Πρωτοσέλιδα

Συνομιλώντας για τον Χριστιανισμό και τη Φιλοσοφία

Πωλ Ρικαίρ – Γκαμπριέλ Μαρσέλ

 

Π. ΡΙΚΑΙΡ: Αγαπητέ Γκαμπριέλ Μάρσελ, σε αυτήν την τέταρτη συνομιλία μας, θέλω να σας θέσω  ένα ερώτημα το οποίο δεν μπορούμε να αποφύγουμε περαιτέρω. Επιβάλανε στο έργο σας μία ετικέτα –δεν υπάρχει άλλη λέξη– την ετικέτα του χριστιανικού υπαρξισμού. Συμπεραίνουν ευχαρίστως: υπάρχει ένας υπαρξισμός άθεος, αυτός του Σαρτρ (Sartre) και του Χάιντεγκερ (Heidegger), και ένας χριστιανικός υπαρξισμός, αυτός του Γιάσπερς (Jaspers) και του Γκαμπριέλ Μαρσέλ. Τι σκέφτεστε επ’ αυτού;
Γκ. ΜΑΡΣΕΛ: Οφείλω να πω ότι τοποθετούμαι τελείως αρνητικά απέναντι σ’ αυτήν την ταξινόμηση. Γνωρίζετε όπως και εγώ ότι αυτή εγκαθιδρύθηκε από τον Σαρτρ στην  περίφημη διάλεξη του: Ο υπαρξισμός είναι ένας ανθρωπισμός; Δεν μπορώ συνεχώς να διαμαρτύρομαι ενάντια σ’ αυτόν τον τρό...

 

Π. Μιχελής: Τέχνη και Τεχνική

Παναγιώτης Α. Μιχελής

 

Το πρόβλημα των σχέσεων Τέχνης και Τεχνικής είναι σήμερα εξαιρετικού ενδιαφέροντος.

 

Πρώτον, διότι οι μορφές της τέχνης άλλαξαν τόσο ριζικά, ώστε να γίνουν αγνώριστες και να διερωτώνται πολλοί αν και κατά πόσον ε...

K. Ζουράρις: Υπάρχει το ασύντριφτο

Κώστας Ζουράρις

... ίσως πάλι η μέθη μας να μας επέβαλε 

την πειθώ του ακατόρθωτου.

Γ. Ρίτσος, Αγαμέμνων

 

Κάθε φορά που πρωτοαντικρίζω το Άγιον Όρος, ψηλαφητά προπονούμαι στο πολίτευμα της φρόνιμης μέθης. Όταν μπαίνω εκεί, αγκαλιά με ...

Σ. Παπασταματέλος: Τρομοκρατικά παραληρήματα (Μικρόν δοκίμιον περί απιστίας εις εγκοσμίους κυρίους)

Σταμάτης Ν. Παπασταματέλος  

 

«Τώρα που παντρεύεσαι σου το λέω, άλλη μια, πως σ’ αγαπώ».

(Χειμερινοί κολυμβητές)

 

Το θέμα στην ημερήσια διάταξη. Το παιχνίδι «κλέφτες και αστυνόμοι», συνεχίζεται. Η κοινωνία παρακολουθεί αμέτοχη την πά...

Το ‘ακριβώς’ της Δύσης και το ‘περίπου’ της Ανατολής

Αντώνης Παπαγιάννης*

 

Συχνά ακούμε ή χρησιμοποιούμε την ρήση ‘Ανήκομεν εις την Δύσιν’. Έγινε ‘κλισέ’ από τότε που την πρωτοξεστόμισε ο παλιός Καραμανλής. Ως χαρακτήρες όμως οι σύγχρονοι Έλληνες εμφανιζόμαστε διχασμένοι: είμαστε Δυτικοί ή Αν...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στην ταινία ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ (Intolerance), την μεγαλειώδη τρίωρη υπερπαραγωγή του 1916, ο D.W. Griffith αφηγείται τέσσερις διαφορετικές αλλά παράλληλες ιστορίες: την πτώση της προϊστορικής Βαβυλώνας, την Σταύρωση του Ιησού, την σφαγή του Αγίου Βαρθολομαίου στη μεσαιωνική Γαλλία, και την αμερικανική κοινωνία των πουριτανών, εγκληματιών και καπιταλιστών στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Griffith απέδειξε στην ταινία αυτή ότι η μυθοπλαστική αναπαράσταση μπορεί να κάνει χρήση τεραστίων σκηνικών κατασκευών, και να περιλαμβάνει όχι μόνο οικογένειες ή μια κοινωνία, αλλά διαφορετικές χιλιετίες και πολιτισμούς.

 

 

Η ρυθμική εναλλαγή

Για να το πετύχει ο Griffith συνέλαβε την σύνθεση των τεσσάρων αυτών διαφορετικών εποχών ως Μέρη μιας μεγάλης οργανικής Ενότητας. Τα μέρη εντάσσονται σε δυαδικές σχέσεις (άνδρες-γυναίκες, πλούσιοι-φτωχοί, κτλ) οι οποίες υπόκεινται σε συνεχείς μεταπηδήσεις μέσα στον ιστορικό χρόνο χάρις στο ρυθμό του παράλληλου μοντάζ.

Όμως εκτός από το ότι τα μέρη εντάσσονται σε δυαδικές σχέσεις, ισχύει επίσης ότι στην ταινία τα μέρη της μεγάλης ενότητας δρουν και αντιδρούν το ένα ως προς το άλλο ερχόμενα σε σύγκρουση, σε μονομαχία, καθώς είναι γνωστό ότι το οργανικό σύνολο τίθεται υπό συνεχή απειλή, λόγω των «δράσεων» που εμπεριέχονται στην πλοκή της ταινίας. Η επερχόμενη σύγκρουση αποκαλύπτει στον θεατή πώς υπερβαίνεται η ρήξη ή πώς αποκαθίσταται η οργανική ενότητα καθώς οι συγκλίνουσες «δράσεις» τείνουν προς το κοινό τέλος: ή να αντιστρέψουν την έκβαση της μονομαχίας, ή να διασώσουν την αθωότητα ή να αποκαταστήσουν την απειλούμενη ενότητα. Όλα αυτά επιτυγχάνονται μέσω του συγκλίνοντος μοντάζ χάρις στο οποίο εναλλάσσονται οι στιγμές δύο δράσεων που πρόκειται να ενωθούν. Και όσο περισσότερο συγκλίνουν οι δράσεις, τόσο πλησιάζει η ένωση, τόσο ταχύτερα γίνεται η εναλλαγή των σκηνών χάρις στο επιταχυνόμενο μοντάζ.

Οι τρεις παραπάνω μορφές ρυθμικής εναλλαγής [παράλληλο, συγκλίνον, επιταχυνόμενο μοντάζ] είναι αυτές που ο Griffith θεμελίωσε στην αμερικανική σχολή μοντάζ: τα διαφοροποιημένα μέρη που ανακατεύονται μέσω του παράλληλου μοντάζ είναι οι τέσσερις πολιτισμοί, οι ανταλλασσόμενες σχετικές διαστάσεις εκτείνονται από το κάστρο της Βαβυλώνας έως το εργοστάσιο του καπιταλιστή, οι συγκλίνουσες δράσεις δεν σχετίζονται μόνο εντός των συγκρούσεων κάθε πολιτισμού, αλλά και ανάμεσα στις συγκρούσεις διαφορετικών εποχών που, προς το τέλος της ταινίας, συγκλίνουν μέσω ενός επιταχυνόμενου μοντάζ το οποίο αντιπαραθέτει την Βαβυλώνα και την σύγχρονη Αμερική. Μετά από αυτή τη ρυθμική εναλλαγή που παρουσίασε ο Griffith στη ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ, ποτέ ξανά στον κινηματογράφο δεν θα επιτευχθεί παρόμοια οργανική ενότητα από μέρη τόσο διαφορετικά και από δράσεις τόσο μακρινές.

 

Το «οργανικό» μοντάζ

Βέβαια, το μοντάζ δεν επινοήθηκε στη ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ. Μπορούμε όμως με σιγουριά να πούμε ότι ο Griffith είναι ο μεγάλος θεμελιωτής του μοντάζ της αμερικανικής σχολής, του «οργανικού» μοντάζ. Αυτό του το αναγνώρισαν όλοι οι μεγάλοι σκηνοθέτες, ακόμη και οι σοβιετικοί. Έτσι, από τον Griffith και μετά, το «οργανικό» μοντάζ έγινε το κυρίαρχο συστατικό του αμερικανικού κινηματογράφου και κυριάρχησε η αφηγηματικότητα: μια Κατάσταση μεταμορφώνεται σε μια άλλη, μέσω του ρυθμού και του μοντάζ, με την μεσολάβηση μιας δυικής Αντίθεσης και με την σύγκλιση των Δράσεων.

Άρα δεν είναι σωστό να κατηγορούμε το μοντάζ της αμερικανικής σχολής ότι υποτάσσεται στην κινηματογραφική αφήγηση. Αντιθέτως, το σωστό είναι ότι η αφηγηματικότητα των αμερικανικών ταινιών απορρέει από το «οργανικό» μοντάζ που θεμελίωσε ο Griffith.

 

Μετά την ταινία αυτή και το οργανικό μοντάζ της αμερικανικής σχολής θα παρουσιάσουμε, σε αντιδιαστολή μ’ αυτό, το διαλεκτικό μοντάζ της σοβιετικής σχολής, το ποιητικό μοντάζ της γαλλικής προπολεμικής σχολής και το εντασιακό μοντάζ της γερμανικής εξπρεσιονιστικής σχολής.

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

People in this conversation

  • e

    Πού άραγε μπορούμε να βρούμε ολόκληρη την ταινία;

    0 Like

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Γ’ συνεδρία: Περί μεθόδου, συγκριτικής και προσλήψεως

Δ​εκαοχτώ χρόνια​ από τον θάνατο του κορυφαίου Έλληνα στοχαστή Παναγιώτη Κονδύλη(1943-1998) το Νέο Πλανόδιον και το Ινστιτούτο Συντηρητικής Πολιτικής διοργάνωσαν τον Απρίλιο του 2016 συμπόσιο αφι...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

π. Π. Φλορένσκι: Και τι είναι αλήθεια;*

π. Πάβελ Φλορένσκι

 
Για να συλλάβουμε, έστω και κατά προσέγγιση, το νόημα της λέξης «αλήθεια» σε όλη της την έκταση, είναι απαραίτητο να δούμε πώς την συνέλαβαν οι διάφορες γλώσσες, όπως την...

Κοινωνία - Οικονομία 

Φ. Παπαγεωργίου: Οἱ ἐσωτερικές κινήσεις τῆς ἐπιθυμίας καί τῆς προαίρεσης στίς πολιτικές ἐπιλογές μας

Φώτης Παπαγεωργίου

... δέ κατά προαίρεσιν πράξας 

μεγίστην βάσανον δέδωκε τοῦ ἤθους

 (σπάσιος, Σχόλια ες τά θικά τοῦ Ἀριστοτέλους)

Ἡ ἀφορμή

Ἀφορμή γιά τό πρακάτω κείμενο ἀποτέλε...

 

Περί Τεχνών

π. Β. Χριστοδούλου: Ἄν δέν μοῦ ‘δινες τόν ἥλιο Κύριε

π. Βασίλειος Χριστοδούλου    

                                             
(Σχόλιο στόν «Ἀχτιδοϋφαντῆ»  τῆς Βασιλικῆς Νευροκοπλῆ)
 
Τό ‘χω παρατηρήσει. Ὅταν πεινᾶς μιά βοήθεια, κι ὄχι ἁπ...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Πάσχα καλοκαιριού (συζήτηση, ΕΡΤ)

Το θεολογικό περιεχόμενο και το ανθρωπολογικό μήνυμα της εορτής της Κοιμήσεως – όπως το διαβάζουμε, κυρίως, μέσα απ’ την ορθόδοξη εικονογράφηση.

Διαλέγονται, ο Αρχιμανδρίτης τότε (σήμερα Μητροπ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Α. Λαζαρίδου: Η γενιά του ναρκισσισμού

 

Αστερόπη Λαζαρίδου 

 

 
Η ιστορία του Νάρκισσου, με τις διάφορες εκδοχές της, είναι μία από τις δημοφιλέστερες της μυθολογίας. Ο νέος από τη Βοιωτία, θαμπωμένος από την ομορφιά του πο...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Μ. Ψαράς: Οι διαστάσεις της ζωής

Μιχάλης Σ. Ψαράς

 

[Εισαγωγικό σημείωμα στην "Ψυχοθεραπεία "

 

Α  Ο τόπος και ο χρόνος είναι τα περιοριστικά μεγέθη που πρέπει να υπερβεί το πνεύμα, για να βιώσει ο άνθρωπος την ψυχική...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

Σπ. Κυριαζόπουλος: Ο λόγος και η πίστη*

 Σπύρος Κυριαζόπουλος*

 

Ὅπως καί ἄν ὀνομάζεται σήμερα ὁ λόγος περί Θεοῦ, εἴτε Ἐπιστήμη, εἴτε Φιλοσοφία, εἴτε Θεολογία, εἴτε Μεταφυσική, ἀναγνωρίζει πλέον ὅτι γιά τό Ὑπερβατικό μπορεῖ νά μιλή...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Ο Κ. Γανωτής για το νόημα των Ολυμπιακών Αγώνων (1989)

Ο Κωνσταντίνος Γανωτής, με αφορμή την απόρριψη της ελληνικής υποψηφιότητας για τη διοργάνωση της Ολυμπιάδας του 1996, συζητά με τον π. Ιγνάτιο Γεωργακόπουλο (τότε Αρχιμανδρίτη, σήμερα Μητροπολίτη...

Kινηματογράφος

Κ. Μπλάθρας: Αναζητώντας τον «Κ» — ή τον ΘΒ;

Kωνσταντίνος Mπλάθρας

 

«Μια φορά κι έναν καιρό λοιπόν, ήταν ένα μικρό μελαχροινό αγόρι από την Κύπρο», που γεννήθηκε στη Λευκωσία την εποχή που οι Εγγλέζοι «έφτασαν στο σημείο να απαγορέψουν...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Αρανίτσης Ε.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Δανέζης Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαγιαννόπουλος H.   Παπαθανασίου Θ.   Παπαναγιώτου Ι.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   Χατζηαντωνίου Κ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
holyjoy
Αγαπητέ Περικλή, έχω εντοπίσει στη γραφή του Μαλεβίτση στοιχεία από την ποίηση της Όλγας Βότσης και ...
Πετρος Παναγιωτιδης
ΜΑΛΕΒΙΤΣΗΣ απλα ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ
HolyJoy
Θεόδωρος Πάγκαλος
Εκπληκτικό κείμενο Ηλία σ' ευχαριστώ πολύ
Περικλής Κ
Μαγεία! Πήρα ένα βιβλίο του Μαλεβίτση και έχω πάθει... Δεν νομίζω ότι έχω ξαναδιαβάσει Έλληνα συγγρα...
Δ.Π.
ευγνωμονούμε τον μεταφραστή ευελπιστώντας στη συνέχιση της μετάφρασης του τόσο αξιόλογου αυτού έργου...
Ού-τις
Άνθρωπος = Κρίση + Πολίτης - Πολίτης + Κρίση
Κρίνω (ως πολίτης) = Εξετάζω τα πεπραγμένα + τα λεγό...

Βιντεοθήκη