Γιάννης Παπαμιχαήλ 

 
Ο πολιτικός «ρεαλισμός» μας επιβάλλει να διαπιστώσουμε, ίσως όχι ακριβώς το «τέλος της Ιστορίας», αλλά οπωσδήποτε ότι στις σύγχρονες Δυτικές κοινωνίες το πάλαι ποτέ πατριωτικό πάθος, το δημοκρατικό και ταξικό πολιτικό σθένος των λαών και των κοινωνικών ομάδων που υφίστανται την εκμετάλλευση, έχει προ πολλού και «οριστικά» εξουδετερωθεί.
 
Άλλωστε, η οικονομίστικα κατανοητή και εγκλωβισμένη στις ανισότητες της διανομής του πλούτου εργατική τάξη, ιδίως μάλιστα υπό τον πολυεθνικό και κατακερματισμένο «αμερικανικό» της χαρακτήρα, έγινε ένα εύχρηστο ιδεολογικό εργαλείο. Εργαλείο που μπορούσε εύκολα να στραφεί κατά του «ιστορικού αφηγήματος» του έθνους (ή έστω του «λαού των νοικοκυραίων» αυτού του έθνους).
 
Η σταδιακή εγκατάλειψη των ιδεολογικά υποβαθμισμένων παραγωγικών δραστηριοτήτων από τους αυτόχθονες εργαζόμενους και παράλληλα οι συνεχείς ροές της λαθρομετανάστευσης, που παρείχαν στα νέα μικρομεσαία αφεντικά άφθονο φθηνό εργατικό δυναμικό, διευκόλυναν (ιδεολογικά τουλάχιστον) παρόμοιες νοηματικές αποδομήσεις της «εργατικής τάξης» και του «λαού».
 
Για πολλού όλο αυτό το νέο ιδεολόγημα πριμοδοτούσε επίσης την ηθική μιας παγκοσμιοποιημένης και αμιγώς ταξικής υποτίθεται πάλης. Πάλης, η οποία συγκάλυπτε τη νεοφιλελεύθερη «ανθρωπιστική» ηθική των ανοιχτών συνόρων, βάπτιζε εργατική τάξη όλους τους κοινωνικά και πολιτικά αποκλεισμένους, όλους τους λαθρομετανάστες, όλους τους στερημένους και όλους τους φτωχούς.
 
Οι «χρήσιμοι ηλίθιοι»
Το εν λόγω ιδεολόγημα δανειζόταν από τη μαρξιστική ορολογία την ταξική συγκρουσιακή δυναμική, με την οποία ένας κάποιος νεολαιίστικος και υποθετικά αντιεξουσιαστικός λόγος επιχειρούσε να αμφισβητήσει πολιτικά την έννοια του έθνους (και εκείνη του λαού). Όχι άμεσα, από τη νεοφιλελεύθερη σκοπιά της παγκοσμιοποίησης των καπιταλιστικών αγορών, αλλά έμμεσα και υποτίθεται από τα αριστερά.
 
Κάπου, λοιπόν, στη μετανεωτερική προέκταση του πάλαι ποτέ προλεταριακού διεθνισμού και με τη συνδρομή δεκάδων χρήσιμων και άχρηστων «ηλιθίων», ακαδημαϊκών και μη, συγκροτήθηκε ως ιδέα ένα είδος «προλεταριακού ανεθνισμού», έτοιμου προς χρήση από τους κύκλους της μικροαστικής διανόησης. Η ιδέα αυτή συνόδευε τις λογικές των ανοιχτών συνόρων.
 
Στη μετανεωτερίζουσα ιδεολογική του συνθήκη, ο πολίτης άρχισε να αντιλαμβάνεται διαφορετικά τα παλιά συναισθήματα του συνανήκειν, με τις δεσμεύσεις τους σε μια ιστορική συλλογικότητα, ή σε μια πολιτισμική και κοινωνική ομοιότητα που αισθάνεται κανείς με τους οικείους ανθρώπους της κοινότητας όπου γεννήθηκε, ζει και εργάζεται.
 
Άρχισε να τα αντιλαμβάνεται ως κατάλοιπο μιας μάλλον ακαλαίσθητης και υποτίθεται διαταξικής λαϊκίστικης νοοτροπίας του παρελθόντος. Δηλαδή σαν «απρέπεια» στο πεδίο της πολιτικά ορθής, «κοσμοπολίτικης» χρηστοήθειας. Κατά τη γνώμη των εν δυνάμει πεφωτισμένων και μορφωτικά διακεκριμένων ιδιωτών αυτού του μετανεωτερικού φυράματος, έτσι γίνεται η γενική διάκριση μεταξύ των εν δυνάμει κοσμοπολιτών ή «πολιτών του κόσμου» και των «λαϊκιστών», με όρους διανοητικής και μορφωτικής επάρκειας.
 
Η μεταμοντέρνα διαμόρφωση του «κοινού νου»
Έτσι, οι μετανεωτερίζοντες «πολίτες του κόσμου» εγκαταστάθηκαν φαντασιακά σε ένα πεδίο σύγκρουσης με τα «αμόρφωτα και καθυστερημένα» στοιχεία που «δυστυχώς συναπαρτίζουν ακόμα τον βαθύ και χοντρό λαό». Αυτός ο τελευταίος λαός θα ήταν βέβαια εκείνος που φαίνεται να παραμένει συχνά προσηλωμένος στους «μύθους και στις προκαταλήψεις» της εθνοτικής του καταγωγής και της χαμηλής κοινωνικής-μορφωτικής του κατηγορίας.
 
Απέναντι σε αυτόν το λαό (λόγου χάρη τον «εθνικιστικώς σκεπτόμενο» και συνήθως «ευρωφοβικό»), ρόλο διαφωτιστή δεν αναλαμβάνουν πλέον μόνο οι επίσημοι καθεστωτικοί υπάλληλοι των ΜΜΕ και των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων. Αναλαμβάνουν και τα ίδια τα εγγράμματα πλέον, σπουδαγμένα και πληροφορημένα «παιδιά του λαού», που έχουν αναβαθμίσει ιδεολογικά την αυτοεκτίμηση τους με τους όρους που προωθεί η πολιτισμική παγκοσμιοποίηση.
 
Τα παιδιά αυτά βρίσκονται, στις σχέσεις τους με τους γονείς τους, σε μια μόνιμη κρίση χάσματος γενεών. Βρίσκονται στην «καλή πλευρά», στην πλευρά της συγκυριακής αντιστοιχίας τους με τη φαντασίωση και την κατηγορική επιταγή της «αιώνιας νεότητας». Την εξιδανικευμένη εικόνα ενός δούλου σε καλή φυσική κατάσταση, ικανού να ζει «χωρίς να εμπλέκεται σε σχέσεις με βάθος και διάρκεια. Ενός ριζοσπάστη που ψάχνει μονίμως τον εαυτό του και στρέφει την πλάτη του στο παρελθόν», όπως λέει ο Μισεά (2008).
 
Τώρα, λοιπόν, που η μαζική και ταυτόχρονα επιλεκτική φτωχοποίηση των μικρομεσαίων λαϊκών στρωμάτων φαίνεται να προχωράει χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, ίσως το μεγάλο ελληνικό πείραμα να επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα όλων των παραπάνω διαδικασιών διαμόρφωσης του «κοινού νου».
 
O ζωγραφικός πίνακας που πλαισιώνει τη σελίδα είναι έργο της Δανάης Γκόνη.
  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Steiner   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Αρανίτσης Ε.   Βακαλόπουλος Χρ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Δανέζης Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κλεμάν Ο.   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοροβίνης Β.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπαραμπούτης Κ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Ναστούλης Γ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαθανασίου Θ.   Παπαναγιώτου Ι.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Προγκίδης Λ.   Ροδίτης Α.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   Χαραλαμπίδης Κ.   Χατζηαντωνίου Κ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Μινώπετρος Π.   π. Παπαδόπουλος Χαρ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
ny
μία διόρθωση - χρησιμοποιείτε την έννοια εξιλαστήριο θύμα εκεί όπου ταιριάζει αποδιοπομπαίος τράγος....
DIOGENIS -EM
Όταν στις μέρες μας κυριαρχεί ή καλύτερα εξουσιάζει ένας λόγος συνθηματικός και μάλλον επιδερμικός,...
Φώτης Σχοινᾶς
Ἀδιαμφισβήτητα ὁ π. Νικόλαος Λουδοβίκος εἶναι ὁ κορυφαῖος θεολόγος τῆς γενιᾶς του, τῆς γενιᾶς τοῦ ΄9...
Άρης Νούλης
Κύριε Ελευθέριε, μην είσαι τόσο απαισιόδοξος. Δεν είναι μόνος στην ήδη Άνοιξη της Ορθοδοξίας ο καλός...
Στέλιος Μαφρέδας
έχει εκδοθεί ακόμη και 'Ο θάνατος του πλησίον", εκδόσεις Ίταμος, 2011 σε μετάφραση Μελή Μελετιάδη, α...
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΙΓΓΟΣ
Τα τεκναινόμενα σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν τη συνέχεια και ολοκλήρωση της πολιτισμικής επ...
Άρης Νούλης
Γνωστές οι θέσεις του κ. Γιανναρά.
Γνωστό το ύφος της γραφής του.
Γνωστή και η απαξίωση του για όπ...
Ιωάννης Χατζόπουλος
Η ορθόδοξη Ελληνική εκκλησία έχει τεράστιες δυνατότητες και θα πρέπει να τις αξιοποιήσει. Θα γίνει π...
Κρίτων Παπακώστας
Συγχωρείστε με, αλλά απορώ με την ανάγνωση του σχολίου μου από τον κ. Δημήτρη Πεντζίκη. Αντίθετα από...
Δημήτρης Πεντζίκης
Μου κάνει εντύπωση ο Κρίτων Παπακώστας. Τον Ζακ Κωστόπουλο μπορεί μα μην τον σκότωσε κανείς. Τα βέβα...

Nοιάζομαι δηλαδή Μοιράζομαι