Πρωτοσέλιδα

Οι τάσεις υπερβάσεως της ειδωλολατρίας στην Αρχαία Φιλοσοφία και οι σύγχρονες ειδωλολατρίες

π. Νικόλαος Λουδοβίκος 

 

 
Ευχαριστώ για την πρόσκλησή μου σ' αυτό το πολύ σημαντικό συνέδριο, που νομίζω δημιουργεί ένα νέο τρόπο σκέψης για μερικά πράγματα, τα οποία είναι ταυτοχρόνως παλαιά και νέα και απαι­τούν την εντατική μας προσοχή και μία καθολική εγρήγορση προκει­μένου να προσληφθούν και να ερμηνευθούν καταλλήλως.
 
Οι αρχαίοι Έλληνες, λοιπόν, κατέρχονται στον Ελλαδικό χώρο στις αρχές της β' προχριστιανικής χιλιετηρίδας. Πρόκειται για ινδοευ­ρωπαϊκό φύλο με ιδιαίτερο ιστορικό δυναμισμό, ο οποίος θα ενισχυ­θεί στα περαιτέρω λόγω της συνάντησής του με ιθαγενή προελληνι­κά φύλα, όπως οι Πελασγοί, κατ' άλλους και με μικρασιατικά φύλα, όπως οι Κάρες και οι Λέλεγες, τα οποία διαθέτουν ήδη αξιόλογο πολι­τισμό. Οι Ελληνικοί θεοί θα αποτελέσουν πολιτιστικά δημιουργή­ματα ή...

 

Ο Ηλίας Βουλγαράκης για την Ενανθρώπηση (1990)

Ο αείμνηστος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Αθηνών Ηλίας Βουλγαράκης, καλεσμένος του τότε Αρχιμανδρίτη (νυν Επισκόπου Δημητριάδος) π. Ιγνατίου Γεωργακόπουλου, μας μιλά για την Ενανθρώπηση.

 
Γιατί ο Θεός να γίνει άνθρωπος ενώ θα μπορούσε, ε...
Ο κινηματογράφος ως αυτόνομη μορφή τέχνης

Άγγελος Αλετράς

 
Στο σύντομο άρθρο που ακολουθεί θα επιχειρηθεί μια αισθητική και ιστορική ανασκόπηση ορισμένων ζητημάτων γύρω από την ίδια τη φύση του κινηματογράφου ως αυτόνομης τέχνης, έτσι όπως αυτά τέθηκαν τη δεκαετία του ‘20. Η συγκεκ...
Οι συζητήσεις για την Οκτωβριανή επανάσταση

Μανώλης Γ. Βαρδής

 

Αυτός ο χρόνος ήταν επετειακός για την Οκτωβριανή επανάσταση. Συζητήσεις επί συζητήσεων, εκδόσεις, άρθρα, αφιερώματα. Είναι φανερό ότι η παραγωγή αυτή έχει πλέον αυτονομηθεί (του όποιου σκοπού) και λειτουργεί ως μία ακόμα...

Η άπνοια στους καιρούς μας

Χρήστος Κατρούτσος

 
Με το πέρασμα των χρόνων ο άνεμος της ιστορίας φύσηξε προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Ακόμη κι αυτός ο άνεμος πρωτεϊκά μεταμορφώνεται. Ο Ζέφυρος για παράδειγμα, βοηθούσε στη βλάστηση, ήταν απαλός και πια, μπορούμε να αισ...
π. Ευάγγελος Γκανάς

Υπάρχει κάτι το παράδοξο στην επικράτεια της Δανιμαρκίας, την οποία οι φιλοσοφούντες ονομάζουν «μεταφυσική». Κατ’ αρχάς, για να παραφράσουμε μια γνωστή ρήση, η μεταφυσική είναι «οι άλλοι» · η έννοια της μεταφυσικής κατά τους Νέους Χρόνους συνδυάστηκε με τις πιο αρνητικές συνδηλώσεις. Παράλληλα όμως, η μεταφυσική κατόρθωσε, μέσα από ποικίλες οβιδιακές μεταμορφώσεις, να επιβιώνει και πλέον εισέρχεται πλησίστια στον 21ο αιώνα.

Το φαινομενικό αυτό παράδοξο εξηγεί και αναλύει με θαυμαστή ενάργεια, σαφήνεια και πληρότητα ο Παναγιώτης Κονδύλης στο έργο του «Η Κριτική της Μεταφυσικής στη νεότερη σκέψη», το οποίο επανεκδίδεται σε μια πολύ φροντισμένη έκδοση, σε ολοκληρωμένη πλέον μορφή, συμπεριλαμβάνοντας, στον δεύτερο τόμο, τις εξελίξεις κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, σε εξαιρετική μετάφραση του Μιχάλη Παπανικολάου.

Τι εννοούμε όταν μιλάμε για «μεταφυσική»; Η απουσία ενός γενικά δεσμευτικού ορισμού δεν σημαίνει, κατά τον Κονδύλη, ότι αδυνατούμε να περιγράψουμε τα γενικά της γνωρίσματα. Η μεταφυσική στηρίζεται στη διάκριση ανάμεσα σε Υπερβατικό και Εμμενές – σε ένα υπερεμπειρικό Εκείθεν, που θεωρείται ως η «αληθινή» και ανόθευτη πραγματικότητα και συνάμα ως πηγή ηθικών-κανονιστικών αρχών, και στο εμπειρικό Εντεύθεν. Εργο της μεταφυσικής είναι η έλλογη σύλληψη του όντος, εμφανιζόμενη έτσι και ως έμπρακτη απόδειξη της παντοδυναμίας του Λόγου.

Η κριτική της μεταφυσικής κινήθηκε, κατ’ αναλογία, σε δύο επίπεδα. Στην πρώτη χρονολογικά, και πιο ήπια μορφή της, η διάκριση Υπερβατικού και Εμμενούς διατηρείται, αλλά είτε αμφισβητείται η δυνατότητα έλλογης σύλληψης του Υπερβατικού, οδηγώντας σε κάποια μορφή αγνωστικισμού, δηλαδή σε κάποια θεωρία που επικαλείται την περατότητα των γνωστικών δυνάμεων του ανθρώπου και, συνεπώς, τη μη γνωσιμότητα του «αληθινού» Οντος, είτε η μεταφυσική ερμηνεύεται ως λανθασμένη χρήση της γλώσσας που υποστασιοποιεί αφηρημένες έννοιες. Στη δεύτερη φάση της κριτικής, η διάκριση Υπερβατικού και Εμμενούς καταρρέει. Το ενδιαφέρον στρέφεται στο ερώτημα τι οδήγησε τον άνθρωπο σε μια τόσο παράλογη και αντίθετη προς την εμπειρία πεποίθηση. Και πάλι διακρίνονται δύο τάσεις. Πρώτον, η ιστορική-κοινωνιολογική, που βλέπει τη μεταφυσική ως ιδεολογία, με καρπό της την «ψευδή συνείδηση» και αποστολή της τη διατήρηση της εξουσίας των ισχυρών επί των αδυνάτων. Και δεύτερον, η ανθρωπολογική, που βλέπει τη μεταφυσική ως έκφραση μιας ανεκρίζωτης ανθρωπολογικής σταθεράς που υπηρετεί την ανάγκη του ανθρώπου για νόημα και προσανατολισμό μέσα στον κόσμο.

Στην εποχή της επιφανειακής και από δεύτερο χέρι γνώσης που διάγουμε, μια ευρεία σύνθεση που χαρακτηρίζεται από γνώση των πηγών στην πρωτότυπη γλώσσα εκπλήσσει ευφρόσυνα. Ο Κονδύλης ξεκινά από τη συμβολή των σχολαστικών, των νομιναλιστών και των ανθρωπιστών του όψιμου Μεσαίωνα για να φτάσει μέχρι την αναλυτική φιλοσοφία και τον υπαρξισμό του 20ού αιώνα.

Ετερογονία των σκοπών

Συνεχώς παρούσα είναι η ετερογονία των σκοπών. Κάθε πνευματικό κίνημα ξεκινά μέσα από συγκεκριμένες ιστορικές αφορμές για να μεταμορφωθεί στην πορεία σε κάτι συχνά ριζικά διαφορετικό, μέσα από τη διαπάλη των ιδεών ή μάλλον των ανθρώπων που επικαλούνται ιδέες και προκρίνουν συνήθως την πολεμική αποτελεσματικότητα από τη λογική συνέπεια. Τα παραδείγματα αφθονούν. Ο νομιναλισμός ξεκινά ως προϊόν της αυγουστίνειας-φραγκισκανικής παράδοσης με θεολογική στόχευση και καταλήγει να θεωρείται κίνημα που προήγαγε το επιστημονικό κοσμοείδωλο. Η μαθηματική φυσική αποστρέφει το ενδιαφέρον της από τον αριστοτελισμό προς χάριν της μελέτης μιας ανατιμημένης πια Φύσης και καταλήγει στην κλασική μεταφυσική διάκριση, αν και με καινούργιο πλέον νόημα, ανάμεσα στην ουσία και στα συμβεβηκότα της. Ο θετικισμός και η αναλυτική φιλοσοφία ασκούν δριμεία κριτική στις καταχρήσεις της γλώσσας στις οποίες υποπίπτει η μεταφυσική, για να καταλήξουν να εισαγάγουν από τη μεριά τους, κρυφά και ασυνείδητα, μεταφυσικές αρχές, στον βαθμό που δεν μπορεί να υπάρξει άμεση συνάφεια μεταξύ γεγονότων και θεωρίας όπως την υποθέτει ο εμπειρισμός. Ο Κονδύλης διαπιστώνει πως ολόκληρη η σχετική επιχειρηματολογία βασίζεται στη συνεχή επίκληση «προφανειών», μολονότι το πρόβλημα της προφάνειας είναι ανεπίλυτο, καθώς βασίζεται σε «προ-ορθολογικές αποφάσεις».

Η μακρά διάρκεια την οποία εποπτεύει ο Κονδύλης τού δίνει τη δυνατότητα να αποδώσει τα εύσημα στους σχεδόν άγνωστους πια πρωτοπόρους στον χώρο της δυτικής φιλοσοφίας (π. χ. Lorenzo Valla, Ramus, Nizolio) αναδεικνύοντας την καίρια συμβολή τους και μετριάζοντας τη σημασία της συμβολής μεταγενέστερων φιλοσόφων που έκαναν αισθητή την παρουσία τους με ιδιαίτερα αυτάρεσκο και δυσανάλογο για το πραγματικό μέγεθος της συμβολής τους τρόπο (π. χ. Heidegger, Wittgenstein).

Νόημα, ταυτότητα, ισχύς

Αν ο Θεός είναι αυτός που εξήγαγε τον Ισραήλ εξ Αιγύπτου και ανέστησε τον Ιησού εκ νεκρών, όπως έγραψε ένας σύγχρονος θεολόγος, ο Θεός αυτός ουδέποτε εμφανίζεται στις σελίδες των μεγάλων μεταφυσικών συστημάτων, ούτε και σε αυτές των κριτικών τους. Ανάλογη είναι η εξέλιξη και στο επίπεδο της αρχαιοελληνικής μεταφυσικής. Αν αρχικά μεταφυσική σήμαινε τον σχολιασμό των «Μετά τα Φυσικά» και γενικότερα του αριστοτελικού corpus που υποβάσταζε το μεσαιωνικό κοσμοείδωλο, αργότερα η έννοια διαφοροποιείται και εναρμονίζεται με εξελίξεις και αιτήματα των Νέων Χρόνων.

Ετσι το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί και ως ένα φιλοσοφικό Bildungsroman με πρωταγωνιστή τον νεωτερικό δυτικό άνθρωπο που παραμερίζει το παρελθόν προσποιούμενος ότι το ανασκεύασε. Ως προς τούτο, εξόχως διαφωτιστική είναι η καταληκτήρια ετυμηγορία του Κονδύλη για το παράδοξο που ήδη αναφέραμε: αυτό της συνεχούς παρουσίας της μεταφυσικής, παρά τα συντριπτικά χτυπήματα που της κατέφεραν οι κριτικοί της. Για τον Κονδύλη, αυτό που διασώζει τη βασική δομή της μεταφυσικής σκέψης, ακόμα κι όταν η διάκριση Υπερβατικού και Εμμενούς έχει υπερβαθεί, είναι η ανθρωπολογική ανάγκη για νόημα, ταυτότητα και ισχύ. Τέτοια έσχατα ερωτήματα δεν μπορούν να απαντηθούν όσο παραμένουμε στον χώρο της εμπειρίας. Ετσι οι πρωτοπόροι του νεότερου «αντιμεταφυσικού» ορθολογισμού ήταν αναγκασμένοι να καταφύγουν σε έννοιες όπως Φύση, Ανθρωπος, Λόγος, Ιστορία, οι οποίες είχαν μια υπερ-εμπειρική διάσταση, στο φως της οποίας βλεπόταν και αξιολογούνταν η εμπειρική. Οποιος δεν αρκείται στην περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά φιλοδοξεί να διατυπώσει λόγο κανονιστικό, δηλαδή η σαρωτική πλειονότητα των ανθρώπων με σάρκα και οστά, όποιος διακατέχεται από το ζωτικό για την ανθρώπινη υπόσταση πάθος να δημιουργήσει μια κοίτη, μέσα στην οποία θα οδηγηθούν οι ανθρώπινες ελπίδες και οι φόβοι, αναπόδραστα εισέρχεται στα δίχτυα της μεταφυσικής όσο κι αν διαρρηγνύει τα μεταφυσικά του ιμάτια. Ανεξάρτητα του πώς ερμηνεύουμε τη φράση, εκκοσμικευμένα ή υπερβατικά, δεν μπορούμε να ζήσουμε κάτω από έναν άδειο ουρανό.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ, Η Κριτική της Μεταφυσικής στη νεότερη σκέψη μετ.: Μιχ. Παπανικολάου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

πηγή: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_01/07/2012_487509

People in this conversation

  • Παναγιώτης Ήφαιστος

    Συγχαρητήρια στους συντελεστές της επανέκδοσης. Πρόκειται για θεμελιώδες έργο χωρίς το οποίο δεν είναι κατανοητή με πληρότητα η διαδρομή των Νέων Χρόνων. Η ευγενής αντί-Θεοκρατική αγωνία, η οποία μετατράπηκε σταδιακά σε αντί-Εκκλησιαστική τάση, για να επιταχυνθεί σε θεμελιώδη αντί-πνευματική θεώρηση της δημόσιας σφαίρας. Μια ακάθεκτη τραγική τροχιά προς μια υλιστική εκδοχή της Πολιτικής (και σχεδόν καθολικά εκ παρεξηγήσεως αντί-Αριστοτελική θεώρηση - οι περισσότεροι νεοτερικοί θεωρούσαν και θεωρούν τον Αριστοτέλη ... Θεοκρατικό). Με ενάργεια και μοναδική επιστημονική αυτοπεποίθηση ο Κονδύλης θεμελιώνει αυτό που στα επόμενα έργα του περιγράφει εκτενέστερα, δηλαδή την γέννεση των μορφικά πανομοιότυπων ιδεολογιών που τους τελευταίους αιώνες προτάσσουν κατασκευαστικά δόγματα στο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι και που ίσαμε τις λογικές απολήξεις τους είναι διεθνιστικά. Κοντολογίς, γιατί αφού η ανθρωπολογικά αδιάφορη πολιτική είναι εφικτή σε ένα κράτος να μην είναι εφικτή και παγκόσμια. Στην δική μου τελευταία παρέμβαση www.ifestosedu.gr/104ΕθνικήΚοσμοθεωρία.htm">http://www.ifestosedu.gr/104ΕθνικήΚοσμοθεωρία.htm, κτίζοντας πάνω στην περιγραφή του Κονδύλη, επιχείρησα να περιγράψω τους Νέους Χρόνους ως την τραγικότερη ιστορική περίοδο: μια καθολική αντίληψη της πολιτικής με όρους ισχύος, μια διολίσθηση στον πνευματικό μηδενισμό, μια μεταφυσική ανάλωση δισεκατομμυρίων ανθρώπων με παντελώς ανεδαφικούς -γιατί απαιτούν μια παγκόσμια πολιτική ανθρωπολογία και μια παγκόσμια Πολιτική οργάνωση- διεθνισμούς, κοσμοπολιτισμούς και εσχάτως \"παγκοσμιοποιήσεις\" και ένα μέχρι σήμερα εγκλωβισμό μας σε δόγματα κατάλληλα για δουλοπάροικους. Της έμμεσης αντιπροσώπευσης που βαφτίζεται έμμεση δημοκρατία και η οποία αντί φορά κίνησης να έχει την ολοένα στενότερη σχέση εντολέων πολιτών και εντολοδόχου διακυβέρνησης κινείται αντίστροφα.

    Το νεοεκδοθέν βιβλίο του Κονδύλη είναι η βάση πάνω στην οποίο κάθε πολιτικός επιστήμονας μπορεί να σταθεί για να μιλήσει έγκυρα.

    Παναγιώτης Ήφαιστος www.ifestosedu.gr

    0 Like
  • Γιώργος Καστρινάκης

    Δεν έχω παρά να εκφράσω τη χαρά μου για τη συμμετοχή του κ. Παναγιώτη Ήφαιστου στους διαλόγους του “Αντίφωνου”. Παρά τις, ενδεχόμενες, επί μέρους διαφοροποιήσεις μου.

    (Για παράδειγμα: «Αντιθεοκρατική αγωνία», λοιπόν, η αφετηρία των νέων χρόνων; Σα να ήταν ποτέ δυνατό να αναπτυχθεί μια ιδέα περί κράτους η οποία να μην πειθαρχεί ενδελεχώς στο κυρίαρχο νόημα… Σαν ήταν ποτέ εφικτό, δηλαδή, να συγκροτηθεί κοινωνία που να μη θεμελιώνει την ιδεολογική της υπόσταση στο πεδίο του αυτονοήτου. Αν εννοούμε ό,τι λέμε: σε επίπεδο δόγματος.)

    Με την ευκαιρία πάντως, και να συγχαρώ τον π. Ευάγγελο Γκανά (με τον οποίο, άλλες φορές, μπορεί να διαφωνήσω) για τούτο τό, ασυζητητί, υπέροχο κείμενο.

    0 Like
  • Guest

    Ασφαλώς και δεν ήταν μόνο η \"αντί-θεοκρατική αγωνία\". Σταδιακά κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα οι ηγεμόνες αναζητούσαν ευκαιρία για να αντισταθούν στην ηγεμονία του Πάπα. Το 1515 στο Συμβούλιο Εκκλησιών αποστέλλουν, για πρώτη φορά, αντιπροσώπους που δεν ορίστηκαν από τον Πάπα. Την εξουσία την πήρα στα χέρια τους και το σύγχρονο κρατοεντρικό διεθνές σύστημα θεμελιώθηκε συστηματικά, πλέον, μετά την Συνθήκη της Βεστφαλίας του 1648 (που συμβατικά θεωρείται η αφετηρία). Σίγουρα, στην προσπάθεια αυτοθέσμισης και ανεξάρτητης εξουσιαστικής συγκρότησης των ηγεμόνων και στην συνέχεια των ίδιων των κοινωνιών πολλά άλλα κριτήρια και πολλοί παράγοντες ήταν κρίσιμοι. Όμως, ας πούμε σχηματικά ότι στο επίπεδο της διανόησης αναγνωρίζεται αυτή η αντί-θεοκρατική τάση η οποία στην συνέχεια έγινε και αντί-εκκλησιαστική και αντί-πνευματική. Στο επίπεδο της πολιτικής μύριοι άλλοι παράγοντες συνδυάζονται.
    Π. Ήφαιστος www.ifestosedu.gr

    0 Like
  • Ευγενία Θανοπούλου

    Συγχαρητήρια για την επανέκδοση ενός βιβλίου που πραγματικά δίνει το στίγμα των Νεότερων Χρόνων τόσο σε κοινωνικοπολιτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο επιστημολογίας. Θα συμφωνήσω με τον, άλλοτε καθηγητή μου, κ. Ήφαιστο ότι γίνεται φανερό μέσα από το βιβλίο πως τέθηκαν τα θεμέλια \"μιας υλιστικής εκδοχής της Πολιτικής\". Φαίνεται, λοιπόν, πως ο ίδιος ο Διαφωτισμός υπονόμευσε το \"κοινωνικό συμβόλαιο\" και την έννοια της συναίνεσης, αν δεν ήταν ένα τεχνικό κατασκεύασμα (?). Σε αυτές τις βάσεις \"αναπτύχθηκε\" ο νεότερος δυτικός πολιτισμός και συγκροτήθηκαν οι επιστήμες οδηγώντας κοινωνία και επιστήμονες σε πολωτικές καταστάσεις. Τις συνέπειες, δυστυχώς, τις ζούμε ακόμη...!

    Συγχαρητήρια και πάλι για την εξαιρετική αυτή προσπάθεια!

    0 Like

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Έρωτας & θάνατος στην τέχνη: «Συναντώντας το τραύμα του εμφυλίου»

Σε μια από τις πιο ζοφερές περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας ήταν αφιερωμένη η δεύτερη στρογγυλή τράπεζα του κύκλου ομιλιών «Μιλώντας για τον Έρωτα και το Θάνατο στη ζωή και στην τέχνη» π...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Ἰδεολογικὰ ρεύματα καὶ πολιτικὴ δράση στὴν προεπαναστατικὴ Ρωσία (1825-1916)
«Ρωσικὴ Ἐπανάσταση 1917. Ἰδεολογικὲς ζυμώσεις ποὺ ὁδήγησαν σ’ αὐτήν, ἡ ρωσικὴ διανόηση καὶ ἡ ὀρθόδοξη χριστιανικὴ ματιὰ τοῦ Νικολάου Μπερντιάγιεφ» 
Μὲ τὸ παραπάνω θέμα ὀργάνωσαν ἐκδήλωση-συζήτη...

Κοινωνία - Οικονομία 

G. Monbiot: Η Μαύρη Παρασκευή, η υπερκατανάλωση και η καταστροφή του πλανήτη*

George Monbiot

 
Όλοι τα θέλουν όλα: πώς μπορεί να γίνει αυτό; Η υπόσχεση της οικονομικής ανάπτυξης είναι ότι οι φτωχοί θα μπορούν να ζήσουν σαν τους πλούσιους και οι πλούσιοι σαν τους μεγιστ...
 

Θεολογία

Κ. Καμαριάρης: Ἐλευθερία καὶ μέλλον στὴ σκέψη τοῦ Ν. Μπερντιάγιεφ. Χριστιανοὶ καὶ Κομμουνιστὲς τὸν 20ὸ αἰώνα

«Ρωσικὴ Ἐπανάσταση 1917. Ἰδεολογικὲς ζυμώσεις ποὺ ὁδήγησαν σ’ αὐτήν, ἡ ρωσικὴ διανόηση καὶ ἡ ὀρθόδοξη χριστιανικὴ ματιὰ τοῦ Νικολάου Μπερντιάγιεφ» 

Μὲ τὸ παραπάνω θέμα ὀργάνωσαν ἐκδήλωση-συζήτη...

περί Τέχνης ο Λόγος

Ἡ τριλογία τῆς ρωσικῆς ἐπανάστασης: Ζητήματα ἰδεαλισμοῦ, Σταθμοί, Ἐκ βαθέων

«Ρωσικὴ Ἐπανάσταση 1917. Ἰδεολογικὲς ζυμώσεις ποὺ ὁδήγησαν σ’ αὐτήν, ἡ ρωσικὴ διανόηση καὶ ἡ ὀρθόδοξη χριστιανικὴ ματιὰ τοῦ Νικολάου Μπερντιάγιεφ» 

Μὲ τὸ παραπάνω θέμα ὀργάνωσαν ἐκδήλωση-συζήτη...

H ομορφιά θα σώσει τον κόσμο

π. Κ. Κώστας: Συγκίνηση και δέος στην τελετή αναγόρευσης του Δ. Σαββόπουλου σε επίτιμο διδάκτορα

π. Κωνσταντίνος Ι. Κώστας
 
Είχα τη μεγάλη τιμή να προσκληθώ από το Διονύση Σαββόπουλο (να ανταποκριθώ στην πρόσκληση) και να παραστώ στη πολύ συγκινητική ‘’Τελετή αναγόρευσης του διαπρεπο...
   

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Αναζητώντας την προέλευση του Σύμπαντος: ύδωρ, άπειρον και αήρ

Κωνσταντίνος Καλαχάνης

 

Κατά την Προσωκρατική περίοδο της ελληνικής φιλοσοφίας διατυπώθηκαν πολλές απόψεις για την προέλευση του Σύμπαντος, οι οποίες εκκινούσαν είτε από την αποδοχή πολλών α...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Το σφάλμα στο έργο του Ζορζ Κανγκιλέμ και η σημασία του για τη ζωή και τις επιστήμες της ζωής

Xριστόφορος Βαμβακούλας

 
Ο Ζορζ Κανγκιλέμ, όταν έγραψε το πρώτο δοκίμιό του που αποτελούσε τη διδακτορική διατριβή για το Κανονικό και Παθολογικό, το 1943, δε γνώριζε ότι το γενετικό υλικό ε...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

Φ. Σέρραρντ: Μία μοναδική ενιαία επιστήμη

Φίλιππος Σέρραρντ

 
Η πτώση μπορεί να εννοηθεί καλύτερα όχι ως μία ηθική παρεκτροπή ή κάθοδος σε κατάσταση σαρκική, αλλά ως ένα δράμα της γνώσης, ως μία εξάρθρωση και αποδόμηση της συνείδησής...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Μ. Μητσός: Για μια περισπωμένη…
Μιχάλης Μητσός
 
Αφού έλυσε όλα τα προβλήματα που έφραζαν το δρόμο για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, η ΕΟΚ τα 'βαλε με τις περισπωμένες [1991]. Οι κυβερνήσεις χωρών που μιλούν γλώσσες απλές, εύκολ...

Kινηματογράφος

Η κινηματογραφική δημιουργία του Αντρέι Ταρκόφσκυ (π. Στ. Σκλήρης, Ν. Φ. Μικελίδης)

Ο αγιογράφος π. Σταμάτης Σκλήρης και ο κριτικὀς κινηματογράφου Νίνος Φένεκ Μικελίδης μιλούν  για την κινηματογραφική δημιουργία του Αντρέι Ταρκόφσκυ.

 
Προλογίζει και συντονίζει ο Κώστας Μπλά...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Αρανίτσης Ε.   Βακαλόπουλος Χρ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Δανέζης Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοροβίνης Β.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαθανασίου Θ.   Παπαναγιώτου Ι.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Προγκίδης Λ.   Ροδίτης Α.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   Χαραλαμπίδης Κ.   Χατζηαντωνίου Κ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χαρ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Μανώλης Βαρδής
Κε Ιωαννίδη, Πραγματικά με τέτοιους τρόπους η "φεουδαρχική Ρωσία έκανε άλμα στον καπιταλισμό". Θα έλ...
Γιάννης Δ. Ιωαννίδης
Αγαπητέ κ. Βαρδή,
φοβάμαι ότι αυτό που ονομάσατε «εκδοχή μαρξισμού», που διαμόρφωσε η Ρωσία για να ...
Άρης Νούλης
Στο όντως πολύ ενημερωτικό άρθρο, κ. Αλετρά, θα ήθελα να αναφέρω δύο έργα-σταθμούς στην εξέλιξη του ...
Δημήτρης Μπαλτάς
Ἀγαπητέ Μανώλη, μέ τήν ὀπτική μέ τήν ὁποία παρουσιάζεις τά πράγματα καί θά συμφωνήσω καί θά διαφωνήσ...
Κώστας Κρανιδιώτης
Οι σοσιαλ-επαναστάτες είχαν πλειοψηφία στις εκλογές, λόγω ψήφων από την ύπαιθρο και όχι από τα αστικ...
Μανώλης Γ. Βαρδής
Κε Μπαλτά, Επίτρεψε μου, Δημήτρη.
Τον όρο "νεοφιλελευθερισμός", είναι αλήθεια, τον χρησιμοποιώ κατ...
Δημήτρης Μπαλτάς
Κ. Βαρδή, θίγετε πολλά ζητήματα πού χρήζουν ἐκτενοῦς ἀνάλυσης, ὅπερ ἀδύνατο.
Κατ' ἀρχάς, χρησιιμοπ...

Βιντεοθήκη