Περί μούντζας (και όχι μόνο)

7
205

Το άρθρο αυτό γράφτηκε αρχικά (3/6/2011) με αφορμή ένα νέο παιχνίδι που είχε κυκλοφόρησει εκείνες τις ημέρες στο διαδίκτυο: το Εθνικό Φασκελόμετρο. Πατώντας ένα κλικ έριχνες μούντζες στο ελληνικό κοινοβούλιο. Στη συνέχεια όμως, και ενώ είχαν ήδη συγκεντρωθεί κάποια εκατομμύρια φάσκελα, η ιστοσελίδα vouleftis.gr έμεινε ορφανή. Οι διαχειριστές απέσυραν το παιχνίδι και άφησαν αντ’ αυτού μια δήλωση, για νομικούς προφανώς λόγους (βλ. και στο facebook). Περισσσότερες εξηγήσεις για το τί ήταν και πώς παιζόταν το παιχνίδι βλ. στο madata.gr ή στο cosmo.gr.

Επανέρχομαι τώρα (24/6/2011) συμπληρώνοντας το αρχικό σημείωμα με νεώτερες παραπομπές που δημοσιεύθηκαν εν τω μεταξύ.

Ιδού και γενικότερη βιβλιογραφία (για να ανεβαίνει και το μορφωτικό επίπεδο) …

Στο λεξικό Μπαμπινιώτη γράφει: ΕΤΥΜ. < μεσν. μούντζα/μούτζα, πιθ.<*μούντα<μουντός, από τη συνήθεια στο Βυζάντιο να αλείφουν με ανοιχτή την παλάμη γεμάτη καπνιά τα πρόσωπα ανθρώπων που διαπομπεύονταν, ενώ επί Τουρκοκρατίας συνήθιζαν να αφήνουν αποτύπωμα τέτοιας παλάμης (με πίσσα) στους τοίχους οίκων ανοχής. Κατ’ άλλες απόψεις, η λ. ανάγεται στο περσ. muzh ή στο γαλλ. museau «φάτσα, μουσούδι» (οικείο ύφος), ακόμη και στο βεν. muso (ίδια σημ.).

Ο Φ. Κουκουλές, στο Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός, τ. Ε΄ Παράρτημα, σελ. 6-7, συνδέει τη λέξη με το «αποσβολωμένος» (= ο δι’ ασβόλης χρισθείς και μέλλων να διαπομπευθή), αντίστοιχο δηλαδή του αρχαίου «προπηλακίζω» (= από του πηλόν επιχρίεσθαι τα πρόσωπα των ατιμίαν και ύβριν καταψηφιζομένων, με παραπομπή στο Λεξικό Σουΐδα). Η ασβόλη τότε ελέγετο και μούτζα (=μουντό χρώμα). Βλ. και σελ. 8 και 56.

Για περισσότερα βλ. …
Ορισμοί για μούντζα στο SLANG.gr.
Μούτζα η ελληνική,
Magica, 12/03/2008
Εγκυκλοπαιδικά (η μούντζα στη
Wikipedia): Ελληνικά, Αγγλικά

Και κάμποσα κείμενα για την τρέχουσα πολιτική σημασία της μούντζας …

Από τις γροθιές στις μούντζες, Χαρίδημος Κ. Τσούκας, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 19/6/2011 (και στο Αντίφωνο). Με αναφορά στον Αριστοτέλη και στα Ηθικά Νικομάχεια.

Χέρια, πιτσιρίκος, pitsirikos.net, 14/6/2011. Μια εναλλακτική πρόταση από τον Πιτσιρίκο.

 

Η μούντζα, Μ. Νταλούκας, mediasoup.gr, 9/6/2011. Μια πολύ ενδιαφέρουσα αναφορά στην εικαστική “Μούντζα” του Δημήτρη Μεγαλίδη, προϊστάμενου του καλλιτεχνικού τμήματος του ΕΛΑΣ, προς την ηγεσία της Εθνικής Αντίστασης (1949).

Μια ελεγεία για τη μούντζα, Newsbeast.gr, 5/6/2011.

Μούντζα και Δημοκρατία, Θανάσης Καρτερός, ΑΥΓΗ, 3/6/2011 (και στο tvxs).

Ζήτω η μούντζα, Δημήτρης Κακογιάννης, αἰέν ἀριστεύειν, 1/6/2011. Βλ. και σχόλιο εδώ.

Και δύο παλιότερα, προφητικά …

Η μούντζα και η πέτρα, Ναούμης Νικόλαος, 27/4/2011. Προσέξτε πότε γράφτηκε. Ως τώρα έχει αποδειχθεί προφητικό ως προς το πρώτο σκέλος του τίτλου. Μήπως πρόκειται να αποδειχθεί και ως προς το δεύτερο; Άλλωστε πολιτικός επιστήμων είναι ο αρθρογράφος. Κάτι παραπάνω θα ξέρει ο άνθρωπος.

Η μεγάλη μούντζα, Tyler Durden ( ψευδώνυμο; ), ramnousia.com, 27/12/2010. Κατά πάσα πιθανότητα με το άρθρο αυτό εγκαινιάζεται η σχετική φιλολογία.

Αλλά ας μην περιοριζόμαστε μόνο στη μούντζα …

Το Πασοκονουδού και η Δ’ Ελληνική Δημοκρατία, Άρης Δαβαράκης, protagon.gr, 3/6/2011.

Άλλο η αποδοκιμασία και άλλο η βία, Χρήστος Γιανναράς, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 3/4/2011.

Και οπτικοακουστικός επίλογος …

Η μούντζα στο ελληνικό σινεμά (Μαυρογιαλούρος κ.ά.): video εδώ ή εδώ.

Greek Moutza – Επαντρεύαν ένα γέρο (video).

Το τραγούδι του Μήτσου και του Τάκη (
video), Ύμνος του Ζαμπέτα για τους Έλληνες πολιτικούς.
Και σχετική συνέντευξη του ίδιου (
video).

Στην ταινία έχει παραληφθεί το ακόλουθο στιχάκι (για προφανείς λόγους):

Πολλά τα διατάγματα, τα ίδια και τα ίδια
Μα όσο κι αν γκαρίζουμε μας γράφουνε στα …ίδια
Μα ο καιρός πλησίασε και θα μας θυμηθούνε
Και θα τους απαντήσουμε να πα να γ…θούνε.

Τάδε έφη Ζαμπέτας!

Υ.Γ. Μετά απ’ όλα αυτά συνειδητοποιώ πως υπότιτλος αυτού εδώ του σημειώματος θα έπρεπε να είναι: “Κίνδυνος για τους πολιτειακούς θεσμούς ή επανεύρεση της εθνικής συνέχειας των Ελλήνων;”

7 Σχόλια

  1. Πάντα ευριματικός και πρωτότυπος ο Βασίλης. Τώρα και εγκυκλοπαιδικά χρήσιμος. Άραγε ποια η ετυμολογία της λέξης ;

  2. [quote name=”Γιώργος Πρίντζιπας”]Πάντα ευριματικός και πρωτότυπος ο Βασίλης. Τώρα και εγκυκλοπαιδικά χρήσιμος. Άραγε ποια η ετυμολογία της λέξης ;[/quote]
    Διόρθωση ημαρτημένων που λέγαμε κάποτε : ευρηματικός αντί ευριματικός

  3. Στο λεξικό Μπαμπινιώτη γράφει: ΕΤΥΜ. < μεσν. μούντζα/μούτζα, πιθ. < * μούντα < μουντός, από τη συνήθεια στο Βυζάντιο να αλείφουν με ανοιχτή την παλάμη γεμάτη καπνιά τα πρόσωπα ανθρώπων που διαπομπεύονταν, ενώ επί Τουρκοκρατίας συνήθιζαν να αφήνουν αποτύπωμα τέτοιας παλάμης (με πίσσα) στους τοίχους οίκων ανοχής. Κατ’ άλλες απόψεις, η λ. ανάγεται στο περσ. muzh ή στο γαλλ. museau «φάτσα, μουσούδι» (οικείο ύφος), ακόμη και στο βεν. muso (ίδια σημ.). Ο Φ. Κουκουλές, στο Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός, τ. Ε΄ Παράρτημα, σελ. 6-7, συνδέει τη λέξη με το «αποσβολωμένος» (= ο δι’ ασβόλης χρισθείς και μέλλων να διαπομπευθή), αντίστοιχο δηλαδή του αρχαίου «προπηλακίζω» (= από του πηλόν επιχρίεσθαι τα πρόσωπα των ατιμίαν και ύβριν καταψηφιζομένων, με παραπομπή στο Λεξικό Σουΐδα). Η ασβόλη τότε ελέγετο και μούτζα (=μουντό χρώμα). Βλ. και σελ. 8 και 56.

  4. Καλέ! :ooo:
    Τι κάνετε; όλοι καλά; στο σπίτι τα παιδιά, τα γατιά , τα σκυλιά, τα τυχόν παιδιά; πάντα καλά!
    😀
    Εμείς περαστικοί είμεθα από αυτό το μπλογκ των βαρέως κουλτουριάρηδων, και χάρηκα που έμαθα τόσα χρήσιμα περί μούντζας…
    Αυτος ο κύριος Πριντζιπας που γράφει δω μέσα είναι ο συγγράψας ” το συναξάρι των κρυφών ονείρων” ; αυτό το κλαφτερό βιβλίο για τους κρυπτοχριστιανούς; αν ναι, ΠΟΛΥ ΜΕ ΑΡΕΣΕ!

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here