Ὁ Στέλιος Ράμφος γιὰ τὴν γλώσσα καὶ τὸ μονοτονικό

10
1466

Μὲ αὐτὴ τὴν ἀφορμή, θέλετε νὰ μᾶς ἐξηγήσετε γιατί θεωρεῖτε τόσο καταστροφικὴ τὴν ἀπόφαση γιὰ τὸ μονοτονικό;

Θεωροῦσα καὶ θεωρῶ, βέβαια, ὅτι εἶναι πάρα πολὺ σοβαρὸ τὸ θέμα. Τὸ μονοτονικὸ δὲν διευκολύνει σὲ τίποτα. Τὸ λάθος ποὺ ἔγινε τότε, στὶς γλωσσικὲς μεταρρυθμίσεις, εἶναι ὅτι ἡ γλώσσα δὲν εἶναι ἁπλῶς μέσον ἐπικοινωνίας, εἶναι ὀργάνωση τοῦ κόσμου σὲ πνεῦμα κι ἐκεῖ θέλει πολὺ μεγάλη προσοχὴ γιατὶ, ἐὰν καταστραφεῖ αὐτό, μπορεῖ νὰ καταστραφεῖ πιὰ ὅλο τὸ σύστημα τῆς ἐννοιολογικῆς παραγωγῆς μέσα στοὺς ἀνθρώπους. Ἡ γλώσσα ἐννοιοποιεῖ τὸν κόσμο, εἶναι κυρίως παράγοντας διαμορφώσεως ἐννοιῶν, καὶ θεωρῶ ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γλώσσα εἶχε καὶ ἔχει μία δική της μορφοπλαστικὴ δύναμη. Εἶναι σημαντικὴ γιὰ τὴν ὀργάνωση τοῦ πνεύματος, τὴν ὀργάνωση τῆς ἀληθινῆς νοημοσύνης, εἰδικὰ τώρα στὴν ἐποχὴ τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης. Ἐξ οὗ καὶ εἴχαμε κατακόρυφη πτώση τῆς ἐκφραστικῆς ἱκανότητος καὶ ἀδυναμία κατανοήσεως – αὐτὰ ποὺ διαβάζουμε στὴν PISA κάθε χρόνο, ὅτι εἴμαστε οἱ τελευταῖοι στὴν Εὐρώπη στὴν κατανόηση κειμένου καὶ στὰ μαθηματικά. Δὲν μπορεῖ νὰ ὡριμάσει πνευματικὰ ἕνας λαός, ἐὰν ἡ γλώσσα δὲν ἐξελίσσεται, εἶναι στάσιμη ἢ μπαίνει σὲ μηχανικοὺς τρόπους ἐκφράσεως. Δὲν εἶναι θέμα ἁπλοποιήσεως, δὲν εἶναι θέμα εὐκολίας, διευκολύνσεως, ἡ γλώσσα πρέπει νὰ εἶναι δύσκολη.

Γιατί;
Γιατὶ εἶναι τὸ μέσον διὰ τοῦ ὁποίου ἕνας ἄνθρωπος μεταβάλλει σὲ νόημα τὰ ὑλικὰ πράγματα ποὺ ἔχει μπροστὰ τοῦ. Μιλῶ σημαίνει ἐπικοινωνῶ μὲ λόγια, γκριμάτσες καὶ χειρονομίες, γράφω σημαίνει ἐπικοινωνῶ μὲ νοήματα. Ἡ γραπτὴ γλώσσα εἶναι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο οἱ ψυχὲς ἐκφράζονται δημιουργικά. Ἀλλιῶς οἱ γλῶσσες ἀρρωσταίνουν. Σήμερα ἐπικρατεῖ ἡ ξύλινη γλώσσα πιά, ὁ κυρίαρχος τύπος εἶναι ἡ ἐπανάληψη, ἡ σειρά, ὁ συρμὸς τῶν γενικῶν, ἡ μία γενικὴ πίσω ἀπὸ τὴν ἄλλη, δηλαδὴ ἀπρόσωπες διαδικασίες ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἀφαιροῦνται τὰ ἄτομα, τὰ ὑποκείμενα. Στὴν ξύλινη γλώσσα δὲν χωρᾶ ἡ ψυχή, δὲν χωρᾶ ὁ ζωντανὸς ἄνθρωπος, ὁ κόσμος καὶ ἡ ψυχὴ μαθαίνουν στὶς διαδικασίες, ἐνῶ ἡ κανονικὴ ἔκφραση πρέπει νὰ ἔχει ὑποκείμενο, ρῆμα, ἀντικείμενο. Αὐτὸ ποὺ κάνει ὁ συγγραφέας τί εἶναι; Μεταφέρει ἕναν κόσμο ἐξωτερικῶν πραγμάτων σὲ ἕνα ἐπίπεδο νοημάτων καὶ αὐτὸ ποὺ γράφει ἔχει γίνει πνευματικό, ἔχει γίνει λόγος. Τὸ νὰ ἁπλοποιήσουμε τὴ γλώσσα εἶναι σὰν νὰ λέμε νὰ ἁπλοποιήσουμε τὴν ἀγάπη. Πῶς νὰ ἁπλοποιηθεῖ; Δὲν εἶναι γιὰ ἁπλοποίηση, εἶναι γιὰ δυσκολίες ἡ ἀγάπη ἀπὸ τὴ φύση της.

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν συνέντευξη στὴν Ἀγγελικὴ Μπιρμπίλη: Ὁ Στέλιος Ράμφος, ὁ Χρῆστος Σαρτζετάκης καὶ μιὰ ἄγνωστη ἱστορία.

Ο ζωγραφικός πίνακας που πλαισιώνει τη σελίδα (“Φούλια σε ποτήρι”) είναι έργο του Χρήστου Γαρουφαλή.

10 Σχόλια

  1. σιγουρα δεν φταιει η ελλειψη τονων και πνευματων για το γεγονος οτι οι ελληνες δυσκολευονται να κατανοησουν ενα κειμενο. μαλλον φταιει η ελλειψη κινητρων για διαβασμα και συζητηση για το περιεχομενο ενος βιβλιου. και σιγουρα φταιει η ελλειψη βιβλιοθηκων γενικα σχολικων ειδικοτερα και πανω απ’ ολα συγχρονα οργανωμενων βιβλιοθηκων.

  2. Αγαπητή κυρία Σκάρα, έχετε δίκιο για την έλλειψη οργανωμένων βιβλιοθηκών, αν και νομίζω ότι μάλλον δεν συνειδητοποιήσατε την έκταση του γλωσσικού εγκλήματος που διαπράχθηκε και στο οποίο αναφέρεται ο Ράμφος. Διότι και πολλές οργανωμένες βιβλιοθήκες να υπήρχαν, αυτές θα περιείχαν βιβλία με ξύλινη και άψυχη γλώσσα η οποία δεν είναι πλέον σε θέση να εκφράσει με ακρίβεια και ολοκληρωμένα λεπτές έννοιες και νοήματα. Το πρόβλημα στο οποίο αναφέρεστε είναι υπαρκτό, αλλά είναι άσχετο με το θέμα που θίγει ο Ράμφος. Εξάλλου τι να τις κάνουμε τις οργανωμένες βιβλιοθήκες όταν ο λαός κατά συντριπτική πλειοψηφία δεν διαβάζει; Και μη μου πείτε ότι δεν διαβάζει γιατί δεν υπάρχουν οργανωμένες βιβλιοθήκες…

  3. Αν και λίγο καθυστερημένα, θα συμφωνήσω κι εγώ με την κ. Σκαρα. Αν υπήρχαν οργανωμένες βιβλιοθήκες (και κατ’επέκταση μιά εύκολη πρόσβαση στην αληθινή γνώση), τότε οι πλήρως αντιεπιστημονικές θεωρίες περι της “ανωτερώτητας” του πολυτονικού, θα είχαν εξαλειφθεί.

    Δεν υπάρχει επιστήμονας-γλωσσολόγος που να δέχεται κάποια χρησιμότητα του πολυτονικού η οποία είναι πέρα ως πέρα παράταιρη για την ελληνική γλώσσα.

    Ο κ. Ράμφος – ας μου επιτραπεί η έκφραση – με τρόπο που εκφράζονται πολλοί “λόγιοι”, με έναν δηλαδή διανοουμενισμό. Χρησιμοποιεί βαρύγδουπες εκφράσεις και ασαφείς θεωρίες ενώ μπορεί ο καθένας να δει το αυτονόητο: ότι δηλαδή ή Νέα Ελληνική γλώσσα ΔΕΝ έχει φωνήεντα στα οποία να γίνονται διάκριση μακρών και βραχέων. Όλα τα φωνήεντά μας είναι ισόχρονα.

    Φυσικά οι ψυχές δεν εκφράζονται (μόνο) μέσω της γραφής καθώς και η γλώσσα ΔΕΝ ταυτίζεται με τη γραφή. Δυστυχώς το κείμενο όσο και να “γαργαλάει” τις αισθήσεις, δεν έχει σχέση με την γλωσσολογία. Μπορείτε να δείτε blogs και βιβλία (αληθινών) γλωσσολόγων να επιχειρηματολογούν με ακρίβεια όσο αφορά το πολυτονικό αλλά και την (αληθινή) φύση της γλώσσας.

    Φιλικά.

    • Ανεπώνυμε κ. Παύλε, χαίρομαι που αναδεικνύετε, με την παρέμβασή σας, την προκείμενη ανάρτηση του “Αντιφώνου”.
      Λυπάμαι μόνο επειδή το πράττετε ανώνυμα: Στην καθεστηκυΐα (όσο και καθεστωτική) άποψη έρχεστε να συνηγορήσετε – από ποιον, τάχα, φόβο σάς προφυλάσσει αυτή η απόκρυψη;

      Στο κέντρο του θέματος, τώρα: Αν είναι, η όχι, «αντιεπιστημονική» η πρόκριση του πολυτονικού συστήματος γραφής της ελληνικής γλώσσας, ένας μόνο άνθρωπος δοκίμασε εμπράκτως να το διερευνήσει. Ο Διονύσης Σαββόπουλος, εν έτει 1985, μέσω μιας συγκεκριμένης έρευνας ΜΕ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ:
      https://antifono.gr/%cf%84%e1%bd%b0-%e1%bc%91%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%e1%bd%b0-%e1%bd%a1%cf%82-%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%8d%ce%b4%ce%b9/
      Τιμωρήθηκε γι’ αυτό με μια συντριπτική εκστρατεία εκφοβισμού, τότε, εκ μέρους σύσσωμης της συστημικής μας Διανόησης.
      Έτσι ώστε η σκέψη περαιτέρω επιστημονικής (όντως) ανατομής του αντικειμένου, να παραμείνει έκτοτε αδιανόητη…

      Επ’ αυτού ακριβώς, λοιπόν, και η δική μου πρόκληση: Τα μηχανήματα σήμερα είναι εισέτι ακριβέστερα στις μετρήσεις τους – τι άραγε εμποδίζει μια, επιτέλους, εκτενή έρευνα για το αν οι χαρισματικές φωνές του θεάτρου ή των ΜΜΕ (μιας Ά. Συνοδινού, πχ, ενός Μ. Κατράκη / ή ενός Αλ. Κωστάλα και, ας πω, μιας Μ. Κοζάκου σήμερα) εκφωνούν με τον ί δ ι ο τρόπο το «ο» με το «ω», ή το «ε» με το «αι».
      # Σε κλίμακα πεποικιλμένη [ή μήπως όχι;] μάλιστα, ανάλογα με τον κατά περίπτωση (λογοκριμένο πια) τόνο!

  4. Ηρεμείστε παρακαλώ και μην βλέπετε παντού εχθρούς 🙂

    Σχετικά με το θέμα μας, ο ισχυρισμός σας είναι ένας ακόμα γλωσσικός μύθος. Ο ισχυρισμός της “μουσικότητας” της γλώσσας προφανώς έχει καταρριφθεί (και βέβαια δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς ότι η “μουσικότητα” την οποία “βρίσκουν” τα ..ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ, είναι ο επιτονισμός και όχι κάποια μουσικότητα.

    Ένα ακόμα πιο κατανοητό επιχείρημα είναι το εξής: εκφωνείστε σε 100 άτομα το “υμείς” και το “ημείς” (χωρίς όμως να ενημερώσετε ποιό αναφέρετε πρώτο) ή “πιάνο” και “πιάνω” και δεν θα βρείτε ούτε έναν που να καταλάβει τη διαφορά (αν σας πει ότι την κατάλαβε είναι προφανώς ιδέα του). Αυτονόητο βέβαια να πούμε ότι τέτοιοι ισχυρισμοί είναι εξωφρενικοί.

    Η Νέα Ελληνική έχει 5 φωνήεντα ([a],[e],[i],[o],[ou]) στα οποία *δεν* υφίσταται προσωδία αλλά ισοχρονία. Και αυτό παρατηρείται ήδη απο τον 3 αιώνα πΧ ενώ απο τους πρώτους πρωτοχριστιανικούς αιώνες είχε ήδη χαθεί τελείως. Δείτε περι αυτού και τα εξής:
    1) Γ. Μπαμπινιώτης Συνοπτική ιστορία της ελληνικής γλώσσσας ΔΟΛ σελ 133
    2) Γ. Χατζιδάκις Μεσαιωνικά και νέα ελληνικά (τομ. Ι σ 202)
    Λέμε ξανά πως όταν σε κάποιες εκφράσεις μας κάποια φωνήεντα προφέρονται περισσότερο, αυτό οφείλεται στον επιτονισμό.

    Επειδή όμως αναφέρετε με τόσο πάθος τα ..μηχανήματα, ας κάνω κι εγώ το ίδιο:
    Ο ειδικός επιστήμονας-γλωσσολόγος Σπύρος Αρμοστής έκανε πειράματα και φυσικά δεν ισχύει τίποτα απο αυτά.

    Eπιπλεον αφήνω και ένα link· αν θέλετε το διαβάζετε:

    https://yannisharis.blogspot.com/2007/02/1_23.html

    • Επαναλαμβάνω τις ευχαριστίες μου για την ανάδειξη της παρούσας δημοσίευσης. Πόσο μάλλον, που δεν είστε ένας άνθρωπος ο οποίος απλώς α ν α – π α ρ ά γ ε ι ό,τι μάς… διδάσκει ο «Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη» (προς τον οποίο, εις διπλούν, οι παραπομπές σας): Είστε ένας από εκείνους οι οποίοι π α ρ ά γ ο υ ν τη συγκεκριμένη ρητορική.

      Επί του πυρήνος, και πάλι: Να εκφωνήσω, ζητάτε, σε 100 άτομα τις λέξεις «ημείς» και «υμείς». Έτσι λοιπόν – δηλαδή σε… κενό περιβάλλοντος λόγου; Δεν ήταν αυτή, όμως, η μέθοδος την οποία εγώ εισηγήθηκα: Πρότεινα να αναλυθεί – με τεχνικά μέσα – η εκφορά σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν ω ν (δηλαδή, των χαρισματικών) εκφωνητών μας.

      Γενικεύοντας: Είχατε πάντα στα χέρια σας και τον Οργανισμό Λαμπράκη και όλους τους άλλους μοχλούς Παιδείας – περιλαμβανομένης της ίδιας της Κρατικής Εκπαίδευσης. Και όμως, ταράζεστε επειδή σε κάποια γωνιά του διαδικτύου (σε ένα παλαιότερο άρθρο του “Αντιφώνου”, εν προκειμένω) αρθρώθηκε ένας ψίθυρος, ο οποίος αμφισβητεί εκείνα με τα οποία επί τόσες δεκαετίες μας κανοναρχείτε!
      Μπορώ εν τέλει να πω, μονάχα, ότι θεωρώ βαθειά βάσιμη την ανασφάλειά σας.

  5. Ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ νά παραθέσω μία γνώμη τοῦ Κορνηλίου Καστοριάδη γιά τό μονοτονικό: «Ἄν δέν θέλετε κύριοι τοῦ ὑπουργείου νά κάνετε φωνητική ὀρθογραφία, τότε πρέπει νά ἀφήσετε τούς τόνους καί τά πνεύματα, γιατί αὐτοί πού τούς βάλανε ἤξεραν τί ἔκαναν. Δέν ὑπῆρχαν στά ἀρχαῖα ἑλληνικά γιατί ἁπλούστατα ὑπῆρχαν μέσα στίς ἴδιες τίς λέξεις. Αὐτοί, οἱ Κριαρᾶς καί οἱ ἄλλοι, τά κτήνη τά τετράποδα πού ἔκαναν αὐτές τίς μεταρρυθμίσεις – αὐτό παρακαλῶ νά γραφεῖ στίς ἐφημερίδες – δέν ξέρουν τί εἶναι γλῶσσα. Δέν ξέρουν αὐτό πού γνώριζε ἡ κόρη μου στά τρία της χρόνια. Μάθαινε μιά λέξη καί μετά ἔψαχνε γιά τίς συγγενεῖς της. Αὐτό εἶναι μιά γλῶσσα. Ἕνα μᾶγμα, ἕνα πλέγμα, ὅπου οἱ λέξεις παράγονται οἱ μέν ἀπό τίς δέ, ὅπου οἱ σημασίες γλιστρᾶνε ἀπό τή μία στήν ἄλλη, εἶναι μία ὀργανική ἑνότητα ἀπό τήν ὁποῖα δέν μπορεῖς νά βγάλεις καί νά κολλήσεις πράγματα, δυνάμει μιᾶς ψευτοκυβέρνησης, καθισμένος σ’ἕνα γραφεῖο στό ὑπουργεῖο Παιδείας. Ἡ κατάργηση τῶν τόνων καί τῶν πνευμάτων εἶναι ἡ κατάργηση τῆς ὀρθογραφίας, πού εἶναι τελικά ἡ καταστροφή τῆς συνέχειας. Ἤδη, τά παιδιά δέν μποροῦν νά καταλάβουν Καβάφη, Σεφέρη, Ἐλύτη γιατί αὐτοί εἶναι γεμᾶτοι ἀπό τόν πλοῦτο τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν. Δηλαδή, πᾶμε νά καταστρέψουμε ὅ,τι κτίσαμε. Αὐτή εἶναι ἡ δραματική μοῖρα τοῦ σύγχρονου ἑλληνισμοῦ». (Παρατίθεται στό Γεωργίου Ἰωάννου Δρόσου, Ὁ εὐθύς λόγος, ὁ πλάγιος καί ἡ εὐκτική τοῦ πλαγίου λόγου, ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 2006, σελ. 29)
    Θέλω νά θέσω στόν κ. Παῦλο Κ. τό ἑξῆς ἐρώτημα: οἱ γλωσσικοί μεταρρυθμιστές καί ἐκσυγχρονιστές ὑπόσχονταν ὅτι ἄν ἡ Ἑλληνική παιδεία ἀποβάλει τά βαρίδια τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσας, τῆς καθαρεύουσας καί τῶν τόνων καί τῶν πνευμάτων, θά γνωρίσει μία ἄνευ προηγουμένου, μία πρωτόγνωρη πνευματική ἄνθιση καί ἀκμή. Αὐτό θά ἔχει ὡς συνέπεια νά συμπαρασύρει καί τίς ἔλλες ἐκφάνσεις – τήν οἰκονομία, τήν ἐπιστήμη, τή Δημόσια Διοίκηση, καλλιτεχνική δημιουργία κλπ- τοῦ ἑλληνικοῦ βίου σέ ἄνθιση καί ἀκμή. Ἀλήθεια σαράντα-σαρανταπέντε χρόνια μετά ποῦ βλέπετε κ. Παῦλο Κ. τήν μεγαλουργία τῆς νεοελληνικῆς κοινωνίας; Ἀντίθετα παρακμή καί γενική κατάρρευση.
    Συναισθάνομαι ὅτι τό θέμα αὐτό δέν μπορεῖ να ἐξαντληθεῖ σέ ἕνα σχόλιο. Προτίθεμαι νά ἐπανέλθω μέ ἕνα ἀρθρο σχετικά μέ τήν γλωσσική μεταρρύθμιση καί τήν ἐθνική παρακμή.

    • Κύριε Σχοινά για όλα αυτά που λέτε, σας έχει απαντήσει ήδη ο πατέρας Βασίλειος Θερμός στο βιβλίο του “Σύνεσις και παράνοια”. Αν και γνωρίζετε φιλολογία, φαίνεται δεν γνωρίζετε γλωσσολογία. Δεν υπάρχουν “χαλασμένες” ούτε “ανώτερες” γλώσσες και τα συναφή. Μιλάμε πλέον για επιστημονικα-γλωσσολογικά πορίσματα ευρέως διαδεδομένα. Διαβάστε – αν θέλετε – το βιβλίο του σπουδαίου καθηγητή “η Ιστορία της Ελληνικής γλώσσας” και θα δείτε ξεκάθαρα πως αυτά που λέτε δεν ευσταθούν (καλά το ότι τα παιδιά δεν μπορούν να “καταλάβουν” τους ποιητές εξαιτίας του άστοχου πολυτονικού, δεν το σχολιάζω καν. Πάντως περιμένω να πείτε τα ίδια και για τον σπουδαίο Σολωμό όπου ο ίδιος χλεύαζε το πολυτονικό. Αν και φαντάζομαι αυτό το γνωρίζετε ήδη).

      Στην Ορθόδοξη εκκλησία η γλωσσολατρία (γιατί για τέτοια μιλάμε) έχει γίνει μάστιγα και πρέπει κάποτε σοβαροί ιεράρχες να την καταδικάσουν. Προς το παρόν το μόνο που σας ζητάω να σκεφτείτε είναι ότι το ύφος που εσείς καταδικάζετε (το λαϊκό δηλαδή), ήταν το ίδιο ύφος με το οποίο γράφτηκαν τα Ευαγγέλια. Η πραγματική γλώσσα του λαού δηλαδή.

      Για άλλη μία φορά: είναι μάταιο να τονίζουμε προσωδιακά λέξεις οι οποίες ΔΕΝ γνωρίζουν διάκριση μακρών και βραχέων. Δεν λέμε κάτι δύσκολο· εύκολο είναι να το καταλάβει κανείς.

      Τέλος όσο αφορά την ειρωνία σας (καλά αυτό για τα δήθεν “κτήνη” και “τετράποδα” που παραθέσατε το αφήνω), για την “κατάντια” της κοινωνίας μας, σκεφτείτε μόνο αυτό: ότι έχετε πέσει στη λούπα του σκεπτικού ότι “παλαιότερα=καλύτερα”. Κάτι τέτοιο φυσικά δεν ισχύει και ουσιαστικά η όλη αυτή θεώρηση είναι μια παρελθοντολαγνεία. Δεν αποσκοπώ βέβαια να σας πείσω. Ξέρω τι δύναμη έχει η συνήθεια και το παρελθόν καθώς και γνωρίζω τις θέσεις σας απο τις ιερεμιάδες που εκφράζετε στα βιβλία σας.

      Σωστά λέτε ότι το θέμα δεν μπορεί να εξαντληθεί σε ένα σχόλιο. Εγώ νομίζετε ότι τα γράφω για να “πείσω” κάποιον απο σας; Όχι βέβαια· άνθρωποι που έχουν γεμίσει με τέτοιες αντιεπιστημονικές απόψες ολόκληρες δεκαετίες τώρα, δεν αλλάζουν απο ένα σχόλιο. Ελπίζω όμως ότι θα βοηθήσει κάποιον καλόπιστο αναγνώστη ο οποίος δεν έχει ταλαιπωρηθεί τόσο απο εθνοφυλετικές και αντιεπιστημονικές αντιλήψεις. Και επιτέλους κάποτε η Ορθόδοξη Εκκλησία να βάλει ένα τέλος σε αυτή την παρωδία.

    • Κύριε Παῦλο Κ. λυπᾶμαι για τήν παρανόηση τοῦ ἐρωτήματός μου, τοῦ συγκεκριμένου ἐρωτήματος, στό ὁποῖο οὐδόλως ἀπαντᾶτε,(προφανῶς γιατί δέν μπορεῖτε, δέν ἔχετε τί νά ἀπαντήσετε) ἀλλά προβαίνετε σέ αὐθαίρετες προεκτάσεις γιά ὑποθετικές θέσεις μου σέ γλωσσολογικά καί Λειτουργικῆς γλώσσας θέματα, ἀκριβῶς γιά νά συγκαλύψετε τήν ἀδυναμία σας νά δώσετε μία πειστική ἀπάντηση στό συγκεκριμένο ζήτημα.
      Σχετικά μέ τό συγκεκριμένο ἐρώτημα ὁ Χρῆστος Μαλεβίτσης ἔγραφε πρό σαράντα περίπου χρόνων:«Ὕστερα ἀπό τή νίκη τῆς λεγόμενης δημοτικῆς γλώσσας οἱ δημοτικιστές ἄς ἔχουν ὑπ’ὄψη τους ὅτι δέν ἀνοίχτηκαν σέ λεωφόρο. Ἀλλά βρέθηκαν σέ σταυροδρόμι. Καί πρέπει νά ἐπιλέξουν κατεύθυνση. Εἶχαν ὑποσχεθεῖ, πώς μέ τή γενική καθιέρωση τῆς δημοτικῆς θά ἀκολουθήσει χωρίς προηγούμενο πνευματική ἄνθιση. Ὁ ἀγώνας τους δικαιώθηκε. Αὐτοί δέν δικαιώθηκαν ἀκόμη».(Χρήστου Μαλεβίτση, “Τό σταυροδρόμι”, στήν Εὐθύνη 112, 1981, σελ. 191). Τό ἐρώτημα εἶναι ὑπαρκτό καί ἀδυσώπητο. Τά περί “λούμπας” καί παρελθοντολαγνίας μου ἀντιπαρέρχομαι τελείως. Πρέπει νά ἔχουμε τό θάρρος νά βλέπουμε κατάματα τήν πραγματικότητα, ἔστω καί ἄν αὐτή δέν συμφωνεῖ μέ τίς ἰδέες καί πεποιθήσεις μας! “Τά γεγονότα εἶναι πεισματάρικα” εἶχε πεῖ ὁ Λένιν.
      Ἡ ἀπόφαση γιά τόν ἐξοβελισμό τῶν ἀρχαίων, τήν ἀποσκοράκιση τῆς λογίας γλώσσας καί τήν κατάργηση τῶν τόνων καί πνευμάτων ἦταν ΠΟΛΙΤΙΚΗ καί ἐλάχιστα ἕως οὐδόλως ἐλήφθη βάσει ἐπιστημονικῶν κριτηρίων.Κατά βάσιν τό θέμα δέν εἶναι (μόνο) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ἀλλά κυρίως καί πρωτίστως ΠΟΛΙΤΙΚΟΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ. Ἐπιστημονικά ἐπιχειρήματα ὑπέρ ἤ κατά τοῦ πολυτονικοῦ καί τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν μποροῦν νά προσκομισθοῦν ἑκατέρωθεν. Ὅμως τό πρόβλημα δέν εἶναι ἐκεῖ. Τό θέμα ἐπαναλαμβάνω εἶναι ΠΟΛΙΤΙΚΟ καί ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ.
      Τήν μομφή πού μοῦ προσάπτετε ὅτι πρεσåçβεύω πώς ὑφίστανται “ἀνώτερες” ἤ “κατώτερες” γλῶσσες ἀποπτύω μετά βδελυγμίας. (Ξανα)διαβᾶστε τό βιβλίο μου “Λειτουργική γλῶσσα” καί κεῖ θά δεῖτε ὅτι ἀποκηρύττω κάθε γλωσσικό ρατσισμό περί ”ἀνωτέρων” ἤ ”κατωτέρων γλωσσῶν”.
      Ὡσαύτως ἀρνοῦμαι κατηγορηματικά τή μομφή πού μοῦ προσάπτετε περί γλωσσολατρίας. Διαβᾶστε τό βιβλίο μου «Λειτουργική γλῶσσα» καί θά διαπιστώσετε ὅτι δέν δέχομαι ὅτι ὑπάρχουν ἱερές γλῶσσες καί ἀντιθέτως ὑποστηρίζω ὅτι ὁποιαδήποτε γλῶσσα μπορεῖ νά εἶναι Λειτουργική γλῶσσα καί νά ἐκφράσει μέ μεγαλύτερη ἤ μικρότερη βεβαίως ἀκρίβεια τό σωτηριολογικό μήνυμα τοῦ Χριστιανισμοῦ.
      Ἑμπλέκετε στή συζήτηση χωρίς ἀποχρῶντα λόγο τόν π. Βασίλειο Θερμό. Σᾶς γνωστοποιῶ ὅτι ὁ π. Βασίλειος δέν καταδέχτηκε (ἤ δέν μπόρεσε…) νά ἀπαντήσει στό δεύτερο ἐπί τοῦ θέματος βιβλίο μου ”Ἐκκλησιαστική γλῶσσα” πού ἐκυκλοφορήθη τό 2014 καί στό ὁποῖο σέ μερικά σημεῖα συμφωνοῦσα (καί τό ἐδήλωνα) καί σέ μερικά σημεῖα διαφωνοῦσα μέ τίς θέσεις του στό ”Σύνεσις καί παράνοια” (ἀλήθεια τί τίτλος!).
      Τέλος συμφωνοῦμε ὅτι τό θέμα περί γλωσσικῆς μεταρρυθμίσεως καί ἐθνικῆς παρακμῆς δέν μπορεῖ νά ἐξαντληθεῖ σέ ἕνα-δύο σχόλια. Γι’αὐτό προτίθεμαι νά ἐπανέλθω στό ζήτημα μέ ἕνα ἐπί τούτου τοῦ θέματος (καί μόνο ἐπί τούτου χωρίς προεκτάσεις στήν Λειτουργική-Ἐκκλησιαστική γλῶσσα) εἰδικό ἄρθρο.

  6. Λόγω βιασύνης ξέχασα να αναφέρω το όνομα του καθηγητή. Πρόκειται φυσικά για τον επιστήμονα-γλωσσολόγο Τάσο Χρηστίδη. Εδώ παραθέτω online ένα υπέροχο βιβλίο το οποίο εξετάζει με απλό τρόπο την φύση και λειτουργία των γλωσσών. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

    https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/ag_history/index.html

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here