Απόπειρα φιλοσοφικής διάγνωσης της εποχής μας

18
87

Διονύσιος Σαργέντης

Ζούμε στην αρχή της τρίτης χιλιετίας μετά τη γέννηση του Χριστού. Ένας κοινός πολιτισμός έχει ήδη αρχίσει προ πολλού να γίνεται αποδεκτός από ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η επιστήμη, η τεχνολογία, η οικονομία και η πληροφορία παγκοσμιοποιούνται. Η τεχνική, υποστηριζόμενη από τη συνεχώς επαυξανόμενη και εξελισσόμενη γνώση καθιστά πλέον εφικτή την καθολική επικοινωνία μεταξύ λαών και πολιτιστικών παραδόσεων. Ένας νέος ορίζοντας διανοίγεται μπροστά μας: αυτός της παγκόσμιας κοινωνίας των ανθρώπων. Ποτέ στην ιστορία του πολιτισμού δεν έχουμε συναντήσει τέτοιο φαινόμενο και μάλιστα σε τόσο μεγάλη έκταση. Το φαινόμενο αυτό βοά ότι κάτι σήμερα ολοκληρώνεται και ότι κάτι καινούριο αρχίζει. Σίγουρα η εποχή μας αποτελεί ριζική τομή στην παγκόσμια ιστορία.

Η εν λόγω τομή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση μιας μεγάλης περιόδου της ανάπτυξης του ανθρωπίνου πνεύματος και τη μετάβαση σε μιαν άλλη ποιοτικά διαφορετική περίοδο. Για να κατανοήσουμε σε όλο της το βάθος αυτή τη μετάβαση πρέπει να δούμε την ιστορία ως την κίνηση του πνεύματος προς την επίτευξη ενός συγκεκριμένου σκοπού. Πρέπει δηλαδή να βάλουμε σε παρένθεση τη μηδενιστική θεώρηση της ιστορίας, τη θεώρηση που κατανοεί τον ιστορικό χρόνο ως τόπο της τυχαιότητας, του παραλόγου και της απολύτου απροσδιοριστίας και να δούμε πάλι το ιστορικό γίγνεσθαι ως εντελεχή κίνηση πραγματώσεως του πνεύματος μέσα στον χρόνο. Και πρέπει βεβαίως να αφήσουμε πίσω μας την εγελιανού ή μαρξικού τύπου ιστορική εντελέχεια. Για να το πούμε καθαρά: Η εντελέχεια της ιστορίας δεν είναι η πραγμάτωση της απόλυτης αυτοσυνειδησίας του λόγου ούτε η ολοκληρωμένη και ευτυχής κοινωνία σε έναν κόσμο όπου ο θάνατος έχει ισχύ, αλλά η αναίρεση της περατότητας και του θανάτου. Ο σκοπός της περιπέτειας του πνεύματος στο χρόνο είναι η πραγμάτωση της αθανασίας του ανθρώπου και η αφθαρτοποίηση της φύσης. Η ιστορία δηλαδή θα έχει φτάσει στο τέλος της, στην ολοκλήρωσή της, όταν πραγματοποιηθεί η ανάσταση των νεκρών.

Είναι ίδιον των μεγάλων θρησκειών, κυρίως των μονοθεϊστικών, ότι η ανάσταση των νεκρών που επαγγέλλεται η εσχατολογική τους διδασκαλία αφήνει ένα ασαφές μήνυμα για την τελείωση του κόσμου. Ο Χριστιανισμός και το Ισλάμ εγκαταλείπουν το εσχατολογικό τέλος, το πλήρωμα των καιρών, σε μιαν αόριστη παραπομπή στη θεϊκή παντοδυναμία. Δεν είναι δηλαδή ο άνθρωπος που θα πραγματώσει μέσω της ιστορικής του πορείας και εξέλιξης (δια του Θεού βεβαίως) την ανάσταση των νεκρών, αλλά αυτή θα γίνει ως δια μαγείας από τον Θεό, αφού αυτός νοείται ως παντοδύναμος. Η πράξη της τελείωσης του κόσμου συγκροτεί για τη θρησκεία έναν άγνωστο Χ στην ιστορία και αφήνεται απροσδιόριστη. Είναι τέτοια δε η απροσδιοριστία στην οποία εγκαταλείπεται το τέλος του κόσμου που ούτε καν οι αποκαλυπτικές προφητείες δεν δύνανται να ταυτοποιήσουν τα ιστορικά έσχατα. Η θρησκεία επιχειρεί λοιπόν, για να αποφύγει το μεγάλο αυτό εμπόδιο, να εντοπίσει τη βίωση των εσχάτων στην προσωπική κοινωνία με τον Θεό και βεβαίως στην εκκλησιαστική εμπειρία.

Η αθεΐα και ο μηδενισμός του δεκάτου ενάτου και του εικοστού αιώνα εξοβέλισαν από τον ιστορικό ορίζοντα τον Θεό αυτό, ο οποίος ξαφνικά και χωρίς τη συνειδητή, και μάλιστα τεχνική συνέργεια του ανθρώπου πραγματώνει τα έσχατα, και έθεσαν ως Θεό τον άνθρωπο. Ο Θεός της θρησκείας έπρεπε να εξαλειφθεί για να κατανοήσει το ανθρώπινο πνεύμα ότι σε αυτό το ίδιο εναπόκειται η εντελέχεια της ιστορίας. Η επιστήμη και η τεχνολογία ως την ώρα που μιλάμε είναι οι πρώτες, άμεσες και ανολοκλήρωτες ακόμη κινήσεις του πνεύματος προς τις ίδιες του τις δυνάμεις για να θέσει εαυτό ως τον ζωοποιό λόγο της ιστορικής εντελέχειας.

Είναι νομίζω σαφές. Ο Χριστός με το σωτηριολογικό Του έργο δεν νίκησε τον θάνατο καθολικά, αλλά μόνον τον δικό Του θάνατο. Εμείς συνεχίζουμε να πεθαίνουμε. Ο Χριστός έθεσε δηλαδή με τον θάνατο και την ανάστασή Του τον εαυτό Του ως όλη τη φύση, όχι όμως όλη τη φύση ως τον εαυτό Του. Αυτό σημαίνει ότι το Πρόσωπο του Χριστού παραμένει και μετά το σωτηριολογικό έργο μονόπλευρα ατομικό έχοντας ένα σαφές όριο μέσα στην φύση. Το όριο αυτό είναι η εμπειρία του κόσμου που βιώνουμε εμείς οι θνητοί άνθρωποι, είναι η φύση μέσα στην οποία ακόμη υπάρχουν η περατότητα και ο θάνατος. Ο Χριστός δεν μπορεί να επιτύχει την αφθαρτοποίηση του κόσμου χωρίς την συνέργεια του ανθρώπου και για το λόγο αυτό εμείς ακόμη πεθαίνουμε και η ιστορία συνεχίζεται. Η συνέργεια του ανθρωπίνου πνεύματος στο σωτηριολογικό έργο, η τεχνική συμμετοχή δηλαδή του ανθρώπου στην πράξη της θέωσης της φύσης και της αναστάσεως των νεκρών είναι το κεντρικό σημείο που αδυνατεί να θεωρήσει η μέχρι τώρα εκδοχή της θρησκείας και ο θεμελιακός λόγος για τον οποίο ο Χριστιανισμός ως σύνολη η αλήθεια στην μορφή της θρησκευτικής παράστασης ιστορικά έπρεπε να καταρρεύσει και να δώσει τη θέση του στην αθεΐα και στον μηδενισμό.

Η ανθρώπινη ιστορία μην έχοντας επιτύχει την αφθαρτοποίηση της φύσης αποκαλύπτει ένα κοινό χαρακτηριστικό όλων των έως τώρα εποχών της. Το χαρακτηριστικό αυτό είναι η εξάρτηση του πνεύματος από τον βιολογικό του καθορισμό. Το πνεύμα ως σήμερα ήταν απολύτως εξαρτημένο από τον εγκέφαλο που το έφερνε στη ζωή. Οι νευροεπιστήμες όλο και πιο πολύ το αποκαλύπτουν. Επίσης ήταν πάντοτε υποταγμένο στην περατότητα του σώματος, ακόμη δε και η μυστική ένωση με τον Θεό δεν αφορούσε στην αιωνιοποίηση του σώματος αλλά σε μιαν προς στιγμή και μόνον ακτιστοποίησή του. Όλοι ως τώρα οι άνθρωποι όλων των λαών και όλων των θρησκειών που κατάφεραν να ενωθούν με το θείο πέθαναν.

Αυτή η εποχή, η εποχή που το πνεύμα αδυνατεί να επιτύχει την ελευθερία απέναντι στη φύση και να θέσει τη φύση ως την συγκεκριμένη φανέρωσή του, είναι η εποχή που ολοκληρώνεται σήμερα: η πρώτη μεγάλη περίοδος της ιστορίας. Σήμερα το πνεύμα κατανοεί ότι η μονόπλευρη εξάρτησή του από τον βιολογικό του καθορισμό έφτασε στο τέλος της. Στον ορίζοντα που ξανοίγεται μπρος μας η ανθρωπότητα θα επιτύχει την ανάκλιση του πνεύματος στον εαυτό του και από κει ενοποιούμενη με τον Θεό-Λόγο θα μεταβεί ως ατομική ολότης στην εποχή της τεχνικής πραγμάτωσης της αφθαρτοποίησης του κόσμου και της αθανασίας του πνεύματος. Η πρώτη στιγμή της νέας περιόδου είναι η σημερινή παγκοσμιοποίηση.

Αυτό που φιλοσοφικά φανερώνει η παγκόσμια κοινότητα των ανθρώπων είναι η πραγματική μέθεξη του ατομικού ανθρώπου στον ξυνό Λόγο. Ο ξυνός Λόγος του όντος φανερώθηκε στον άνθρωπο ως σήμερα με τη μορφή της απροσδιόριστης καθολικότητας (στην Ανατολή) και της προσδιορισμένης, δηλαδή ατομικής ή προσωπικής καθολικότητας (στον Ελληνισμό, στο Χριστιανισμό και στο νεώτερο κόσμο). Στο Χριστιανισμό μάλιστα ο Λόγος ως ο ίδιος ο Θεός είναι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο στη φύση: ο Χριστός. Ο Χριστός είναι η άτμητος καθολικότης, ο Λόγος ως το εντελώς συγκεκριμένο ατομικό πνεύμα. Η ατομικότητά Του συγκροτεί όμως, όπως ήδη αναφέραμε, ένα όριο απέναντι στον φυσικό κόσμο και γι αυτό ο Θεός πρέπει να πεθάνει. Το σωτηριολογικό Του έργο, δηλαδή ο θάνατος και η ανάστασή Του, συνίσταται στην επέκταση της ατομικότητάς του σε ολόκληρο τον φυσικό κόσμο. Ο Χριστός θέτει με τον θάνατό Του την ατομικότητά Του ως όλη τη φύση και έτσι ανίσταται εκ νεκρών. Η φύση όμως στο καθεαυτό Είναι της δεν αφθαρτοποιείται επειδή η ατομικότητα του Χριστού δεν κοινωνεί ενεργώς με την ολότητα του φυσικού κόσμου. Και δεν κοινωνεί ενεργώς γιατί δεν έχει πραγματωθεί ακόμη η πνευματική ατομικότητα, η ίδρυσις δηλαδή της ατομικότητας μέσα στο ανθρώπινο πνεύμα. Διότι μόνο μέσα από το ανθρώπινο πνεύμα, το οποίο δύναται να μέσω της ενότητας των ατομικών πνευμάτων να άρει το όριο της θεϊκής ατομικότητας μέσα στη φύση, μπορεί ο Χριστός να αποκτήσει πραγματική εξουσία στον κόσμο και στην ιστορία. Για τον λόγο αυτό ο Θεός-Λόγος πρέπει μετά την ανάστασή Του να εκλείψει, να απέλθει και να πέμψει το Πνεύμα. Το Πνεύμα επιτελεί την μεταβίβαση της ατομικότητας του Χριστού στον άνθρωπο. Διαχέεται στα περατά ατομικά πνεύματα και ιδρύει μια νέα ιστορική κίνηση. Από το σημείο αυτό η ιστορική εντελέχεια συνίσταται στην πνευματική επανασύσταση της ατομικότητας του Θεού-Λόγου, στην φανέρωση δηλαδή του αναστάντος Χριστού μέσα στο ανθρώπινο πνεύμα, από όπου θα πραγματοποιήσει την αφθαρτοποίηση του κόσμου. Η ιστορία της ανθρωπότητας από το Χριστιανισμό της Ανατολής στο Ισλάμ, από το Ισλάμ στο Χριστιανισμό της Δύσης και από κει στη Μεταρρύθμιση, το Διαφωτισμό, την αθεΐα και το μηδενισμό ως την σημερινή παγκοσμιοποίηση είναι η κίνηση αυτής της εντελέχειας. Η μεν παγκοσμιοποίηση δηλώνει φιλοσοφικώς την αφηρημένη καθολικότητα της ενότητας των ανθρώπων, η ατομικότητά της όμως είναι ο Χριστός που στον ιστορικό ορίζοντά μας θα επανασυστήσει τον ατομικό, προσωπικό λόγο. Ο Χριστός θα φανερωθεί πάλι στην ιστορία ως ο ατομικός εαυτός της παγκόσμιας ενότητας. Μόνο από εκεί μπορεί το πνεύμα να θεώσει τη φύση. Η σημερινή επιστήμη και η τεχνολογία βρίσκονται καθ’ οδόν προς την πραγμάτωση του στόχου αυτού. Όταν μάλιστα αποκατασταθεί η φιλοσοφία ως η καθολική γνώση, ως η ενότητα των επιστημών, θα αποκαλυφθεί μέσα στον ίδιο τον επιστημονικό-φιλοσοφικό λόγο ο Χριστός ως ο άτμητος εαυτός της παγκόσμιας κοινωνίας των ανθρώπων.

Η παγκόσμια ενότητα των ανθρώπων είναι με τη σειρά της η απαραίτητη προϋπόθεσις της επανασύστασης του ατμήτου εαυτού τού ξυνού Λόγου, δηλαδή του Χριστού. Αυτό σημαίνει: Φτάσαμε στην εποχή όπου πλέον το καθολικό κοινωνείν είναι εφικτό και αναγκαίο. Είναι αναγκαίο διότι μόνο μέσω αυτού μπορεί να φανερωθεί το πρόσωπο του Χριστού στο πνεύμα. Ωστόσο το κοινωνείν αυτό είναι ακόμη αφηρημένο. Η ενότητα των ανθρώπων αποτελεί σήμερα μια πολυπολιτισμική κοινωνία, μια αφηρημένη καθολικότητα και όχι συγκεκριμένη προσωπική ύπαρξη. Και θα παραμείνει αφηρημένη εάν δεν κοινωνήσουν όλοι οι άνθρωποι στο Πρόσωπο του Χριστού, κάτι που θα σηματοδοτήσει τη δεύτερη μεγάλη περίοδο της ιστορίας: την εποχή της ελευθερίας του πνεύματος απέναντι στον βιολογικό του καθορισμό. Μόνον τότε μπορεί να αρχίσει η διαδικασία της αφθαρτοποίησης του φυσικού κόσμου. Η ελευθερία απέναντι στη βιολογική φύση μας θα φανερώσει την δυνατότητα εξουσίας μας πάνω στη φύση όχι όμως με την έννοια μιας εκστατικής κίνησης του Λόγου απέναντι στην υλικότητά του ούτε επίσης ως λογική μόνο πραγμάτωση του πνεύματος μέσα στην περατότητα, τυφλή μπροστά στο θάνατο της φυσικής ατομικότητας και στην εξουσία του χρόνου, αλλά ως κίνηση ανάκλισης του πνεύματος στον άτμητο εαυτό του, δηλαδή στον Χριστό, δια μέσου της κοινωνίας των ατομικών πνευμάτων, η οποία θα θεμελιώσει την πραγματική εξουσία του Θεού-Λόγου στον κόσμο και στην ιστορία. Η εξουσία αυτή ταυτίζεται με την δυνατότητα της άρσης της φυσικής περατότητας.

Η δεύτερη περίοδος της ιστορίας του πνεύματος, η περίοδος δηλαδή που αρχίζει σήμερα, είναι η πράξη της αθανατοποίησης του πνεύματος μέσα στον φυσικό κόσμο. Ως εκ τούτου η πρώτη περίοδος της ιστορίας του, η περίοδος της εξάρτησής του από τον βιολογικό του καθορισμό, ήταν η περίοδος της τραγωδίας του. Ο άνθρωπος πλήρωσε το φόρο της ύπαρξης μέσα απ’ τον χρόνο, τον θάνατο και τον πόνο.

Η περίοδος της ιστορίας που ολοκληρώνεται σήμερα δεν κατάφερε να λύσει το αίνιγμα της αθανασίας διότι δεν έθεσε ποτέ στον γνωσιακό της ορίζοντα το αίτημα της αφθαρτοποιήσεως της φύσης δια μέσου του ενοποιημένου πνευματικού Λόγου, δια μέσου δηλαδή της παγκόσμιας κοινωνίας των ανθρώπων στο ενεργώς αποκαλυπτόμενο Πρόσωπο του Χριστού. Η αφθαρτοποίησις αυτή ως ενέργημα του ιδίου του πνεύματος δια της μεθέξεώς του στον αληθινό του εαυτό, στον Χριστό, θα φανερωθεί ως αποστολή τεχνικής ιδρύσεως του όντος στη ρητώς διαμεσολαβημένη από τον χρόνο αιωνιότητα. Ο αιών του Λόγου είναι ο ίδιος ο χρόνος που ετεροιούμενος δεν απολύει στο μηδέν τον προσδιορισμό του αλλά τον αναπαράγει περισυλλέγοντάς τον στην αρχική ομοίωση προς τον εαυτό του. Η επίτευξη της αιωνιότητας ως τεχνική πράξις ιδρύσεως της θεϊκής υπάρξεως εν τω κόσμω είναι η εντελέχεια της εποχής που μόλις ξανοίγεται μπροστά μας. Ο παράδεισος δεν είναι ένας υπερουράνιος τόπος. Αυτός ο κόσμος που βρίσκεται μπροστά μας μέλλει να γίνει παράδεισος. Η χιλιετής βασιλεία την Αποκάλυψης έχει ήδη αρχίσει. Για πρώτη φορά στην ιστορία προβάλλει η ίδια η ιστορία ως πραγματική κάθαρσις της αρχέγονης τραγωδίας μας. Δεν έχουμε παρά να στρέψουμε τη ματιά μας προς την ανατολή του επερχόμενου ήλιου μας.

* Ο κ. Σαργέντης είναι διδάκτωρ φιλοσοφίας του πανεπιστημίου Βόννης και έχει εργαστεί για δύο χρόνια ως διδάσκων 407 στο τμήμα φιλοσοφίας του πανεπιστημίου Πατρών

18 Σχόλια

  1. Αν και ο τίτλος του συγκεκριμένου άρθρου με βρήκε πολύ ενθουσιασμένο, το κείμενο κατάφερε από τις πρώτες γραμμές όχι μόνο να εξαλείψει τα θετικά συναισθήματα αλλά να δημιουργήσει αντίστοιχης έντασης αρνητικά! Οι ενστάσεις πολλές και η διάθεση για λόγια ελάιχστη. Προσπαθούσα να σκεφτώ έναν τρόπο να απαντήσω στο κείμενο, αλλά το μόνο που μπορούσα να φανταστώ ήταν ένα πολυσέλιδο κείμενο όπου θα σχολίαζα πρόταση – πρόταση το κείμενο του κ. Σαργέντη (η κάθε πρόταση μπορεί να αποτελέσει αφορμή για πλήρες άρθρο αντίδρασης στα λεγόμενά του) και για κάθε ένστασή μου πληθώρα επιχειρημάτων. Καθώς κάτι τέτοιο όμως χρειάζεται πολύ κόπο και προσπάθεια και προτιμώ να επαναπαυθώ ακολουθώντας το ρητό “τα πολλά λόγια είναι φτώχεια”, και αφότου είδα το άρθρο του Αλέξανδρου Κοσματόπουλου “Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης και το μοναστικό πνεύμα” νομίζω βρήκα το καταλληλότερο επιχείρημα στην πιο ουσιώδη ένστασή μου.

    Η ένστασή μου: “Είναι νομίζω σαφές. Ο Χριστός με το σωτηριολογικό Του έργο δεν νίκησε τον θάνατο καθολικά, αλλά μόνον τον δικό Του θάνατο. Εμείς συνεχίζουμε να πεθαίνουμε.” καθώς και το “Και θα παραμείνει αφηρημένη εάν δεν κοινωνήσουν όλοι οι άνθρωποι στο Πρόσωπο του Χριστού, κάτι που θα σηματοδοτήσει τη δεύτερη μεγάλη περίοδο της ιστορίας: την εποχή της ελευθερίας του πνεύματος απέναντι στον βιολογικό του καθορισμό. Μόνον τότε μπορεί να αρχίσει η διαδικασία της αφθαρτοποίησης του φυσικού κόσμου”

    Η απάντηση: “η παρουσία του θανάτου ελευθερώνει” κσι “Γνωρίζουμε ότι από αυτή την κατάσταση φθοράς που ζούμε θα αναδυθεί μια άλλη κατάσταση υπάρξεως” και “πόσο πρόθυμα καθ’ όλον τον βίο τους, αποτάσσονται του κόσμου και εναγκαλίζονται τον θάνατο”

    Αγαπητέ κ. Σαργένη, νομίζω η φθορά στην οποία αναφέρεστε είναι χίλια χιλιόμετρα μακριά από την φθορά που καταπολεμά ο Χριστός και η Εκκλησία. Από την στιγμή που μας ζητείται να κουβαλάμε τον Σταυρό, μας ζητείται και ο Θάνατος για να έρθει η Ανάσταση. Αν απορρίψουμε τον Θάνατο, απορρίπτουμε και τον Σταυρό και την Ανάσταση, και ξέρετε ποιο είναι το χάραγμα (;) του αντιχρίστου – ΧΞΣτ, δηλαδή Χριστός Ξένος Σταυρού(!), δηλαδή απορρίψτε τον Θάνατο! Παρακαλώ αφήστε κατά μέρος την ερμηνεία σας για το Σωτηριολογικό έργο του Χριστού, δεν χρειάζεται να τον εκμεταλλευτείται για να δικαιολογήσετε την πίστη σας στην παγκοσμιοποίηση! Πείτε τα πράγματα με το όνομά τους και δεν κοροϊδεύεται κανέναν!

  2. Αγαπητέ κ. Βασιλειάδη

    ευχαριστώ για τα σχόλια και την κριτική σας. Αν και χρειάζεται ένα μεγάλο κείμενο για να καταδείξω το πραγματικό νόημα αυτών που λέω στο άρθρο μου, πράγμα που με τη βοήθεια του Θεού ίσως κάνω στο μέλλον, θα ήθελα εν τούτοις να δώσω κάποιες εξηγήσεις.

    Με αυτά που λέτε δεν διαφωνώ. Βεβαίως και στη χριστιανική ζωή η παρουσία του θανάτου ελευθερώνει, βεβαίως και υπάρχει η ανάδυση μιας άλλης υπαρξιακής καταστάσεως μέσα από την οικείωση της αρνητικότητας, όπως επίσης είναι σαφές ότι οι Άγιοι της Εκκλησίας αποτάσσονται τα του κόσμου και εναγκαλίζονται τον θάνατο. Όμως δεν υπάρχει ούτε ένας άγιος που να κατάφερε να υπερνικήσει τον βιολογικό θάνατο. Ακόμη και οι Άγιοι των Ιονίων Νήσων διατηρούν το σώμα τους μόνον ως νεκροί. Για την νίκη επί του βιολογικού θανάτου μιλώ και όχι για τη νίκη επί του θανάτου που υποδηλοί την κατάδυση του μεταπτωτικού ανθρώπου στον Άδη και την ανάδυση της αναστηθείσας φύσης. Ο βιολογικός θάνατος κύριε Βασιλείάδη δεν μπορεί να νικηθεί ούτε με την ως τώρα πρακτική της χριστιανικής ζωής ούτε η άρση του μπορεί να πραγματωθεί με μια ως δια μαγείας θαυματουργική κίνηση του Θεού. Εναπόκειται στη νέα εποχή της ανθρωπότητας να πραγματώσει την νίκη κατά του βιολογικού θανάτου.

    Επίσης θα ήθελα να πω ότι είναι μια μεγάλη έλλειψη στο στοχασμό μας το να μην μπορούμε πια να δούμε το θετικό περιεχόμενο της παγκοσμιοποίησης όπως και είναι ατυχές να δαιμονοποιούμε την τεχνολογία. Η πρώτη φανέρωση του Χριστού μέσα στην ιστορία έγινε στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, δηλαδή στην τότε πραγματωθείσα παγκοσμιοποίηση. Είναι τυχαίο ότι ο Θεός κατέρχεται στην ιστορία τη στιγμή που ο πολιτισμένος κόσμος έχει φτάσει στην ενότητα των ατομικών στιγμών του; Το σωτηριολογικό έργο του Χριστού είναι ακατανόητο χωρις το βάθος της αυτοσυνειδησίας του πνεύματος που σημαίνει ουσιαστικά η παγκοσμιοποίηση. Ή μήπως είναι δυνατή σήμερα η παγκόσμια κοινωνία των ανθρώπων με τρόπο διαφορετικό από την καθολικοποίηση της επιστήμης, της τεχνολογίας, της οικονομίας και της πληροφορίας; Το ότι αυτή τη στιγμή μπορούμε και συζητάμε μαζί στο Ίντερνετ για τον θάνατο και τον Θεό, τούτο είναι επίτευγμα της παγκοσμιοποιούμενης τεχνολογίας. Θα απορρίψουμε τη ζώσα κοινωνία της τεχνολογίας και τη μέλλουσα σχέση της με το Πρόσωπο του Χριστού επειδή αυτή δεν ενυπάρχει στον παραδοσιακό Χριστιανισμό; Και το κυριότερο: Αν θέλουμε να δικαιολογήσουμε την ιστορική μας ύπαρξη είμαστε υποχρεωμένοι να φανερώσουμε στον ορίζοντα της γνώσης μας τον κοσμοϊστορικό μας προσδιορισμό. Η εποχή μας καλεί να διανοίξουμε το στοχασμό στην επερχόμενη εποχή της ανθρωπότητας, η οποία δεν είναι δυνατόν να νοηθεί και να εννοιολογηθεί με την έως τώρα υφιστάμενη χριστιανική παράδοση.

    Ως προς τις θέσεις του άρθρου που σας δημιούργησαν αισθήματα αγανάκτησης θέλω να σας πω ότι ο αληθινός σκοπός μου ήταν να δώσω ένα ερέθισμα για διάλογο και για μια περισυλλογή σχετικά με την αποστολή της φιλοσοφίας σήμερα. Οι θέσεις μου ούτε τελειωμένες είναι ούτε η παρουσίασή τους μπορεί να θεωρηθεί ως μια ήδη διαμορφωμένη φιλοσοφική θεωρία. Θέλω μόνο να κεντρίσω το στοχασμό μας για να σκεφτούμε ως Έλληνες την κοινή μοίρα της ανθρωπότητας. Κάπου οδηγεί η τωρινή παγκόσμια κατάσταση πραγμάτων και αυτό έχουμε αποστολή να το φέρουμε στο φως της γνώσης. Η Δευτέρα Παρουσία του Χριστού δεν θα είναι ένας κεραυνός εν αιθρία. Θα προετοιμαστεί μέσα από ολόκληρη την κοινή προσπάθεια της ανθρωπότητας και αυτό οφείλουμε να το σκεφτούμε.

    Ευχαριστώ πάντως για τις παρατηρήσεις σας και ελπίζω να δοθεί και σε σας η δυνατότητα για επιπλέον γόνιμο προβληματισμό.

    Διονύσιος Σαργέντης

  3. κ. Σαργέντη όταν λέτε “δεν υπάρχει ούτε ένας άγιος που να κατάφερε να υπερνικήσει τον βιολογικό θάνατο” υπονοείτε, τουλάχιστον δείχνει ότι εσείς πιστεύετε, ότι προσπάθησαν να τον υπερνικήσουν. Δεν προσπάθησαν, ούτε καν επιθύμησαν να τον νικήσουν! Ίσα ίσα τον αγάπησαν τον θάνατο γιατί είναι δώρο Θεού εναντίον της αμαρτίας και της πραγματικής φθοράς! Ο ίδιος ο Χριστός λέει να μην φοβόμαστε αυτούς που μπορούν να μας θανατώσουν αλλά αυτόν που μπορεί να ρίξει σώμα και ψυχή στην γεένη (να συγχωρέσετε παρακαλώ οποιαδήποτε ανακρίβεια διότι γράφω ό,τι θυμάμαι). Επομένως οποιαδήποτε ανάλογη φιλοδοξία πλήρης υπερνίκησης του βιολογικού θανάτου κρύβει, όταν μπορεί, αντιχριστιανικό πνεύμα.

    Μπορώ να παρομοιάσω αυτό που προτείνετε ότι μας προτείνει η παγκοσμιοποίηση με το προπατορικό αμάρτημα, όπου ο διάβολος εκμεταλλευόμενος την επιθυμία του ανθρώπου να γίνει Θεός του πρότεινε να γίνει Θεός χωρίς τον Θεό. Δεν βλέπω κάτι διαφορετικό σε αυτό που λέτε εσείς! Χαρίζετε αθανασία χωρίς Θεό; Με γεια σας και χαρά σας! Πείτε το όμως!

    Όσο για την παγκοσμιοποίηση, κανένας δεν την δαιμονοποίησε. Όπως κάθε σύστημα, κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό, τεχνολογικό έχει τα καλά του και τα αρνητικά του. Δεν γοητευόμαστε γιατί στο τέλος απογοητευόμαστε!

    Επίσης στο κείμενό σας χρησιμοποιείτε εκφράσεις του στυλ “Ένας κοινός πολιτισμός έχει ήδη αρχίσει προ πολλού να γίνεται αποδεκτός από ολόκληρη την ανθρωπότητα.” Το οποίο πετσοκόβει και τεντώνει την πραγματικότητα με την μέθοδο Προκρούστη στα δικά σας δεδομένα και μας το φέρνετε σαν αυταπόδεικτο! Όταν αποδεκτός εννοείτε ότι έχει καταφέρει να επιβληθεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, όταν από ολόκληρη την ανθρωπότητα εννοείτε τις χώρες όπου το πνεύμα του καπιταλισμού (δυτικός πολιτισμός) είναι κυρίαρχο τότε μπορώ να σας νοιώσω. Έτσι όμως αγνοείτε ολόκληρους πληθυσμούς εντός των συγκεκριμένων χωρών, και έθνη που ζουν το βάρος του καπιταλισμού και της παγκοσμιοποίησης για να έιναι ο καπιταλισμός και η παγκοσμιοποίηση αποδεκτά από τους σημερινούς υποστηρικτές της και αποδέκτες των θετικών της! Όταν περνάνε στην αντίπερα όχθη μένουν έκθαμβοι και αναρωτιούνται τι έχει γίνει λάθος! “Ήμουν καλός και εργατικός άνθρωπος!”. Το τραγικό; Έχουν δίκιο! Τέτοιες γενικόλογες εκφράσεις λοιπόν τις συνηθίζαμε στο λύκειο που δεν ξέραμε πως να αρχίσουμε την έκθεση όταν δίναμε πανελλαδικές. Δεν αρμόζει σε σοβαρά κείμενα πια! Και ειδικά σε μια εποχή και μια χώρα που είναι εμφανή τα προβλήματα που δημιουργούνται σε βάθος χρόνου. Και περιμένετε να πω “τι ωραία που έχει εξελιχθεί η τεχνολογία” ενώ ο κόσμος χάνει τις δουλειές του;

    Τέλος να σχολιάσω και την φράση “Η τεχνική, υποστηριζόμενη από τη συνεχώς επαυξανόμενη και εξελισσόμενη γνώση καθιστά πλέον εφικτή την καθολική επικοινωνία μεταξύ λαών και πολιτιστικών παραδόσεων.” που μου κάνει εντύπωση το πόσο εύκολα έχει ταυτιστεί η επικοινωνία με την απλή ανταλλαγή πληροφορίας! Να με συγχωρείτε αλλά εγώ θέλω να ονειρεύομαι έναν κόσμο όπου όταν μιλάω ο άλλος να με νοιώθει, να μπορεί να λέει αυτά που του λέω με χίλιους τρόπους και χίλιες εκφράσεις και να μην λειτουργεί σαν αντηχείο! Η τεχνολογία το μόνο που χαρίζει είναι δυνατότητα επικοινωνίας σε μεγάλες αποστάσεις! Τίποτα παραπάνω. Η καθολική επικοινωνία απαιτεί πολλά περισσότερα από τον άνθρωπο. Δεν μπορεί η τεχνική, η τεχνολογία και η επιστήμη να εξασφαλίσει, εξωτερικά από τον άνθρωπο, την επικοινωνία. Αυτή η τοποθέτησή μου δεν δαιμονοποιεί την τεχνολογία αλλά την τοποθετεί στην θέση που της αρμόζει. Παρέχει δυνατότητα, τίποτα παραπάνω.

    Τα λέω όλα αυτά για να υπάρχει κάποιο όραμα στην ζωή μας!

    Ευθύμιος Βασιλειάδης

  4. Κύριε Σαργέντη,

    επιτρέψτε μου ένα σύντομο κριτικό σχόλιο. Απ’ όσο μπόρεσα να το κατανοήσω, και αν κατανόησα σωστά, νομίζω πως το άρθρο σας ξαστοχεί καταρχήν σε ό,τι αφορά την Τεχνική και την τεχνολογία. Το πρόβλημα βεβαίως δεν είναι η Τεχνική καθεαυτήν, ούτε η τεχνολογία, αλλά η [i]λατρεία[/i] της Τεχνικής και της τεχνολογίας, δηλαδή ο σύγχρονος τεχνολογικός μεσσιανισμός, από τον οποίον φοβάμαι ότι διαπνέεται το άρθρο σας και εξαιτίας του οποίου (τεχνολογικού μεσσιανισμού) χάνει κανείς την απαραίτηση ψυχολογική απόσταση, που θα του επέτρεπε να δει ξεκάθαρα το τεχνικό φαινόμενο.

    Η Τεχνική, το τεχνικό φαινόμενο συνολικά, έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, τα οποία οφείλουμε να έχουμε υπόψη μας πριν αφεθούμε στην “σωτηριολογία” του τεχνολογικού μεσσιανισμού. Διότι η γνώση αυτών των ειδικών χαρακτηριστικών θα μας βοηθήσει να αντιληφθούμε, όχι απλώς το εφικτόν ή μη των ελπίδων που εναποθέτουμε στην Τεχνική αλλά και τι πραγματικά ελπίζουμε όταν π.χ. την καλούμε να μας λυτρώσει από τη βιολογική περατότητα – κάτι που ενδεχομένως θα μας έκανε περισσότερο προσεκτικούς στο τι ευχόμαστε.

    Παραθέτω εν τάχει ορισμένα από τα χαρακτηριστικά της Τεχνικής:
    1. Κάθε τεχνική πρόοδος έχει ένα αντίτιμο – ποτέ δεν προσθέτει κάτι, χωρίς να αφαιρέσει κάτι άλλο. Π.χ. αυξάνει στην αύξηση του μέσου όρου ζωής χάρη στη μείωση της φυσικής καταπόνησης και την αντιμετώπιση ορισμένου τύπου ασθενειών, αλλά μειώνει τη γενική κατάσταση της υγείας των πληθυσμών των προηγμένων χωρών καθώς αυξάνει σε ακραίους βαθμούς τη νευροψυχική καταπόνηση.
    2. Κάθε τεχνική εξέλιξη λύνει αλλά και δημιουργεί προβλήματα.
    3. Τα ανεπιθύμητα αποτελέσματα της τεχνικής προόδου είναι αδιαχώριστα από τα ανεπιθύμητα – όπως π.χ. δεν υπάρχει φάρμακο χωρίς περισσότερο ή λιγότερο άγνωστες παρενέργειες.
    4. Κάθε τεχνική έχει και απρόβλεπτα αποτελέσματα.
    5. Η Τεχνική δεν αναπτύσσεται επί τη βάσει κάποιου συνολικού σκοπού αλλά αιτιοκρατικά και βάσει επιμέρους στόχων.
    6. Μοναδική αρχή της είναι η αποτελεσματικότητα των μέσων και η άνευ όρων πραγμάτωση όλων των τεχνικών δυνατοτήτων – π.χ. ο μοναδικός λόγος που ο τεχνολογικός πολιτισμός δεν έχει φτάσει έως τον Πλούτωνα είναι επειδή προς το παρόν δεν έχει τα μέσα για να το πετύχει και κανένας άλλος, ενδεχομένως σφαιρικότερης ανθρώπινης αιτιολογίας, λόγος.
    7. Η τεχνική επεξεργασία της γνώσης είναι αναγωγή της γνωστικής διαδικασίας σε δυαδικού τύπου (ναι-όχι) πληροφορία, από την οποία αποκλείονται όλες οι διφορούμενες, αμφιλεγόμενες και προσεγγιστικές όψεις του γνωρίζειν.
    8. Η Τεχνική αγνοεί κάθε ποιοτική διάκριση, διότι οι ποιοτικές διακρίσεις προκύπτουν μόνον όταν και όπου υπάρχει συνολικός σκοπός, κάτι που εκφεύγει παντελώς της Τεχνικής.

    Έχοντας υπόψη μας αυτά, μπορούμε να διερωτηθούμε: Όταν ελπίζουμε σε τεχνική υπέρβαση της βιολογικής μας περατότητας, σε τι ακριβώς ελπίζουμε, ποιοί το ελπίζουμε και από ποιόν;

    Για να το απλοποιήσω: Μιλώντας για τεχνολογική υπέρβαση της βιολογικής περατότητας “του ανθρώπου”, ποιον άνθρωπο έχουμε υπόψη μας; Ποιας [i]ποιότητας[/i] άνθρωπο, δεδομένου ότι η Τεχνική αδυνατεί εκ συστάσεως να προβαίνει σε ποιοτικές διακρίσεις; Η τεχνική υπέρβαση της βιολογικής περατότητας ενός Χίτλερ, ή ενός Πολ Ποτ, είναι πράγματι κάτι στο οποίο είναι να ελπίζει κανείς; Και αν “όχι”, τότε ποιος είναι εκείνος που θα την αρνηθεί ακόμα και από τέτοιας ποιότητας ανθρώπους; Ποιος θα αποφασίσει να μην πατήσει το κουμπί της τεχνικής αθανασίας για τις δικές τους περιπτώσεις;

    Εν τέλει: Πολύ φοβάμαι ότι η, εκ πολύ πρώτης όψεως γοητευτική, ιδέα της τεχνικής υπέρβασης της βιολογικής μας περατότητας οδηγεί εκεί όπου οδηγεί κάθε μεσσιανισμός και εις το πολλαπλάσιον ο τεχνολογικός μεσσιανισμός: [i]στην “με το ζόρι” επιβολή του “καλού”.[/i] Δηλαδή στον δαιμονικότερο όλων των πειρασμών. Ακόμα κι αν προσπαθήσει κανείς να βάλει στο κόλπο, από την πίσω πόρτα, και τον … Χριστό.

    Ευχαριστώ.

  5. [quote name=”Γιάννης Ιωαννίδης”] Π.χ. αυξάνει στην αύξηση του μέσου όρου ζωής [/quote]

    διόρθωση: συντελεί στην αύξηση του μέσου όρου ζωής

  6. κ. Βασιλειάδη και κ. Ιωαννίδη
    ευχαριστώ για τις κριτικές σας παρατηρήσεις και τα σχόλιά σας. Όπως καταλαβαίνετε χρειάζεται μια εκτεταμένη συζήτηση για να διευκρινιστούν τα ζητήματα που θίγετε. Θα προσπαθήσω ωστόσο να δώσω κάποιες απαντήσεις.

    Κατ’ αρχάς σε σας κ. Ιωαννίδη. Πιστεύω ότι με τις θέσεις σας για την τεχνική και την κριτική σας στάση στο καίριο αυτό ζήτημα έχετε συνειδητοποιήσει κάτι πολύ σημαντικό ως προς αυτά που επιχείρησα να εκθέσω στο άρθρο μου. Έχετε, νομίζω συνειδητοποιήσει ότι η τεχνική αποτελεί διακύβευμα. Συμφωνώ απολύτως μαζί σας ότι η στάση μας απέναντι στην τεχνολογία είναι ένα πολύ ευαίσθητο ζήτημα και όντως ενέχει τους κινδύνους που αναφέρετε. Η τεχνική όμως για την οποία μιλώ δεν είναι η στις μέρες μας υφιστάμενη πρακτική της ανθρωπότητας. Η σημερινή τεχνική όχι μόνο αδυνατεί να πραγματοποιήσει την άρση της βιολογικής μας περατότητας αλλά δεν θέτει καν το ζήτημα της αφθαρτοποιήσεως της φύσης. Αν όμως επιχειρήσουμε να ερμηνεύσουμε τελεολογικά την ιστορία, όπως εξέθεσα στο άρθρο, πρέπει να λάβουμε υπ΄ όψη μας ότι η αληθής τεχνολογική πράξη είναι αυτή που πραγματώνεται μέσα από την οντολογική κοινωνία των προσώπων και ακυρώνει την φυσική περατότητα δια μιας ενέργειας πλησμονής στο Είναι. Μια τέτοια τεχνική προϋποθέτει ουσιωδώς την επιστημονική γνώση της παραγωγής του πνεύματος από τη φύση στον εγκέφαλο, μια γνώση που η ανθρωπότητα σήμερα δεν έχει. Αν τώρα με ρωτήσετε να σας εκθέσω συγκεκριμένα πώς κατανοώ την ως άνω τεχνική θα σας απαντήσω ειλικρινά: Δεν γνωρίζω, διότι ακριβώς δεν έχουμε φτάσει ακόμη στη γνώση που θα μας φανερώσει την αληθή πρόσβαση στην ουσία της φύσης. Έτσι δεν μπορώ να απαντήσω και στα πολύ εύστοχα ερωτήματά σας για την εκμηδένιση των ποιοτικών διακρίσεων από την τεχνική και για την άρση της βιολογικής περατότητας ενός Χίτλερ ή ενός Πολ Ποτ. Αυτό που βασικά με ενδιαφέρει είναι πρωτίστως να θέσω το πρόβλημα, και θα ήθελα να το σκεφτούμε όλοι μαζί τόσο ως Έλληνες όσο και ως πολίτες του κόσμου. Ερωτώ λοιπόν: αποτελεί ή όχι το κατ’ εξοχήν ζήτημα της ανθρωπίνης υπάρξεως η αιωνιότητά της; Αν είμαστε απλά περατές οντότητες, τότε η πόρτα του μηδενισμού όλων των νοημάτων στέκει μπρος μας ορθάνοιχτη. Το νόημα αφήνεται να φανερωθεί μόνο ως αιώνιο. Η ασυμφωνία ανάμεσα στην περατότητά μας και στην αιωνιότητα είναι που δημιουργεί την ιστορική εντελέχεια. Πρόκειται νομίζω για το κατ’ εξοχήν πρόβλημα της εποχής μας. Σας ευχαριστώ πάντως για τις κριτικές παρατηρήσεις σας, και επειδή η πρότασή μου είναι ακόμη ανολοκλήρωτη θέλω να σας ενθαρρύνω να συνεχίσετε τον προβληματισμό σας πάνω στο ζήτημα της τεχνικής γιατί νομίζω ότι αποτελεί μείζον πρόβλημα της εποχής μας.

    κ. Βασιλειάδη θα ήθελα να δώσω και σε σας κάποιες διευκρινίσεις. Κατ’ αρχάς θέλω να σας πω ότι ο λόγος που οι Άγιοι δεν επιδίωξαν, όπως σημειώνετε στην παρατήρησή σας, την άρση του βιολογικού τους θανάτου, είναι η πεποίθησή τους ότι ο βιολογικός θάνατος θα αρθεί στην Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, αφού η ανάσταση των νεκρών νοείται ρητά στον Χριστιανισμό ως ανάσταση σωμάτων. Μόνο υπ’ αυτήν την προοπτική αποδέχονται τον βιολογικό θάνατο. Αυτό που εγώ τώρα ισχυρίζομαι είναι ότι η άρση του βιολογικού θανάτου και η ανάσταση του σώματος δεν είναι μια πράξη που μπορεί να γίνει ξαφνικά από τον Θεό, αλλά πρέπει να προετοιμαστεί από την ιστορία και απαιτεί την συνέργεια του ανθρώπου. Έτσι νομίζω ότι δεν υπονοώ μια πορεία θέωσης χωρίς Θεό, αλλά μια πορεία συνέργειας του ανθρώπου και του Θεού στην κίνηση της αποκαταστάσεως της φύσης μας. Ο κοινός πολιτισμός της ανθρωπότητας, στον οποίο αναφέρομαι είναι μια de facto κατάσταση και δεν νομίζω ότι υπάρχει χώρα στον κόσμο που δεν έχει αποδεχτεί την τεχνολογία ή το Ίντερνετ. Η επικοινωνία των ανθρώπων έχει πρωτίστως σαν βάση της την ανταλλαγή των πληροφοριών. Βεβαίως έχετε δίκαιο να μην βρίσκετε σε αυτήν την ανταλλαγή την αληθινή επικοινωνία, είναι όμως η βάση για να πραγματοποιηθεί η τελευταία. Σκεφτείτε μόνο ότι αυτή τη στιγμή μέσω του Ίντερνετ, δηλαδή της παγκοσμιοποιημένης πληροφορίας-τεχνολογίας εγώ κατανοώ τον πόνο σας και σας νοιώθω, και πιστεύω μάλιστα ότι η ανθρωπότητα είναι σε θέση να πραγματοποιήσει την παγκόσμια κοινωνία στο Πρόσωπο του Χριστού, όπως αναφέρω στο άρθρο μου. Το πρόταγμα της τεχνικής νίκης κατά του θανάτου είναι πρωτίστως πρόταγμα της παγκόσμιας επικοινωνίας των ανθρώπων, δια της οποίας και μόνο ο Χριστός δύναται να πραγματοποιήσει την Δεύτερη μεγάλη εμφάνισή Του στην ιστορία. Σας ευχαριστώ πάντως για τις κριτικές παρατηρήσεις σας.

    Δ. Σαργέντης

  7. Στην φύση υπάρχουν – καλώς ή κακώς – απαράβατοι νόμοι. π.χ. κανείς δεν μπορεί να ταξιδέψει πιο γρήγορα από το φώς, ή δύο μάζες αναγκαστικά έλκονται.
    Ο βιολογικός θάνατος είναι ένας απαράβατος φυσικός νόμος για όλα τα έμβια όντα.
    Όσο γραφικό είναι να φαντάζονται οι ¨επιστήμονες¨ταξίδια με ταχύτητα μεγαλύτερη του φωτός, ή αντιβαρύτητα (εκτός αν θέλουν να βγούν στον Χαρδαβέλλα..), άλλο τόσο είναι να φαντάζονται οι βιολόγοι πιθανή βιολογική αθανάσια.

    Από κεί και πέρα, αν ο άνθρωπος δεν είναι μόνο κομμάτι του κόσμου που υπόκειται στους γνωστούς φυσικούς νόμους (όπως διατείνεται ο Χριστιανισμός σε αντίθεση με την υλιστική/αθεϊστική ιδεολογία) τότε συζητούμε τι γίνεται ¨μετά¨.
    Δεν βρίσκω καλύτερη προσέγγιση του θέματος αυτού από την γνωστή Πατερική Ορθόδοξη. Όλα τα άλλα μου φένονται κρυφοϋλισμός και γνωστικισμός.

  8. επισήμανση προς τον διαχειριστή του Αντίφωνου: για κάποιο λόγο, εκεί που κλείνω στο σχόλιο μια παρένθεση εμφανίζεται, όταν αναρτάται, η φατσούλα με το γελάκι! Μπορείτε να το διορθώσετε ή να μου υποδείξετε πώς να το αποφεύγω;

  9. Κύριε Σαργέντη,

    ευχαριστώ για την απάντησή σας. Πρέπει να σας επισημάνω, ότι η Τεχνική που ευαγγελίζεστε (η “μη υφιστάμενη στις μέρες μας”), πολύ απλά δεν πρόκειται να υπάρξει. Και τούτο όχι επειδή δεν υπήρξε ποτέ (που δεν υπήρξε), ούτε γιατί θα την εμπόδιζε κανείς, ούτε και γιατί δεν θα προέκυπτε στο τεχνικό πνεύμα “το ζήτημα της αφθαρτοποιήσεως της φύσης” μέσω του οποίου, όπως σκέφτεστε, η Τεχνική θα μεταλλασσόταν προς την κατεύθυνση που ελπίζετε Ακόμα και αν το τεχνικό πνεύμα εγκολπωθεί το ζήτημα της αφθαρτοποιήσεως της φύσης και της άρσης της βιολογικής μας περατότητας (κάτι που έχει ήδη αρχίσει να κάνει άλλωστε: βλ. εδώ στο “Αντίφωνο” το άρθρο μου “Περί αθανασίας και επιστήμης”), η Τεχνική δεν θα μεταλλασσόταν σε κάτι άλλο, ούτε θα έπαυε να είναι αυτή που περιέγραψα εν συντομία στα 8 σημεία του σχολίου μου.

    Για ποιο λόγο; Διότι, επαναλαμβάνω, η Τεχνική, το τεχνικό φαινόμενο, είχε εκ συστάσεως, έχει σήμερα και θα έχει πάντοτε συγκεκριμένα [i]ειδοποιά χαρακτηριστικά[/i] – τα σημαντικότερα εκ των οποίων προανέφερα -, τα οποία [i]την συνέστησαν, την συνιστούν και θα την συνιστούν ως Τεχνική,[/i] δηλαδή ως αυτή που είναι ως μια ιδιαίτερη δραστηριότητα του ανθρώπου, και τα οποία (συστατικά χαρακτηριστικά) είναι ανεξάρτητα από το τι θα θέλαμε εμείς να της εμφυσήσουμε.

    Δεν μεταλλάσσεται εν ολίγοις το τεχνικό πνεύμα, ούτε – επομένως – η Τεχνική αποτελεί καθεαυτήν διακύβευμα (εδώ με εννοήσατε λάθος). [b][i]Εκείνο που μεταλλάσσεται και αποτελεί διακύβευμα δεν είναι η Τεχνική αλλά ο τρόπος με τον οποίον η ανθρωπότητα την αντιλαμβάνεται, στέκεται έναντί της και την εγκολπώνεται, οριοθετώντας την ή παραδίδοντας τον εαυτόν της στη λατρεία της![/i][/b] Και εδώ ακριβώς ίσταται το πρόβλημα του τεχνολογικού μεσσιανισμού και της συναφούς με αυτόν τεχνολογικής
    “σωτηριολογίας”, το οποίο προέκυψε μετά το “θάνατο του Θεού” και τον “θάνατο των ιδεολογιών” σε μια ανθρωπότητα που αγωνιά και ζητάει κάπου να πιστέψει, έστω και σε … γυάλινες χάντρες.

    Εάν λοιπόν κι εφόσον ισχύει αυτό που ισχυρίζομαι, ότι δηλαδή η Τεχνική είναι και θα είναι πάντοτε αυτή που περιέγραψα εν συντομία στα 8 σημεία του σχολίου μου, τότε το πρόβλημα του τι θα γίνει με την τεχνική άρση της βιολογικής περατότητας ενός Χίτλερ ή ενός Πολ Πότ δεν είναι δευτερεύον αλλά [i]κεντρικό και κρίσιμο![/i] Προσέξτε: κεντρικό και κρίσιμο όχι απλώς κοινωνιολογικά αλλά [i]πρωτίστως φιλοσοφικά. [/i]

    Για ποιο λόγο; Διότι η τεχνική άρση της βιολογικής περατότητας (εάν υποθέσουμε ότι θα μπορούσε ποτέ να πραγματωθεί) δίνει στα χέρια και στη διάθεση του ανθρώπου τη δυνατότητα, και επομένως την απόφαση, να τελέσει μια κυριολεκτικώς “έσχατη κρίση” πάνω στο ποιος θα ζήσει αιώνια και ποιος θα αφεθεί να πεθάνει – και γνωρίζετε ασφαλώς ότι μια τέτοια “έσχατη κρίση” είναι μια κρίση πρωτίστως ηθικής και άρα φιλοσοφικής φύσεως, με συγκλονιστικές κοινωνιολογικές συνέπειες βεβαίως.

    Τούτη ακριβώς η “έσχατη κρίση”, περνώντας δια της τεχνικής ιδρύσεως που ευαγγελίζεστε στα χέρια του ανθρώπου, θέτει ακριβώς το θέμα του δαιμονικότερου όλων των πειρασμών, δηλαδή της “με το ζόρι” επιβολής του “καλού” επί της γης – αφού (υποτίθεται ότι) θα είναι στο δικό μας χέρι ν’ αποφασίσουμε αν ένας Χίτλερ ή ένας Πολ Ποτ θα θανατωθούν ή θα α-θανατωθούν.

    Έχουμε δει και ξαναδεί την ολέθρια σχέση του μεσσιανισμού με αυτό τον δαιμονικότερο όλων των πειρασμών. Τι σας κάνει λοιπόν να πιστεύετε ότι ο εις το πολλαπλάσιον ισχυρότερος τεχνολογικός μεσσιανισμός θα τα καταφέρει καλύτερα;

    Ευχαριστώ.

  10. “Ο βιολογικός θάνατος κύριε Βασιλείάδη δεν μπορεί να νικηθεί ούτε με την ως τώρα πρακτική της χριστιανικής ζωής ούτε η άρση του μπορεί να πραγματωθεί με μια ως δια μαγείας θαυματουργική κίνηση του Θεού.” Για το πρώτο συμφωνώ για το δεύτερο διαφωνώ. Άλλο το δε μπορώ και άλλο το δε θέλω!

    “Το σωτηριολογικό έργο του Χριστού είναι ακατανόητο χωρις το βάθος της αυτοσυνειδησίας του πνεύματος που σημαίνει ουσιαστικά η παγκοσμιοποίηση.” Εγώ μάλλον θα έλεγα “Το σωτηριολογικό έργο του Χριστού είναι ακατανόητο όταν απέχουμε της Εκκλησίας που ο ίδιος ίδρυσε.” για αυτό έγραψα “Παρακαλώ αφήστε κατά μέρος την ερμηνεία σας για το Σωτηριολογικό έργο του Χριστού”

    “Η εποχή μας καλεί να διανοίξουμε το στοχασμό στην επερχόμενη εποχή της ανθρωπότητας, η οποία δεν είναι δυνατόν να νοηθεί και να εννοιολογηθεί με την έως τώρα υφιστάμενη χριστιανική παράδοση.” Πως απορρίπτεται κάτι που δεν γνωρίζετε; Αυτή η στάση είναι κάθε άλλο παρά επιστημονική και φιλοσοφική!

    “Κάπου οδηγεί η τωρινή παγκόσμια κατάσταση πραγμάτων και αυτό έχουμε αποστολή να το φέρουμε στο φως της γνώσης”. Δεν θα διαφωνήσω αλλά εκεί που βλέπετε εσείς σωτηριολογία εγώ βλέπω αντιχριστιανικό πνεύμα!

    “η [b]αληθής τεχνολογική πράξη[/b] είναι αυτή που πραγματώνεται μέσα από την οντολογική κοινωνία των προσώπων και ακυρώνει την φυσική περατότητα δια μιας [b]ενέργειας πλησμονής στο Είναι[/b]” Εδώ κ. Σαργέντη με χάσατε. Κάντε το λίγο πιο λιανό!

    “μια γνώση που η ανθρωπότητα σήμερα δεν έχει”. Προβληματίζεστε τόσο έντονα για μια υποθετική γνώση; Για μια γνώση που ενδεχομένως να συμβεί και ενδεχομένως όχι; Υπάρχουν γνώσεις που απαιτούν άμεσης λύσης!

    “Αν τώρα με ρωτήσετε να σας εκθέσω συγκεκριμένα πώς κατανοώ την ως άνω τεχνική θα σας απαντήσω ειλικρινά: Δεν γνωρίζω, διότι ακριβώς δεν έχουμε φτάσει ακόμη στη γνώση που θα μας φανερώσει την αληθή πρόσβαση στην ουσία της φύσης” Φτάσαμε και στην ουσία της φύσης; Τότε τι χρειαζόμαστε τον Θεό; Και αν δεν έχουμε φτάσει, όταν φτάσουμε, γιατί θα χρειαζόμαστε τον Θεό; Αυτό ως απάντηση για την θέωση χωρίς Θεό.

    “Αν είμαστε απλά περατές οντότητες, τότε η πόρτα του μηδενισμού όλων των νοημάτων στέκει μπρος μας ορθάνοιχτη.” Η πόρτα του μηδενισμού άνοιξε με τον θάνατο του Θεού και όχι του ανθρώπου! Προφανώς προσπαθείτε να τον αντικαταστήσετε με τον άνθρωπο.

    “η άρση του βιολογικού θανάτου και η ανάσταση του σώματος δεν είναι μια πράξη που μπορεί να γίνει ξαφνικά από τον Θεό”. Νόμιζα ότι ο Θεός ονομάζεται Θεός γιατί δεν έχει όρια στο τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει. Και ξαφνικά θυμήθηκα αυτό που μου έλεγε ο μπαμπάς μικρός “δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δεν θέλω!” Προφανώς με είχε κάνει Θεό. Εσείς όμως ανοίγετε την πόρτα στον μηδενισμό!

    “Ο κοινός πολιτισμός της ανθρωπότητας, στον οποίο αναφέρομαι είναι μια de facto κατάσταση και δεν νομίζω ότι υπάρχει χώρα στον κόσμο που δεν έχει αποδεχτεί την τεχνολογία ή το Ίντερνετ” Αν ο κοινός πολιτισμός της ανθρωπότητας είναι η τεχνολογία και το Ίντερνετ τότε έχετε πολύ μικρή αντίληψη του πολιτισμού! Σαν να λειτουργείτε μηδενιστικά! Η τεχνολογία είναι μέρος του πολιτισμού, δεν είναι ο πολιτισμός. Επίσης, δεν έχουν όλοι την ίδια πρόσβαση στην τεχνολογία επομένως δεν είναι κοινός πολιτισμός. Νομίζω εδώ γίνεται εμφανής η προκρούστεια μέθοδος θεώρησης των πραγμάτων. Όσο αναφορά το “de facto κατάσταση”, ποτέ δε μου άρεσαν οι de facto καταστάσεις γιατί υποδηλώνουν ταμπού, κόμπλεξ, περιοχές που δεν πρέπει να πιάσω στο στόμα μου και το μυαλό μου και επομένως να τα κρίνω! Θα μου επιτρέψετε την ελευθερία να θεωρώ (έστω και αν αυτοαπατόμαι) ότι δεν υπάρχει υπό καμία έννοια κοινός πολιτισμός! Εγώ παρατηρώ πόλεμο πολιτισμών, πολιτισμικό πόλεμο, πολιτικό πόλεμο, τεχνολογικό πόλεμο, οικονομικό πόλεμο, πόλεμο πληροφοριών κλπ.

    “παγκόσμια κοινωνία στο Πρόσωπο του Χριστού” εδώ πραγματικά με εντυπωσιάζεται μέχρι τρόμου! Τι εννοείται με αυτό; Ποια είναι η παγκόσμια κοινωνία στο Πρόσωπο του Χριστού; Ξέρετε στο όνομα του Χριστού έχουν γίνει πολλά εγκλήματα.

    “δια της οποίας και μόνο ο Χριστός δύναται να πραγματοποιήσει την Δεύτερη μεγάλη εμφάνισή Του στην ιστορία”. Γιαυτό καθυστερεί η Δευτέρα παρουσία!

    “εγώ κατανοώ τον πόνο σας και σας νοιώθω” Δεν κατανοείτε τον πόνο μου και δεν με νοιώθετε. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο δεν θα με πληγώνατε για 3η φορά! Μήπως το κάνετε επίτηδες; 😀

    Θέλουμε όραμα στη ζωή μας και όχι τηλε-όραση!

  11. Νομίζω πως στο κειμενο υπαρχει σύγχηση, λόγω της διαφορετικής νοηματοδότησης στη λεξη Γνώση.
    Πιστεύω τις μισές φορές ο κύριος Σαργέντης έπρεπε να την αντικατάστήσει με την λέξη πληροφορία και τις άλλες μισές με την λέξη σοφία.
    Θα ‘πρεπε να αντικτασταθεί με τον όρο ‘πληροφορία’ καθε φορά που αναφέρεται στην τεχνολογική γνώση. Το οτι έχουμε εξελιγμένα μέσα στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία δεν σημαίνει αυτομάτως πως έχουμε και πρόσβαση στην γνώση, παρά θα έλεγα σε μια θεαματική εντύπωση αυτης, μέσω της πληροφορίας. Η παγκοσμιοποιημένη κοινωνία τουλαχιστον όπως δομείται τώρα, χρησιμοποιεί την πληροφορία, περισσότερο ανασταλτικα της γνωσης καθως η ΤΑΧΥΤΗΤΑ δεν αφηνει κανενα να αφομοιωσει και να μετατρεψει την πληροφορια αναγωγικα σε γνωση, μονο την θεαματικη εντυπωση αυτης. π.χ. το να ταξιδεύεις σε 3 ώρες απο την Θεσσαλονίκη σε μια πόλη της Πολωνίας, αυτό δεν σημαίνει αυτόματα πως αφομοιώνει το άτομο γνωστικά τον χώρο και τις λογικές σχέσεις που διέπουν αυτόν και της απόστασης που διασχίζει(φυσικά,γεωγραφικά,πολιτισμικά,πολτιστικά κτλ). Γι’αυτό το άτομο καταλήγει να ‘χει μια απλή αναπαραστατική γνώση ούτε καν με την μορφή εμπειρίας, αλλα με ττην μορφή της πληροφορίας.
    {Γι αυτο δεν θα ταν υπερβολικο να υποθεσουμε γραμμικα την συνεχεια αυτης της εξελιξης,να πουμε ότι ο εγκεφαλος θα εξελιχθει βιολογικα ετσι ωστε να εχει την ικανοτητα να αντιλαμβανεται περισσοτερα ερεθισματα ταχυτερα,αρα και αναπτυξη της βραχυχρονης μνημης και επεξεργασιας, αλλα παραλληλα θα μειωθει η ικανοτητα εμβανθυνσης σ’αυτα τα ερεθισματα, λόγω “διασπασης προσοχης” που προκαλει η ασταμάτητη ταχυτητα της πληροφοριας.}

    Στο σημειο που αναφέρεται στην θεωση και την αφθαρτοποιηση μέσω της γνώσης θα ‘πρεπε να αντικατασταθει με την λεξη σοφια, διοτι σ’αυτη την περιπτωση η γνωση δεν μπορει να ‘ναι αποκομμένη απ’τις αισθήσεις. Η ένωση με το ‘Απειρο-Θείο δεν θα μπορούσε να επέρθει απ΄τον Λόγο αποκομμένο απ’τις αισθήσεις και δε μπορώ να φανταστώ κανένα εξελιγμένο ανδρείκελο της τεχνολογίας με ανθρώπινες αισθήσεις. Κι αν υποθέσουμε πως οι αισθήσεις μας είναι η ειλικρινή συναλλαγή ή δίοδος μας προς τον Όλον δεν θα μπορούσαν ποτέ να μην υποκύπτουν στους Φυσικους Νομους του Όλου, στους οποίους συμπεριλαμβανεται και το ”Θανατος-Γεννηση” που διεπουν την συνεχη ροη, την Κίνηση του.
    Εδω καλυτερα να αναρωτηθουμε αν υπαρχει Ζωή πριν το Θάνατο, και να προσδιορίσουμε την ποιοτητα της, κι οχι να κοιταμε τα αστερια της αφθαρτοποιησης όταν βρισκόμαστε ακομα στον βουρκο της Ανάγκης.

    Επίσης γίνεται σαφή περιγραφή σε γεγονοτα με γραμμική συνέχεια κι αιτιοκρατική αντίληψη της ιστορίας, οτι δηλαδή το ιστορικο σημειο Χ της συγχρονης παγκοσμιοποιημενης ιστοριας ειναι λογικό αιτιατό των κάθε είδους Χριστιανισμου, Αναγγένησης, Διαφωτισμού, μηδενισμού και αθεϊας. Νομίζω οτι αυτη η αντίληψη(εξιδανίκευση του Λόγου, μηχανιστικές και αιτιοκρατικές αντιλήψεις) έχει ήδη αναιρεθεί κατά το πλείστον απ’τον εαυτο της (Φυσική) με τις νέες ανακαλύψεις περί κυκλικής αντίληψης του χρόνου,κβαντική κτλ.

    Το να προσπαθεί κάποιος να δικαιολογεί νομοτελειακά την παγκοσμιοποίηση και τον γενικότερο εκφυλισμό που επιφέρει στο άτομο μέσω της αντικειμενοποίσης, της καταστροφής της Φύσης (άρα κι αυτοκαταστροφή)ς, με το να της τοποθετεί ιδεαλιστικές πινελιές περί εξύψωσης του ανθρώπου με το Θείο μέσω της “χ”χ”χ”Γνώσης” , μου φαίνεται πολλή κοινή αυτή η αντίληψη, μ’αυτές που δομούν τις Ηollywood ταινίες.

  12. κ. Ιωαννίδη και κ. Βασιλειάδη σας ευχαριστώ και πάλι για τις παρατηρήσεις σας. Όπως καταλαβαίνετε το όλο ζήτημα χρήζει μιας διεξοδικής αναπτύξεως, πράγμα που ελπίζω να κάνω σε ένα πιο εκτεταμένο κείμενό μου στο μέλλον. Θα προσπαθήσω για μια ακόμη φορά όμως να απαντήσω στα κριτικά σας σχόλια.

    κ. Ιωαννίδη είμαι σίγουρος ότι το φαινόμενο της τεχνικής, όπως αυτό υπάρχει σήμερα, το έχετε εκτιμήσει σωστά. Τα οκτώ σημεία που περιγράψατε είναι, νομίζω, πολύ εύστοχα και δεν θα φέρω αντίρρηση σε κανένα. Θα μου επιτρέψετε όμως να έχω μια μικρή διαφωνία για το αν μπορεί να υπάρξει ή όχι μια διαφορετικού τύπου τεχνική από αυτή που γνωρίζουμε σήμερα. Η προσωπική μου θέση είναι ότι μια διαφορετική από τη σημερινή τεχνική όχι απλώς μπορεί να υπάρξει, αλλά πολύ περισσότερο δι’ αυτής και μόνο είναι δυνατό να προσδιορίσουμε την νέα εποχή της ανθρωπότητας που μόλις ξανοίγεται μπροστά μας. Όχι, δεν ευαγγελίζομαι έναν τεχνολογικό παράδεισο ως υποκατάστατο του θανάτου του Θεού και της απαξίωσης των αξιών. Για να το καταλάβουμε αυτό καλύτερα θα πρέπει να αναρωτηθούμε για το πραγματικό νόημα της ύπαρξής μας μέσα στον κόσμο και στην ιστορία. Νομίζω πως το νόημα αυτό είναι κατ’ ουσίαν όχι μια αφηρημένη ευτυχία αλλά μια ευτυχία που ερείδεται συγκεκριμένα στην άρση της περατότητάς μας μέσα από την κοινωνητική αλληλοπεριχώρηση. Και εξηγούμαι: Ποιος είναι ο πραγματικός λόγος της περατότητάς μας; Αυτό που οδηγεί αναπόφευκτα την ύπαρξή μας στον θάνατο είναι το γεγονός ότι είμαστε μόνο μέρος και όχι το όλον της φύσης. Ο θάνατος είναι το αποτέλεσμα της ασυμφωνίας της ατομικής μας ύπαρξης προς την ολότητα του φυσικού κόσμου. Η αληθής τεχνική, η αληθής δηλαδή επίδρασή μας πάνω στη φύση δεν είναι η τεχνική που έχουμε σήμερα, γιατί αυτή ως εξ ορισμού δεν δύναται να πράξει κάτι που θα οδηγήσει στην πραγμάτωση της ατομικής ολότητας, στην πραγμάτωση δηλαδή της ομολογίας της ατομικότητάς μας προς την ολότητα του όντος. Η αληθής τεχνική είναι επομένως μόνο εκείνη που μπορεί να επιτύχει την περιχώρηση των διαφερομένων προσδιορισμών της πραγματικότητας. Η τεχνική αυτή, που θα με καταστήσει ένα με το όριό μου και θα αναιρέσει την φυσική μου περατότητα, είναι μια άγνωστη σήμερα αλληλοπεριχωρητική κίνηση του εαυτού μου με τους άλλους ανθρώπους, του εαυτού μου με τον υλικό κόσμο και με το χρόνο, ήτοι με την ιστορία. Η κίνηση αυτή είναι πράξη αναίρεσης του φυσικού ορίου και όχι δημιουργία ενός άλλου ορίου, όπως συμβαίνει με την σημερινή τεχνική. Η ατομική ολότητα, η νίκη δηλαδή κατά του θανάτου μπορεί να πραγματωθεί ως πράξις αφενός της παγκόσμιας κοινωνίας των ανθρώπων, προσωπικής όμως υφής (γι’ αυτό πιστεύω ότι η προσωπική αυτή διάσταση είναι το Πρόσωπο του Χριστού) και αφετέρου ως αλληλοπεριχώρηση της παγκόσμιας κοινωνίας με τη φύση και την ιστορία. Βεβαίως δεν μπορώ να σας πω ποια θα είναι τα συγκεκριμένα τεχνικά βήματα που θα αναιρέσουν τους σημερινούς φυσικούς νόμους γιατί βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή αυτής της εποχής και η πραγμάτωσή της θα είναι μια σταδιακή κίνηση του πνεύματος προς την άρση του θανάτου και έτσι μια σταδιακή συνειδητοποίηση Τώρα μπορούμε μόνο να περιγράψουμε τους λογικούς όρους αυτής της τεχνικής και μάλιστα με πολύ αχνά και μόνο περιγράμματα. Έτσι ιδωμένη η τεχνική αυτή υπόκειται πιο πολύ σε οντολογικούς και λιγότερο σε ηθικούς όρους. Το πρόβλημα δηλαδή με την άρση της βιολογικής περατότητας ενός Χίτλερ ή ενός Πολ Ποτ δεν υφίσταται ως εκ της ουσίας του πράγματος, καθ’ ότι η πραγμάτωση της ατομικής ολότητας καθιστά αδύνατη την μη ηθική επίδραση. Αν δηλαδή γίνουμε μέσα στην ατομικότητά μας το όλον της φύσης θα είναι ως εκ της ιδίας μας της φύσεως αδύνατον να έχει εξουσία πάνω μας ο Πωλ Ποτ η ο Χίτλερ. Δεν θα μπορούν δηλαδή εκ φύσεως οι άνθρωποι αυτοί να κάνουν πλέον κάτι ανήθικο. Και το σημαντικότερο: Η άρση της περατότητας δεν θα είναι μια πράξη που θα αποφασίσουν κατά το δοκούν κάποιοι συγκεκριμένοι άνθρωποι, ενδεχομένως τεχνοκράτες. Η νέα τεχνική θα είναι τεχνική δια του πνεύματος, κοινωνητική αλληλοπεριχώρηση και όχι τεχνικό σχέδιο στα εργαστήρια κάποιων τεχνοκρατών. Για τον λόγο αυτό δεν ευαγγελίζομαι κάποιο τεχνολογικό μεσσιανισμό με την έννοια που έχει σήμερα αυτός ο όρος. Το πρόβλημα ωστόσο παραμένει μεγάλο γιατί βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή της νέας εποχής της ανθρωπότητας και οπωσδήποτε η πρώτη απόπειρά μας να νοήσουμε την ουσία του επερχόμενου κόσμου είναι ελλιπέστατη. Η πρόταση που έκανα στο άρθρο είναι μια πρόταση προς συζήτηση και όχι τελειωμένη φιλοσοφική θεωρία. Είναι νομίζω χρέος μας να διαγνώσουμε τη νέα εποχή γιατί η διάγνωση θα είναι και η αληθής αρχή της εποχής αυτής.

    κ. Βασιλειάδη προσπάθησα να κατανοήσω τις κριτικές σας παρατηρήσεις και να σκεφτώ ποια είναι στ’ αλήθεια η αντίρρησή σας στα λεγόμενά μου. Κατέληξα στο συμπέρασμα ότι αυτό με το οποίο δεν μπορείτε να συμφωνήσετε είναι το γεγονός ότι δίνω στην ανθρώπινη ιστορία διαστάσεις που δεν εμπεριέχονται στον Χριστιανισμό που γνωρίζουμε ως σήμερα. Αυτό είναι αλήθεια, αλλά πιστεύω ότι σε καμμιά περίπτωση δεν θίγω τη χριστιανική πίστη. Οι καινούριες διαστάσεις έρχονται για να συμπληρώσουν την υπάρχουσα πίστη μας και όχι για να την αναιρέσουν. Και η συμπλήρωση νομίζω είναι εφικτή και πρέπουσα. Όπως καταλαβαίνετε δεν είχα καμμιά πρόθεση να σας πληγώσω και όλα τα γραφόμενά μου είναι πόθος για την αλήθεια και όχι αφορμές για αντιδικία. Ευχαριστώ πάντως για τα σχόλιά σας και σας υπόσχομαι ότι θα τα σκεφτώ και πάλι με γνήσια χριστιανική αγάπη.

    Δ. Σαργέντης

  13. Στο σχόλιο σας προς τον κ.Βασιλειάδη: “δηλαδή της παγκοσμιοποιημένης πληροφορίας-τεχνολογίας εγώ κατανοώ τον πόνο σας και σας νοιώθω, και πιστεύω μάλιστα ότι η ανθρωπότητα είναι σε θέση να πραγματοποιήσει την παγκόσμια κοινωνία στο Πρόσωπο του Χριστού, όπως αναφέρω στο άρθρο μου.” επιμένω να ισχυρίζομαι πως αυτό σε καμία περίπτωση δεν είναι ολοκληρωμένη επικοινωνία και υπάρχει μόνο η γνωστική αναπαραστάση των συναισθημάτων του συνομιλητή σας, μέσω του αραχνοϋφαντου Ιερού Ιντερνέτιου. Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα, το οτι το άτομο δεν μπορεί να υπάρχει ποτέ 100% στο παρών διότι οι αναπαραστάσεις στο software του μηχανοποιημένου εγκεφάλου του, εμποδίζουν την πλήρη βίωση των ερεθισμάτων μέσω των αισθήσεων.
    Πολυ λίγα άτομα στην σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη κοινωνία ζουν το Παρών κι αυτό πιθανόν είναι κι η βάση της φαντασίωσης τους για αθανασία.
    Το ζήτημα είναι να πραγματωθεί μια κατάσταση οπού θα μπορεί να συμπυκνώνεται ο προσωπικός Χρόνος του ατόμου, καθώς θα μπορεί να λειτουργεί με το υποκειμενικό του ρολόι, τους κτύπους της καρδιάς του, κι όχι τα δευτερόλεπτα της περιόδου t της ισοπεδωτικής αντικειμενοποίησης.
    Εγω που πολύ πιθανό να χω τα μισά χρόνια από σας, απογοητεύομαι με τους τόσο αμετανέοητους ευφάνταστους τρόπους που προσπαθείτε να στηρίξτε τον ξοφλημένο(σε επίπεδο ψυχικής υγείας, οικονομίας, αισθητικης κ.α.) δυτικό αστικό πολιτισμό.

  14. κ. Σαργέντη ο μόνος χαρακτηρισμός για την συμπεριφορά σας είναι η λέξη [b]υποκρισία[/b]! Συγγνώμη για την βαρειά μου κουβέντα, αλλά δεν μπορώ να βρω άλλη που να εκφράζει αυτό που βλέπω να γίνεται στην συγκεκριμένη σελίδα. Λέτε “πιστεύω ότι σε καμμιά περίπτωση δεν θίγω τη χριστιανική πίστη” ενώ το κάνετε επανηλλειμένως. Ας δούμε με ποιον τρόπο προσπαθήσατε να αποφύγετε να την θίξετε

    “[b]Ο Θεός της θρησκείας έπρεπε να εξαλειφθεί[/b] για να κατανοήσει το ανθρώπινο πνεύμα ότι σε αυτό το ίδιο εναπόκειται η εντελέχεια της ιστορίας.” ερμηνεία: το ανθρώπινο πνεύμα (ο άνθρωπος δηλαδή) αντικαθιστά τον Θεό

    “Η επιστήμη και η τεχνολογία ως την ώρα που μιλάμε είναι οι πρώτες, άμεσες και ανολοκλήρωτες ακόμη κινήσεις του πνεύματος προς τις ίδιες του τις δυνάμεις για να θέσει εαυτό ως τον [b]ζωοποιό λόγο[/b] της ιστορικής εντελέχειας.” ερμηνεία: οι κινήσεις του ανθρώπινου πνεύματος θέτουν τον άνθρωπο ως τον ζωοποιό λόγο

    “Ο Χριστός με το σωτηριολογικό Του έργο δεν νίκησε τον θάνατο καθολικά, αλλά μόνον τον δικό Του θάνατο.” ερμηνεία: ο Χριστός αδύναμος, ή καλύτερα δεν είναι παντοδύναμος αλλά πεπερασμένος, άρα όχι Θεός.

    “Όλοι ως τώρα οι άνθρωποι όλων των λαών και όλων των θρησκειών που κατάφεραν να ενωθούν με το θείο πέθαναν.” ερμηνεία: όλοι οι άνθρωποι είναι πλανεμένοι, και οι χριστιανοί μαζί τους.

    Μπορώ να φέρω ένα σωρό άλλα παραδείγματα όπου είναι εμφανή η απαξίωση που νοιώθετε απέναντι στον Χριστιανισμό και το θρησκευτικό φαινόμενο. Αυτό όμως που μου προκαλεί έκπληξη είναι ότι ενώ είναι τόσο πασιφανές και δεν μπορεί να κρυφτεί καθόλου από τον λόγο σας τόσο μανιωδώς το αρνείστε. Και όχι μόνο αυτό αλλά χρησιμοποιείτε θεολογικό λόγο παραπλανώντας με τον τίτλο του άρθρου σας “Απόπειρα [b]φιλοσοφικής[/b] διάγνωσης της εποχής μας” σκοπίμως! Αν βάζατε έναν τίτλο “Το ελλιπές του Σωτηριολογικού έργου του Χριστού και η τεχνική του ανθρώπου ως πλήρωση της σωτηρίας/αφθαρτοποίησης της φύσης” θα ήταν κατά το ελάχιστο έντιμο εκ μέρους σας από πολλές απόψεις και από την στιγμή που ακολουθείται ακαδημαϊκή καριέρα θα σας πρότεινα να ήταν γενικότερα πιο συγκεκριμένος ο τίτλος για να αποφεύγουμε και εμείς οι αναγνώστες τις κακοτοπιές!

    “Οι καινούριες διαστάσεις έρχονται για να συμπληρώσουν την υπάρχουσα πίστη μας και όχι για να την αναιρέσουν.” Γιατί φοβάστε την άμεση και καθαρή έκφραση των απόψεών σας; Δεν πιστεύετε στον Χριστό. Γιατί την αναφέρετε ως “πίστη μας”; Εγώ δεν πιστεύω σε αυτά που πιστεύετε και εσείς δεν πιστεύετε σε αυτά που δέχομαι ως πιστεύω μέσω της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Και μόνο το γεγονός ότι αναφέρεστε επανηλλειμένως στις λέξεις Θρησκεία και Χριστιανισμός φαίνεται ότι δεν βρίσκετε καμία ουσιαστική διαφορά μεταξύ Ορθοδοξίας και υπολοίπων ομολογιών και των άλλων θρησκειών. Για σας αποτελούν εκφάνσεις του ίδιου φαινομένου. Για μένα είναι σαν να λέμε τους αστρολόγους αστρονόμους και αντιστρόφως. Κάποιους τους δίνεις κύρος ενώ δεν έχουν ενώ τους άλλους τους απογυμνώνεις. Όταν γίνεται το τελευταίο όμως να περιμένεις και αντιδράσεις!

    “Η χιλιετής βασιλεία την Αποκάλυψης έχει ήδη αρχίσει.” Ποια απόπειρα φιλοσοφίας βλέπετε σε αυτήν την πρόταση και σε άλλες παρόμοιες κ. Σαργέντη; Γιατί ο θεολογικός λόγος; Τέτοιο λόγο θα περίμενα από ιερέα κατά την ώρα του κηρύγματος στο ποίμνιό του και όχι σε ένα φιλοσοφικό κείμενο. Πάρτε λίγα μαθήματα από τον κ. Ιωαννίδη ο οποίος πολύ όμορφα φιλοσοφεί χωρίς να μπαίνει σε αλλονών χωράφια (θεολογία). Γενικότερα να αποφεύγετε και εσείς τις κακοτοπιές.

    “υπόσχομαι ότι θα τα σκεφτώ και πάλι με γνήσια χριστιανική αγάπη” Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί χρησιμοποιείται μια τόσο βαρύγδουπη έκφραση;! Γιατί αυτή η υπόσχεση;

    “όλα τα γραφόμενά μου είναι πόθος για την αλήθεια και όχι αφορμές για αντιδικία” όχι κ. Σαργέντη αν ήταν πόθος για την αλήθεια, δεν θα αποτελούσαν όπως τώρα αποτελούν, αφορμές για αντιδικία!

    “Οι καινούριες διαστάσεις έρχονται για να συμπληρώσουν την υπάρχουσα πίστη μας και όχι για να την αναιρέσουν.” Αν είχατε έστω και ελάχιστη σχέση, έστω και ακαδημαϊκή, με την θεολογία της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τον τρόπο ζωής της, θα καταλαβαίνατε το πόσο μακριά σας πετάει η συγκεκριμένη πρότασή σας από την χωρία των πιστών και αναιρεί κάθε απόπειρά σας να περάσετε ως καλοθελητής χριστιανός! Να αφορμές για αντιδικία κ. Σαργέντη, η απόπειρα εκφράσεων καθαρά προσωπικών απόψεων χωρίς να κατέχουμε έστω και στοιχειωδώς το αντικείμενο για το οποίο μιλάμε ή τα εργαλεία που χρησιμοποιύμε για να χτίσουμε θεωρίες!

    Σκεφτείτε τα! Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν χρειάζεται και πολύ αγάπη … αλλά λίγο ταπείνωση και μετάνοια!

  15. Δεν θα ήθελα να παρέμβω ως προς το περιεχόμενο του κειμένου του κ. Σαργέντη -και αυτό γιατί σε όσα αναφέρετε δεν διεισδύει κανείς με την ετοιμότητα που κάποιοι πιστεύουν. Διαβάζοντας τα σχόλια όμως, και ο λόγος που ένιωσα την ανάγκη να παρέμβω, είναι γιατί βρήκα πραγματικά εξοργιστικό το τελευταίο σχόλιο του κ. Βασιλειάδη το οποίο φτάνει στα όρια της μανίας. Δεν μπορείτε κ. Βασιλειάδη να απαντάτε σε έναν άνθρωπο που με ευγένεια σας λέει ότι σας ευχαριστεί για τα σχόλια σας ότι είναι υποκριτής! Για εσάς η υπόσχεση του κ. Σαργέντη ότι θα σκεφτεί όσα λέτε με γνήσια χριστιανική αγάπη είναι απλά βαρύγδουπη έκφραση –προφανώς είναι τέτοια η προσήλωση στο δικό σας δόγμα της αγάπης που αποκλείει να σημαίνει κάποιος αυτήν την υπόσχεση. Ενώ σας έχει απαντήσει ακριβώς παραπάνω δεν έχετε το θάρρος να σταματήσετε να ερίζετε αλλά πολύ χειρότερα έχετε το θράσος να προτείνετε (από ποια θέση δικαιωματικά;) «ταπείνωση και μετάνοια!»!. Δεν θα ήθελα να συνεχίσω άλλο. Χρειάζεται σεβασμός και αγάπη στο πρόσωπο αυτού που έχει την τόλμη να κοινωνήσει τις σκέψεις του -αυτές τις σκέψεις-, και στη βάση αυτή να γίνει η όποια κριτική.

    Στον κ. Σαργέντη, αφού τον ευχαριστήσω ειλικρινά για το κείμενό του, θα ήθελα να πω πως εύχομαι πραγματικά να μπορέσει το κείμενό σας να δώσει αφορμή για αληθινό διάλογο, όπως και του αξίζει. Σε κάθε περίπτωση τέτοια κείμενα-αφορμές είναι ίσως περισσότερο ή ακόμα κάτι περισσότερο από μήνυμα σε ένα μπουκάλι.

  16. Κύριε Σαργέντη,

    μελετώντας την απάντησή σας, καταλήγω στο συμπέρασμα, ότι η “μελλοντική τεχνική”, που ευαγγελίζεστε, ανήκει στη σφαίρα ενός κλάδου της λογοτεχνίας – της λεγόμενης “επιστημονικής φαντασίας” – μάλλον παρά της φιλοσοφίας ή της οντολογίας, πολύ δε λιγότερο της ίδιας της Τεχνικής και της ιστορίας της. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να σας επαναλάβω τι εστί Τεχνική και τεχνολογία, και γιατί αυτό που είναι η Τεχνική [b]εκ συστάσεώς της [/b]ως μια επιμέρους δραστηριότητα του ανθρώπου δεν πρόκειται να αλλάξει – θα ήταν, αν μου επιτρέπετε μια αναλογία, σαν να λέγαμε ότι μπορεί να υπάρξει π.χ. φιλοσοφία χωρίς διερώτηση!

    Σας ευχαριστώ για το διάλογο.

    Νομίζω όμως ότι διάλογος επί καθαρώς φανταστικών συλλήψεων, δεν είναι δυνατόν να υπάρξει.

  17. Γιατί η προσήλωση στο δικό σας δόγμα της αγάπης αποκλείει ότι ο τρόπος έκφρασής μου ήταν γνήσια και έμπρακτη χριστιανική αγάπη; Δεν ήξερα ότι η αγάπη περιορίζεται αποκλειστικά στον “γλυκερό Ιησού”. Αυτό που του πρότεινα είναι κάτι που το εύχομαι στον εαυτό μου! Κάθε άνθρωπος δίνει τις καλύτερες ευχές με βάση τα ιδανικά του! Επομένως, δεν τον μείωσα, αλλά του ευχήθηκα ό,τι καλύτερο! Άλλο ένα δείγμα το πως η απλή επικοινωνία μέσω internet δεν αποτελεί κοινωνία καθώς η πραγματική επικοινωνία απαιτεί πληθώρα προϋποθέσεων μεταξύ των συνομιλητών, κάτι στο οποίο η τεχνολογία και οποιαδήποτε τεχνική από μόνη της είναι αμέτοχη!

    Ένα στοιχείο της γνήσιας χριστιανικής αγάπης είναι να ακούς τον συνάνθρωπό σου όταν σου μιλάει (!), να τον υπ(ο)ακούς, δηλ. να προσπαθείς να καταλάβεις (1) αυτό που λέει καθαρά (2) αυτό που λέει πίσω από τις λέξεις που μπορεί να είναι κάλιστα υπονοούμενα, είτε βαθύτερες αντιλήψεις, πεποιθήσεις και προϋποθέσεις σκέψης από τον ομιλητή. Σε μένα απέτυχε παταγωδώς και στα δύο, ενώ απέτυχε τουλάχιστον στο πρώτο σκέλος στον κ. Ιωαννίδη. Επομένως το δικό σας δόγμα της αγάπης (ενδεχομένως και του κ. Σαργέντη) περιορίζεται αποκλειστικά στο αίσθημα της αγάπης το οποίο μπορεί ο καθένας να το αποκτίσει με αυθυποβολή! Το δικό μου δόγμα της αγάπης επικεντρώνεται κατά μεγάλο μέρος στην αφιέρωση χρόνου, σκέψης, προσπάθειας και διάθεσης ακόμα και όταν χαλιέσαι! Επομένως, δεν αμφέβαλα ότι το εννούσε όταν υποσχόταν την γνήσια χριστιανική αγάπη, απλώς η αγάπη που υπόσχεται υποψιάζομαι είναι πάλι (όπως και η θεωρία του) προκρούστια αντίληψη της χριστιανικής αγάπης.

    Επομένως να δεχτώ ότι λόγω της απότομης έκφρασής μου ο κ. Σαργέντης δεν δύναται να κατανοήσει την κριτική μου. Πως δικαιολογείτε να παρερμηνεύει τόσο εύκολα τα λεγόμενα του κ. Ιωαννίδη, που μίλησε τόσο ευστόχως και με καθαρά φιλοσοφικό λόγο στον προβληματισμό του κ. Σαργέντη, και να επαναφέρει την συζήτηση στον αρχικό προβληματισμό του σαν να μην συμβαίνει τίποτα; Μπορεί να μην συμπεριφέρθηκε μανιωδώς ο κ. Σαργέντης όπως εσείς με κατηγορείτε αλλά κατάφερε να διώξει από την συζήτηση τον κ. Ιωαννίδη από την στιγμή που ο τελευταίος νοιώθει φωνή βοώντος εν τη ερήμω! Εγώ μίλησα για προκρούστια λογική και αντίληψη του κ. Σαργέντη και ο κ. Ιωαννίδης για “επιστημονική φαντασία”. Για τοποθετηθείτε επί τούτου κ. Πλείε, και οι υποδείξεις συμπεριφοράς ας συνεχιστούν κάποια άλλη στιγμή.

    Με μερική χριστιανική αγάπη
    Ευθύμιος Βασιλειάδης

  18. Από ό,τι καταλαβαίνετε το άρθρο βρίσκεται στο site http://www.amen.gr και έχει τίτλο “Τρανσουμανισμός, Τεχνο-Θεολογία, Ανθρώπινο πρόσωπο και Θεολογική Νοηματοδότηση.” Όποιος ενδιαφέρετε ας το διαβάσει

Σχολιάστε:

Πληκτρολογήστε το σχόλιό σας
Please enter your name here