Ὀρθοδοξία, ἀναστάσιμη ζωή

0
575

Τβαθύτερο θεμέλιο τς λπίδας κατς χαρς ποχαρακτηρίζει τν ρθοδοξία καδιαπερνᾶ ὅλη της τλατρεία εναι ἡ ἀνάσταση. ΤΠάσχα, τκέντρο τς ρθόδοξης λατρείας, εναι μία κρηξη χαρς, τς διας χαρς ποὺ ἔνιωσαν ομαθητς ταν εδαν τν ναστημένο Σωτήρα. Εναι ἡ ἔκρηξη τς κοσμικς χαρς γιτθρίαμβο τς ζως μεττν φόρητη θλίψη γιτθάνατονα θάνατο ποὺ ἔπρεπε νὰ ὑπομείνει καὶ ὁ Κύριος τς ζως φοῦ ἔγινε νθρωπος. «Ορανομν παξίως εφραινέσθωσαν, γδὲ ἀγαλλιάσθω, ορταζέτω δκόσμος, ρατός τεπας καὶ ἀόρατος· Χριστς γρ γήγερται, εφροσύνη αώνιος». Τπάντα τώρα χουν γεμίσει μτβεβαιότητα τς ζως, ν πρίν, λα βάδιζαν σταθερπρς τθάνατο. Ρσος θεολόγος λέξανδρος Σμέμαν λέει τι χαρτς ναστάσεως εναι τπραγματικΕαγγέλιο, «καλεδηση» ποὺ ὁ Χριστιανισμς φερε κακηρύττει στν κόσμο. ν Χριστιανισμς παυε νπροσφέρει αττχαρστν κόσμο, τότε δν θὰ ὑπρχε λόγος νὰ ὑπάρχει. χαρτς ναστάσεως ναγγέλεται πτΧριστιανισμκάθε Κυριακή, φόσον Κυριακεναι φιερωμένη στν νάσταση. λόκληρη ἡ ὀρθόδοξη λατρεία δονεται π’ αττν ναστάσιμη χαρκαὶ ἔτσι διαπερνται πτν σχατολογικὴ ἔνταση τς λπίδας γιτν τελικὴ ἀνάσταση.

«Νν πάντα πεπλήρωται φωτς ορανός τε καγ…» ψάλλει ἡ Ἐκκλησία τβράδυ τς νάστασης. Καττδιάρκεια μις χωρς νόημα νύκτας νς κόσμου καταδικασμένου σθάνατο, νς κόσμου σκεπασμένου μὲ ἕνα ορανὸ ἀπὸ ἄγνωστες προθέσειςτστιγμποτπάντα βάδιζαν πρς τθάνατο, μιστιγμποτχαρακτήριζε ἡ ἀπουσία κάθε νοήματοςΖωὴ ἄστραψε πτμνμα. Ατὴ ἡ ζωγεμίζει λόκληρο τν κόσμο κατχρόνο του μτφς τονοήματος. Γιὰ ἄλλη μιφορ φανέρωσε σμς τν γαπητικδιάθεση τοορανογιτν κόσμο φανερώνοντας συγχρόνως στος γγέλους τνόημα τς δημιουργίας.

χρόνος, πτνεναι ροπρς τθάνατο, κίνηση πρς τχωρς νόημα σκοτάδι, μετατράπηκε τώρα σκίνηση πρς τν νάσταση, μιὰ ὁλοφώτεινη ποκάλυψη, να τέλειωτο πανηγύρι. λες ομέρες τοχρόνου γιναν γιορτς πο μς δίνουν τσίγουρη βεβαιότητα τι μς δηγον στν νάσταση, πως δήγησαν στζωτς δόξας τος γίους μτος ποίους πανηγυρίζουμε ατς τς γιορτάσιμες μέρες. μλλον, λες ομέρες χουν γίνει ὁ ὄρθρος τς αώνιας Κυριακςκριβς πως λες ομέρες τς βδομάδας ποτελον προετοιμασία γιτν Κυριακφόσον μς καλον σμία προσπάθεια πως ατν τν γίων καττζωή τους δστγ, στε καμες νμπορέσουμε νμοιραστομε τν εφρόσυνη νάπαυσή τους.

Ἡ Ὀρθοδοξία τονίζει μξεχωριστὴ ἐπιμοντν πίστη τοΧριστιανισμοστθρίαμβο τς ζως. Ὁ ἀγώνας μεταξζως καθανάτου πογιτόσο καιρδν κρίθηκε, ληξε μτν ριστικθρίαμβο τς ζως. Τώρα δν φοβόμαστε πλέον τθάνατο· θάνατος πιδν μς ξαφνιάζει γιατ εναι ἡ ὁδς γιτν ληθινζωή, πρόγευση ατοποτώρα πολαμβάνουμε.

παγκόσμια δύναμη τς νάστασης τοΧριστοκαὶ ἡ ἐμπειρία τομυστηρίου τς σωτηρίας στδημόσια λατρεία τς κκλησίας καθιστον νάγλυφη τν καθολικότητα τς ρθοδοξίας. Τφς καὶ ἡ δύναμη τς νάστασης τοΧριστοπεριβάλλει καδιαπερντπάντα. λοι θὰ ἀναστηθομε καπάλι μαζκαί, συγχρόνως, λόκληρος κόσμος θγίνει καινούργιος. καθένας π μς θὰ ἀναστηθεῖ ἁπλὰ ὡς μέλος τς νθρωπότητας, σὲ ἀλληλεγγύη μαζί της καμὲ ὁλόκληρο τν κόσμο. Τπρτο νόημα τς καθολικότητας εναι συμπερίληψη τν πάντων κάτω πτφς τς περχόμενης νάστασης.

Σωτηρία εναι σύναξη τν πάντων ν τΥἱῷ καΛόγ τοΘεο, διτοῦ ὁποίου τπάντα δημιουργήθηκαν ς να ρμονικὸ ὅλονρβλ. Κολ. 1:17-20). Ἡ Ἐκκλησία εναι τπροζύμι μέσ τς ποίας ατὴ ἡ σύναξη τοκόσμου λου περνστν ντως πραγματικότητα· τσι ἡ Ἐκκλησία φέρει τν ψιστη εθύνη νὰ ἐργάζεται γιαττσκοπό. Ἡ Ἐκκλησία εναι κοινότητα ατν πογνωρίζουν τι μπλέκονται στν ντολογικδιάλογο μτν ναστημένο Χριστό. Εναι ὁ ἴδιος Χριστς ποτος χει μπλέξει σατν τδιάλογο. Ἡ Ἐκκλησία δν εναι πραγματικκαθολικὴ ἐκτς ἐὰν νιώθει νωμένη μὲ ὁλόκληρο τν κόσμο κασυνεχς καλλιεργεαττν ασθηση τς νότητας. Τπιστά της μέλη εναι κατναλογία καθολικστβαθμπονιώθουν τν αυτό τους μπλεγμένο μὲ ὁλόκληρο τν κόσμο μέσα π τς σχέσεις τους μτν Χριστό, ργαζόμενοι μαζγιαττσκοπό. Ἡ Ἐκκλησία χαρακτηρίζεται παττν ασθηση τς ν Χριστῷ ἀλληλεγγύης γιτν κόσμο καγιτδικό της καθκον νβαθαίνει αττν λληλεγγύη.

Μτν ξεχωριστὴ ἐπικοινωνία ποὺ ὑπάρχει μεταξύ τους, οπιστοκαλονται νδείξουν τν τελειότητα τς λληλεγγύης στν ποία καλονται λοι οἱ ἄνθρωποι. λοι μαζκοινωνον μτν ναστημένο Χριστκαὶ ἔτσι δείχνουν τι μόνο ς λότητα κοινωνον κατς ναστάσεως, ς μέλη τοῦ ἑνς λόκληρου Χριστο. Προσεύχονται, ψάλλουν μαζστλειτουργία κασυνεπς οψυχές τους συγχωνεύονται σὲ ἑνότητα σκέψεων, ασθημάτων καμαρτυρίας, σμετοχστν γάπη τοΧριστοκαὶ ἀναμεταξύ τους. Ὁ ἕνας γκαλιάζει τος πάντες καὶ ὅλοι γκαλιάζουν τν καθένα. καθένας κπροσωπεμία πραγματικὴ ἀξία σαττν νότητα τν ποία καθένας ζητενὰ ἐμπλουτίσει μκάτι μοναδικό. Συνεπς, νωμένοι στζωντανκαὶ ὀντολογικδιάλογο μτν Χριστό, λοι σκέφτονται μέσα στπλαίσια ατοτοδιαλόγου. φσον λατρεία εναι μετοχστν μπειρία τομυστηρίου τς σωτηρίας, μέσα σαττπλαίσιο λοι οπιστοδιατηρον καβαθαίνουν τν κατανόηση τομυστηρίου. καθένας μτδική του μπειρία μπλουτίζει τν μπειρία πομοιράζονται λοι λοι τρέφονται διαπιστώνοντας στν ψιστο βαθμτς περιόριστες δυνατότητες στμυστήριο τοδιαλόγου. τσι, πέρα πτν «κτεταμένη» ασθηση τς καθολικότητας πάρχει «δυνατή» ασθηση τς κοινωνίας ποσυνεχς αξάνει σβάθος· καθένας ξελίσσεται σκοινωνία μὲ ὅλους νῷ ἡ κοινότητα ξελίσσεται μέσ τς προσωπικς καθετικς συνεισφορς καθενς μέλους, μέσ τς δωρες τοκαθενς ποαξάνει στπνεμα τς κοινωνίας. Ἡ ὁλότητα καθορται καὶ ἐπιβεβαιώνεται στν καθένα καὶ ὁ καθένας βλέπει καὶ ἐπιβεβαιώνει τν αυτό του στν λότητα.

Δυτικς Καθολικισμός, πηρεασμένος πτφεουδαρχία, νέπτυξε τθεωρία τς κανοποίησης. ΟΜεταρρυθμιστές, πηρεασμένοι πτν ριστοκρατικὴ ἀτομοκρατία, νέπτυξαν τθεωρία τς θικς δυναμίας τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ Ὀρθοδοξία παρέμεινε τύπος τοΧριστιανισμοστν ποο κοινωνία χει πρωταρχικθέση, γιατί, χάρη στς στορικς συνθκες, παρέμεινε Χριστιανισμς τν κοινν νθρώπων. κοινωνία εναι ργο τοΠνεύματος πομοιράζει διαφορετικδρα λλσυγχρόνως τκάνει νκαρποφορον γιτκαλ τς κοινωνίας, γιτκοινκαλτν μελν της. Τὸ ἰδιαίτερο μέσο γιαττὸ ἔργο εναι ἡ ἐπίσημη εροσύνη ἡ ὁποία χει μία διπλὴ ἀντιπροσωπευτικλειτουργία: χει τν διαίτερη χάρη νὰ ἀντιπροσωπεύει κανὰ ἐνεργεγιτν Χριστπρς τν κοινότητα κανὰ ἀντιπροσωπεύει κανὰ ἐνεργεγιτν κοινότητα πρς τν Χριστό. Τμυστήρια νήκουν τόσο στν Χριστὸ ὅσο καστν κοινότητα.

μυστηριακδομτς κκλησίας κφράζει καὶ ἀποκαλύπτει συνειδητὰ ἐκ νέου τμυστηριακδομτοκόσμου. κόσμος δν χει κανένα νόημα κτς ταν δωρετοΘεοπρς τος νθρώπους γίνεται ποδεκτή. Τσύμπαν εναι ὁ ἀμπελώνας ποδόθηκε πτν Θεστος νθρώπους. «Τατα γρ διμς, οχ μες διτατα», λέει ὁ Ἅγιος ωάννης Χρυσόστομος. Τμάτια εναι δρο τοΘεοστν νθρωπο, να σημεο τς γάπης του. λα τπράγματα μαρτυρον κακοινωνον σμς τν γάπη τοΘεο, τν εδοκία τχάρη του. Συνεπς τπάντα εναι να χημα τοθείου δώρου, κριβς πως κάθε δρο ποκάνουμε ὁ ἕνας στν λλο εναι να σημεο κι να χημα τς γάπης μας γιτος λλους. μως να δρο ζητᾶ ἀνταπόδοση πὸ ἄλλο δρο στε νδιαπιστώνεται ἡ ἀμοιβαιότητα τς γάπης. Στν Θεὸ ὅμως ὁ ἄνθρωπος δν μπορενδώσει τίποτα πίσω κτς π’ ατποτοδόθηκε γιτς νάγκες του· τδρο του, λοιπόν, εναι θυσία κατν προσφέρει εχαριστώντας τν Θεό. Τδρο τοῦ ἀνθρώπου στν Θεεναι θυσία κα«εχαριστία» μτν πλατειὰ ἔννοια τοῦ ὅρου. ν Χριστεναι νωμένα τὰ ὕψιστα δρα τοΘεοκαὶ ἡ ἁγνότατη «εχαριστία» τοῦ ἀνθρώπου. Χριστς εναι Μέγας ρχιερες καὶ ὁ πρτος προσφέρων τθυσία. Στδικό του φς κατανοομε λόκληρο τν κόσμο ς δρο καεμαστε σθέση ντν προσφέρουμε στν Θεὸ ὡς καθαρθυσία.

μως προσφέροντας τν κόσμο στν Θεὸ ὡς δρο θυσία, θέτουμε σατν τσφραγίδα τς δικς μας ργασίας, τς κατανόησης, τοπνεύματος τς θυσίας κατς πορείας μας πρς τν Θεό. σο περισσότερο συλλαμβάνουμε τν ξία κατπερίπλοκο ατοτοθείου δώρου καὶ ἀναπτύσσουμε τς δυνατότητές του κασυνεπς αξάνουμε τταλέντα ποδόθηκαν σμς, τόσο περισσότερο δοξάζουμε καχαροποιομε τν Θεό, ποδεικνύοντας τι εμαστε δραστήριοι συνεταροι στδιάλογο τς γάπης μεταξατοκαὶ ἐμς.

Οκαρποποπροσφέρουμε στν Θεεναι μία σύνθεση τοδώρου του κατς δικς μας κατανόησης καὶ ἐργασίας. Συγχρόνως ν τπροσφέρουμε στν Θεό, μς τὰ ἀντιπροσφέρει πίσω πιφορτισμένα μνέα ελογία κανέο ρεμα γάπης. τσι τθεο δρο κολουθεται πτδική μας θυσία καατμτσειρά της κολουθεται πτθεο δρο σμισυνεχς αξανόμενη κυκλικκίνηση ποσυνάμα μεταμορφώνει μς καὶ ἐξανθρωπίζει πνευματοποιετν κόσμο. Καθς συμβαίνει ατό, ὁ ἄνθρωπος διαπιστώνει τι κόσμος γύρω του δν εναι πιὰ ἕνα ντικείμενο χωρς νόημα μμία χρησιμοθηρικμόνο σημασία λλβρίσκεται στσυνάφεια τς προσωπικς σχέσης, σσυνεχὴ ἐξέλιξη, μεταξὺ ἀνθρώπων καΘεο.

μως κόσμος ποδόθηκε στν νθρωπο ς δρο πρέπει πίσης νδιατηρήσει τχαρακτήρα του στς σχέσεις τν νθρώπων μεταξύ τους. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Θεολόγος λέει: «Μιμησώμεθα νόμον Θεοτν νωτάτω καπρώτον, ς βρέχει μν πδικαίους καὶ ἁμαρτωλούς, νατέλλει δπσιν μοίως τν λιον (…) τττς φύσεως μότιμον σότητι τς δωρες τιμν, καδεικνς τν πλοτον τς αυτοχρηστότητος». κόσμος δόθηκε στε ἡ ἀγάπη νλάμψει χι μόνο μεταξΘεοκαὶ ἀνθρώπων λλκατοῦ ἀνθρώπου μτν νθρωπο. σχέση μεταξατς τς διπλς γάπης μεταξτς χρήσης τοκόσμου ς δώρου μεταξὺ ἀνθρώπου καΘεοκαὶ ἀνθρώπου μὲ ἄνθρωπο, φαίνεται στν ρθόδοξη ελάβεια πτγεγονς τι κάθε καρπς ποπροσφέρεται πτν νθρωπο στν Θεό, στν κκλησία, φοελογηθεῖ ἀπτν Θεό, δν καταναλώνεται μόνο πτν προσφέροντα λλτμοιράζεται καμὲ ἄλλους. Μτν διο τρόπο, κάθε προσφορπογίνεται πκάποιο πιστστος φτωχος θεωρεται τι γίνεται στν Θεό, σύμφωνα μτλόγο τοΚυρίου (βλ. Ματθ. 25:34-40). Μπορομε, πράγματι, ντπροεκτείνουμε ατσμιγενικὴ ἀρχή. Τγεγονς τι κόσμος γίνεται δεκτς ς δρο τοΘεοδημιουργετν ποχρέωση στν νθρωπο ντν καθιστ συνεχς δρο στος συνανθρώπους του. Ατὴ ἡ χρήση μεταμορφώνει τὰ ὑλικκαπνευματικὰ ἀγαθὰ ἀπδιαχωριστικτείχη καχώρους συζητήσεων, διενέξεων καὶ ὑπερηφάνειας, σγέφυρες γάπης καὶ ἐπικοινωνίας, πραγματικς καθολικότητας.

πως κριβς ἡ ἐπιστροφτοκόσμου ς δρο πτν Θεποτδν χει τέλος λλδείχνει μία συνεχ πρόοδο στν ξέλιξη τοδώρου καστν αξηση τς γάπης μεταξΘεοκαὶ ἀνθρώπου, μτν διο τρόπο, τκαθκον τς γάπης πρς τος συνανθρώπους μας ποτδν θεωρεται τι κπληρώθηκε λλσυνεχς πρέπει ναξάνει. Ὁ Ἅγιος ωάννης Χρυσόστομος, κολουθώντας τν πόστολο Παλο (βλ. Ρωμ. 13:8), λέει τι τκαθκον τς γάπης ποτδν σταματ, λλὰ ὅσο περισσότερο κπληρώνεται μπίστη, τόσο περισσότερο αξάνει γνώση της. Συνεπς καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος αξάνει σπνευματικὸ ἀνάστημα. Ἡ ἀνάγκη το νὰ ἀγαπς κανὰ ἀγαπιέσαι καθίσταται πιλεπτκαβαθεικαθς ὁ ἄνθρωπος γίνεται πιπνευματικός. Οσυνθκες κάτω πτς ποες ὁ ἄνθρωπος χρειάζεται συνέχεια γάπη καβοήθεια παρουσιάζονται σσυνεχς διαφορετικμορφή. ΟΚαππαδόκες Πατέρες διανοίγουν τν δμις τέλειωτης προόδου γιτν νθρωπότητα μέσ τς αξησης τς πίγνωσης τοκαθήκοντος τς γάπης τν νθρώπων ναμεταξύ τους, τς εθύνης τοῦ ἀνθρώπου γιτν νθρωπο. δόξα στν ποία καλεται ὁ ἄνθρωπος εναι νγίνεται πιθεος μτνγίνεται πιὸ ἀνθρώπινος.

Ἡ Ὀρθοδοξία, θεωρώντας τπράγματα ς γαθποπρέπει νμοιραστον κατν γάπη γιτος νθρώπους ς να καθκον χωρς τέλος, κάθε φορπο μς δίνει τν ντολνὰ ἀγαπομε τος πλησίον μας, κόμη κατος χθρούς μας, πως τν αυτό μας, πιζητετς διες «μαξιμαλιστικές» κοινωνικς ρχς πως κατΕαγγέλιο. πως κριβς ποτδν μπορομε νσταματήσουμε νὰ ἀγαπομε τν αυτό μας τσι ποτδν πρέπει νφτάνουμε στσημεο νσταματομε νὰ ἀγαπομε τος λλους. Σατς τς ρχς πικεντρώνονται κατελειοποιονται, στν πράξη κα«παρξιακά», οἱ ἀτέλειωτοι ρίζοντες ποὺ ἀνοίγει χριστιανικθεολογία μὲ ἄλλα λόγια, ματς τς ρχς προάγουμε τς πόψεις ποὺ ὑπόσχεται Χριστιανισμς στς φιλοδοξίες τοῦ ἀνθρώπου. μως σκάθε πρόοδο ποσημειώνουμε πρέπει πάντοτε νὰ ἔχουμε πόψη τόσο τν νάσταση τοΧριστοῦ ὅσο κατδική μας ν ατκαθς προάγουμε τν εθεία δτς γάπης τοΧριστοῦ ἡ ὁποία ς πρς τν πηγή της εναι νεξάντλητη καὶ ὡς πρς τν τελειότητά της τελεύτητη.

πτβιβλίο «νάσταση καζωή», κδ. ρμός.

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here