Πρωτοσέλιδα

Συνομιλώντας για τον Χριστιανισμό και τη Φιλοσοφία

Πωλ Ρικαίρ – Γκαμπριέλ Μαρσέλ

 

Π. ΡΙΚΑΙΡ: Αγαπητέ Γκαμπριέλ Μάρσελ, σε αυτήν την τέταρτη συνομιλία μας, θέλω να σας θέσω  ένα ερώτημα το οποίο δεν μπορούμε να αποφύγουμε περαιτέρω. Επιβάλανε στο έργο σας μία ετικέτα –δεν υπάρχει άλλη λέξη– την ετικέτα του χριστιανικού υπαρξισμού. Συμπεραίνουν ευχαρίστως: υπάρχει ένας υπαρξισμός άθεος, αυτός του Σαρτρ (Sartre) και του Χάιντεγκερ (Heidegger), και ένας χριστιανικός υπαρξισμός, αυτός του Γιάσπερς (Jaspers) και του Γκαμπριέλ Μαρσέλ. Τι σκέφτεστε επ’ αυτού;
Γκ. ΜΑΡΣΕΛ: Οφείλω να πω ότι τοποθετούμαι τελείως αρνητικά απέναντι σ’ αυτήν την ταξινόμηση. Γνωρίζετε όπως και εγώ ότι αυτή εγκαθιδρύθηκε από τον Σαρτρ στην  περίφημη διάλεξη του: Ο υπαρξισμός είναι ένας ανθρωπισμός; Δεν μπορώ συνεχώς να διαμαρτύρομαι ενάντια σ’ αυτόν τον τρό...

 

Π. Μιχελής: Τέχνη και Τεχνική

Παναγιώτης Α. Μιχελής

 

Το πρόβλημα των σχέσεων Τέχνης και Τεχνικής είναι σήμερα εξαιρετικού ενδιαφέροντος.

 

Πρώτον, διότι οι μορφές της τέχνης άλλαξαν τόσο ριζικά, ώστε να γίνουν αγνώριστες και να διερωτώνται πολλοί αν και κατά πόσον ε...

K. Ζουράρις: Υπάρχει το ασύντριφτο

Κώστας Ζουράρις

... ίσως πάλι η μέθη μας να μας επέβαλε 

την πειθώ του ακατόρθωτου.

Γ. Ρίτσος, Αγαμέμνων

 

Κάθε φορά που πρωτοαντικρίζω το Άγιον Όρος, ψηλαφητά προπονούμαι στο πολίτευμα της φρόνιμης μέθης. Όταν μπαίνω εκεί, αγκαλιά με ...

Σ. Παπασταματέλος: Τρομοκρατικά παραληρήματα (Μικρόν δοκίμιον περί απιστίας εις εγκοσμίους κυρίους)

Σταμάτης Ν. Παπασταματέλος  

 

«Τώρα που παντρεύεσαι σου το λέω, άλλη μια, πως σ’ αγαπώ».

(Χειμερινοί κολυμβητές)

 

Το θέμα στην ημερήσια διάταξη. Το παιχνίδι «κλέφτες και αστυνόμοι», συνεχίζεται. Η κοινωνία παρακολουθεί αμέτοχη την πά...

Το ‘ακριβώς’ της Δύσης και το ‘περίπου’ της Ανατολής

Αντώνης Παπαγιάννης*

 

Συχνά ακούμε ή χρησιμοποιούμε την ρήση ‘Ανήκομεν εις την Δύσιν’. Έγινε ‘κλισέ’ από τότε που την πρωτοξεστόμισε ο παλιός Καραμανλής. Ως χαρακτήρες όμως οι σύγχρονοι Έλληνες εμφανιζόμαστε διχασμένοι: είμαστε Δυτικοί ή Αν...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!

 

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Γ’ συνεδρία: Περί μεθόδου, συγκριτικής και προσλήψεως

Δ​εκαοχτώ χρόνια​ από τον θάνατο του κορυφαίου Έλληνα στοχαστή Παναγιώτη Κονδύλη(1943-1998) το Νέο Πλανόδιον και το Ινστιτούτο Συντηρητικής Πολιτικής διοργάνωσαν τον Απρίλιο του 2016 συμπόσιο αφι...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

π. Π. Φλορένσκι: Και τι είναι αλήθεια;*

π. Πάβελ Φλορένσκι

 
Για να συλλάβουμε, έστω και κατά προσέγγιση, το νόημα της λέξης «αλήθεια» σε όλη της την έκταση, είναι απαραίτητο να δούμε πώς την συνέλαβαν οι διάφορες γλώσσες, όπως την...

Κοινωνία - Οικονομία 

Φ. Παπαγεωργίου: Οἱ ἐσωτερικές κινήσεις τῆς ἐπιθυμίας καί τῆς προαίρεσης στίς πολιτικές ἐπιλογές μας

Φώτης Παπαγεωργίου

... δέ κατά προαίρεσιν πράξας 

μεγίστην βάσανον δέδωκε τοῦ ἤθους

 (σπάσιος, Σχόλια ες τά θικά τοῦ Ἀριστοτέλους)

Ἡ ἀφορμή

Ἀφορμή γιά τό πρακάτω κείμενο ἀποτέλε...

 

Περί Τεχνών

π. Β. Χριστοδούλου: Ἄν δέν μοῦ ‘δινες τόν ἥλιο Κύριε

π. Βασίλειος Χριστοδούλου    

                                             
(Σχόλιο στόν «Ἀχτιδοϋφαντῆ»  τῆς Βασιλικῆς Νευροκοπλῆ)
 
Τό ‘χω παρατηρήσει. Ὅταν πεινᾶς μιά βοήθεια, κι ὄχι ἁπ...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Πάσχα καλοκαιριού (συζήτηση, ΕΡΤ)

Το θεολογικό περιεχόμενο και το ανθρωπολογικό μήνυμα της εορτής της Κοιμήσεως – όπως το διαβάζουμε, κυρίως, μέσα απ’ την ορθόδοξη εικονογράφηση.

Διαλέγονται, ο Αρχιμανδρίτης τότε (σήμερα Μητροπ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Α. Λαζαρίδου: Η γενιά του ναρκισσισμού

 

Αστερόπη Λαζαρίδου 

 

 
Η ιστορία του Νάρκισσου, με τις διάφορες εκδοχές της, είναι μία από τις δημοφιλέστερες της μυθολογίας. Ο νέος από τη Βοιωτία, θαμπωμένος από την ομορφιά του πο...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Μ. Ψαράς: Οι διαστάσεις της ζωής

Μιχάλης Σ. Ψαράς

 

[Εισαγωγικό σημείωμα στην "Ψυχοθεραπεία "

 

Α  Ο τόπος και ο χρόνος είναι τα περιοριστικά μεγέθη που πρέπει να υπερβεί το πνεύμα, για να βιώσει ο άνθρωπος την ψυχική...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

Σπ. Κυριαζόπουλος: Ο λόγος και η πίστη*

 Σπύρος Κυριαζόπουλος*

 

Ὅπως καί ἄν ὀνομάζεται σήμερα ὁ λόγος περί Θεοῦ, εἴτε Ἐπιστήμη, εἴτε Φιλοσοφία, εἴτε Θεολογία, εἴτε Μεταφυσική, ἀναγνωρίζει πλέον ὅτι γιά τό Ὑπερβατικό μπορεῖ νά μιλή...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Ο Κ. Γανωτής για το νόημα των Ολυμπιακών Αγώνων (1989)

Ο Κωνσταντίνος Γανωτής, με αφορμή την απόρριψη της ελληνικής υποψηφιότητας για τη διοργάνωση της Ολυμπιάδας του 1996, συζητά με τον π. Ιγνάτιο Γεωργακόπουλο (τότε Αρχιμανδρίτη, σήμερα Μητροπολίτη...

Kινηματογράφος

Κ. Μπλάθρας: Αναζητώντας τον «Κ» — ή τον ΘΒ;

Kωνσταντίνος Mπλάθρας

 

«Μια φορά κι έναν καιρό λοιπόν, ήταν ένα μικρό μελαχροινό αγόρι από την Κύπρο», που γεννήθηκε στη Λευκωσία την εποχή που οι Εγγλέζοι «έφτασαν στο σημείο να απαγορέψουν...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Αρανίτσης Ε.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Δανέζης Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαγιαννόπουλος H.   Παπαθανασίου Θ.   Παπαναγιώτου Ι.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   Χατζηαντωνίου Κ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
holyjoy
Αγαπητέ Περικλή, έχω εντοπίσει στη γραφή του Μαλεβίτση στοιχεία από την ποίηση της Όλγας Βότσης και ...
Πετρος Παναγιωτιδης
ΜΑΛΕΒΙΤΣΗΣ απλα ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ
HolyJoy
Θεόδωρος Πάγκαλος
Εκπληκτικό κείμενο Ηλία σ' ευχαριστώ πολύ
Περικλής Κ
Μαγεία! Πήρα ένα βιβλίο του Μαλεβίτση και έχω πάθει... Δεν νομίζω ότι έχω ξαναδιαβάσει Έλληνα συγγρα...
Δ.Π.
ευγνωμονούμε τον μεταφραστή ευελπιστώντας στη συνέχιση της μετάφρασης του τόσο αξιόλογου αυτού έργου...
Ού-τις
Άνθρωπος = Κρίση + Πολίτης - Πολίτης + Κρίση
Κρίνω (ως πολίτης) = Εξετάζω τα πεπραγμένα + τα λεγό...

Βιντεοθήκη