτάξουμε, λέω, τη βιοτή και την πολιτεία τών (όχι τόσο σπάνιων όσο θα ήθελαν οι εφημερίδες) ευχαριστιακά αυτοσυνειδητοποιούμενων οικογενειών τού καιρού μας – όπως και την προσωπική “φωτεινότητα” των νέων εκείνων ανθρώπων οι οποίοι διαπλάθονται εντός τους – θα ανακαλύψουμε μία… άλλη πατρίδα, στους μυχούς της πατρίδας μας.

    Εάν εδώ έχω δίκιο, γίνεται νομίζω προβλέψιμο ότι οποιαδήποτε «νέα» πνευματικότητα κι αν κατορθώσει να ενσαρκώσει ο αιώνας μας, οι άνθρωποι της πάντως θα διαβιούν μέσα σε ένα απτό έλλειμμα ακεραιότητας. Της… περίσσειας τους.

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here