Γιώργος Χ. Παπαδόπουλος

Το άτομο έχει την ευθύνη των πράξεων του εγκεφάλου του;

Η αμφισβήτηση της δυνατότητας εκδήλωσης ελεύθερης βούλησης από τον άνθρωπο διατυπώνεται σήμερα περίπου ως εξής: Αφού η σύγχρονη φυσική επι στήμη υιοθετεί μια αιτιοκρατική/πιθα νοκρατική αντίληψη για το σύμπαν και η σύγχρονη νευροεπιστήμη αποδεικνύει ότι κάθε σωματική δραστηριότητα, σκέψη, συναίσθημα, επιθυμία ή εντύπωση οφείλεται αποκλειστικά στη λειτουργία του (υλικού) εγκεφάλου μας, πώς είναι δυνατόν ο άνθρωπος να διαφεύγει της φυσικής αιτιοκρατίας και να εκδηλώνει ελεύθερες επιλογές; Η «ελεύθερη βούληση» παύει, κατά τη γνώμη μου, να αποτελεί μια παραδοξολογία, στην οποία το επίθετο «ελεύθερη» προϋποθέτει μια οντολογική ανεξαρτησία από το φυσικό υποκείμενο στο οποίο αναφέρεται και λογοδοτεί το ουσιαστικό «βούληση», μόνο αν καταστεί εκ προοιμίου σαφές ότι η «ελεύθερη βούληση» αφορά τον κόσμο των κοινωνικών υποκειμένων, τα οποία έχουν συγκροτήσει εαυτούς σε μια μακρά διαδικασία υπέρβασης (μεταστοιχείωσης) των φυσικών στοιχείων του νευρωνικού τους κόσμου. Δεν έχει απολύτως κανένα νόημα να αναζητεί κανείς την ελεύθερη βούληση έξω από την κοινωνία, στον κόσμο των στοιχειωδών σωματιδίων. Στον κόσμο των κοινωνικών υποκειμένων, λοιπόν, πιστεύω ότι η ελευθερία μας (α) δεν είναι απόλυτη (αναίτια) και (β) είναι το ευεργετικό αποτέλεσμα της δυνατότητας του εγκεφάλου μας να αφομοιώνει και να εμπεριέχει το περιβάλλον, το «άλλο» που μας περιβάλλει.

Ο ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

Τo νευρικό σύστημα είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο δίκτυο αλληλοσυνδεό μενων ομάδων νευρικών κυττάρων και κάθε αισθητική, κινητική ή ανώτερη πνευματική λειτουργία πραγματοποιεί ται με τη ροή νευρικών σημάτων διαμέ σου των νευρικών οδών που απεργάζονται τα αλληλοσυνδεόμενα νευρικά κύτταρα. Πειραματικά παραδείγματα από διάφορα είδη ζώων και τον άνθρωπο αποδεικνύουν ότι το γενετικό υλικό προγραμματίζει εξαιρετικά πολύπλοκα αλλά όχι λεπτομερή νευρωνικά δίκτυα και ότι οι εμπειρίες από το περιβάλλον ασκούν τον καταλυτικό ρόλο τους στη μορφοποίηση των νευρωνικών συνδέσεων και, ίσως, στη μεγέθυνση των όποιων γονιδιακών διαφορών μας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων ευαίσθητων περιόδων -0.021 της ανάπτυξης. Είναι εντυπωσιακό ότι για κάθε νευρική οδό και συμπεριφορά, το γενετικό υλικό προκαθορίζει την ανάγκη, το είδος και το πλαίσιο παρέμβασης του περιβάλλοντος. Το ίδιο, δηλαδή, το κληρονομικό υλικό προβλέπει/απαιτεί μία ή περισσότερες χρονικές περιόδους κατά τις οποίες χρειάζεται επειγόντως κάποιας μορφής αλληλεπίδραση με το περιβάλλον. Το ερώτημα είναι γιατί τα γονίδια και ο υλικός εγκέφαλος ξανοίγονται στην περιπέτεια της αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον. Γιατί δεν απολαμβάνουν την αυτάρκεια του φυσικού συστήματος στο οποίο ανήκουν; Η λογική απάντηση είναι: «γιατί έτσι είναι σχεδιασμένα». Να αλληλεπιδρούν με τον κόσμο προκειμένου να αποκτούν εξελικτικό και οντογενετικό πλεονέκτημα. Να αλλάζουν επίπεδο λειτουργίας και να ξεφεύγουν από τον φυσικό προκαθορισμό της μη βιωμένης ύλης. Να είναι και να γίνονται. Με άλλα λόγια, άλλο πράγμα η φυσική χωρίς βίωμα και άλλο η φυσική (ο άνθρωπος) με βίωμα. Με το βίωμα, η βιολογία του ατόμου, χωρίς να σταματά ει να αποτελεί στοιχείο του φυσικού κόσμου, μετέχει πλέον - γίνεται κοινωνός - του κοινού που την προϋποθέτει. Η ελευθερία μας, δηλαδή, αναδύεται ως το απροσδόκητο πολύτιμο βιολογικό παράγωγο από την αλληλεπίδραση δύο φυσικών παραγόντων, των γονιδίων και του περιβάλλοντος.

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΚΑΘΡΕΠΤΕΣ

Αρκετά πειράματα στο παρελθόν παρείχαν ενδείξεις ότι ο εγκέφαλος ενός ανθρώπου αντιδρά με παρόμοιο τρόπο στα ερεθίσματα που δέχεται αυτός ή κάποιος άλλος στο περιβάλλον του. Τη νευροβιολογική ερμηνεία αυτού παρείχε η ανακάλυψη των κατοπτρικών νευρώνων, οι οποίοι αποδεικνύουν ότι οτιδήποτε παρατηρούμε να συμβαίνει γύρω μας το επαναλαμβάνουμε (προσομοιώνουμε) στο μυαλό μας. Το χασμουρητό, η λύπη και το γέλιο των άλλων, η βία του δρόμου, οι ερωτικές περιπτύξεις ενός ζευγαριού, η πρακτική αναίσχυντων πολιτικών, η αναπαρά σταση των ιστορικών γεγονότων, συμ βαίνουν ταυτόχρονα εκτός μας και μέσα μας. Με «βιολογικούς καθρέπτες» αντανακλούμε εαυτούς και αλλήλους. Οπως και τους θεούς μας.

Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι ο εγκέφαλός μας εμπεριέχει και το περιβάλλον, πράγμα που σημαίνει ότι τα όρια ελευθερίας του εγκεφάλου μας υπερβαίνουν τα όρια ελευθερίας των φυσικών του στοιχείων. Επομένως, μπορεί η ελευθερία μας να μην είναι απόλυτη (άπειρη) αλλά είναι μεγαλύτερη από αυτήν που μπορεί να προβλέψει η μελέτη των στοιχειωδών σωμα τιδίων που μας συγκροτούν.

ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΔΥΝΑΜΗ Ή ΑΙΣΘΗΣΗ;

Η αυτονόητη αντίληψη που έχει ο καθένας μας για τη σχέση βούλησης και κίνησης είναι ότι η πρώτη αποτελεί προϋπόθεση και κινητήριος δύναμη της δεύτερης. Οτι, δηλαδή, η δραστηριοποίηση των εγκεφαλικών νευρωνικών δικτύων η οποία οδηγεί στην εκδήλωση κάποιας συγκεκριμένης κινητικής συμπεριφοράς έπεται της ενεργοποίησης της ατομικής βούλησης. Είναι όμως πράγματι έτσι; Σε μια κλασική πλέον μελέτη του 1983, της οποίας τα αποτελέσματα αρχικά αμφισβητήθηκαν αλλά επιβεβαιώθη καν πολλαπλώς έκτοτε, ο Βenzamin Libet και οι συνεργάτες του διαπίστω σαν ότι τα εγκεφαλικά δυναμικά (δυναμικά ετοιμότητας) που προετοιμάζουν κάθε εκούσια κίνηση προηγούνται κατά περίπου 500 χιλιοστά του δευτερολέπτου της υποκειμενικής εμπειρίας της πρόθεσης για την κίνηση. Αυτό, με τα λόγια του Libet, σημαί νει ότι «η εγκεφαλική εκκίνηση κάθε αυθόρμητης ελεύθερης εκούσιας κίνησης μπορεί να πραγματοποιηθεί μη συνειδητά, δηλαδή προτού το υποκείμενο έχει επίγνωση ότι η "απόφαση" για δράση έχει ήδη παρθεί από τον εγκέφαλο -0.01 ». Δηλαδή, οι πράξεις μας δεν είναι αποτέλεσμα της πρόθεσής μας, καθώς η αιτία δεν μπορεί να έπεται του αποτελέσματός της. Μελέτες σε άτομα φυσιολογικά, υπνωτισμένα ή εμφανίζοντα ψυχικές και νευρολογικές διαταραχές προσέφε ραν χρήσιμες, αντικρουόμενες ή θεαματικές ειδήσεις. Τον Μάιο του 2009 μάλιστα τα διεθνή μέσα ανακοίνωσαν πομπωδώς την εντόπιση της έδρας της ελεύθερης βούλησης, αφού, σύμφωνα με μια μελέτη, ήπια ή έντονη ηλεκτρική διέγερση του κατώτερου βρεγματικού φλοιού των εγκεφαλικών ημισφαιρίων ασθενών εν εγρηγόρσει προκαλεί αντίστοιχα έντονη επιθυμία για κίνηση ή ψευδή εντύπωση πραγμα τοποίησης κίνησης, ενώ διέγερση μιας άλλης (προκινητικής) περιοχής προκαλεί κίνηση, την οποία αρνούνται ότι πραγματοποίησαν οι ασθενείς.  

Η (ΜΕΤΑ)ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣΗΣ

Είναι κοινά αποδεκτό ότι η ελεύθερη βούλησή μας μπορεί να υποστεί δρα ματικούς περιορισμούς, και μάλιστα όχι μόνον εξαιτίας ανυπέρβλητων εξω τερικών παραγόντων. Εσωτερικοί περιοριστικοί παράγοντες (π.χ. φόβος, εξάρτηση, εκτίμηση συνεπειών) και νευρολογικές διαταραχές της εκούσιας κίνησης μπορούν να περιορίσουν ή να συρρικνώσουν τα περιθώρια ελεύ θερης επιλογής και να αλλοιώσουν την αίσθηση της ελεύθερης επιλογής. Ασθενείς με χορεία (απότομες/σπασμωδικές κινήσεις) ή με τικς, περιγράφουν τις κινήσεις τους συνήθως ως εκούσιες, αλλά των κινήσεών τους αυ τών δεν προηγούνται τα προπαρασκευ αστικά δυναμικά ετοιμότητας τα οποία χαρακτηρίζουν τις εκούσιες κινήσεις. Αντίθετα, οι ψυχογενείς κινήσεις (τρόμος, μυοκλονία, δυστονία) περιγράφονται από τους ασθενείς ως ακούσιες, παρ όλο που οι ψυχογενείς κινήσεις συνοδεύονται από τα προπαρασκευαστικά δυναμικά ετοιμότητας. Το σύμπτωμα της απώλειας εκούσιων κινήσεων, που περιγράφεται συνήθως ως αβουλία, παρατηρείται έπειτα από βλάβες συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου. Το φαινόμενο του ξένου (alien) χεριού (η εντύπωση ότι το χέρι δεν ανήκει στο άτομο), η διαγωνιστική δυσπραξία (όταν τα δύο χέρια εκτελούν ανταγωνι στικές πράξεις), το αναρχικό χέρι (που πραγματοποιεί κινήσεις τις οποίες το άτομο δεν αναγνωρίζει ως εκούσιες) είναι εντυπωσιακές εκφάνσεις νευρολογικών προβλημάτων σε ασθενείς με εντοπισμένες βλάβες. Η αίσθηση της ελεύθερης βούλησης διαταράσσεται σημαντικά στους σχιζοφρενείς, οι οποίοι, ενώ έχουν την εντύπωση ότι άλλοι ελέγχουν τις κινήσεις τους, εμφανίζουν πειραματικά καθυστερημένη αίσθηση της πρόθεσης για την πραγματοποίηση μιας κίνησης. Οι παραπάνω περιπτώσεις διαταραχών της βούλησης αποδεικνύουν ότι η παραγωγή μιας κινητικής πράξης και η αίσθησή της ως εκούσιας είναι δύο διακριτά νευρωνικά γεγονότα. Η ελεύθερη βούληση αποτελεί στην ουσία μια ενδοσκόπηση, μια ισχυρή και παγκόσμια αίσθηση η οποία παράγεται από τη δρα στηριότητα συγκεκριμένων εγκεφαλικών δομών, και η ποιότητά της (quale), όπως συμβαίνει με όλες τις άλλες αι σθήσεις, μπορεί να τροποποιηθεί ή να αλλοιωθεί ολοκληρωτικά. Στη μακρά και τρικυμιώδη διαδικασία εξέλιξης και ανάπτυξης/ωρίμανσης του νευρικού μας συστήματος διαμορφώνουμε εγκεφάλους που αντιδρούν σε περιφερικές προκλήσεις με τρόπους που να εγγυώνται τη μακροημέρευση και την ευχαρίστησή τους. Η πεποίθησή μας ότι έχου με απόλυτη ελευθερία επιλογής αντιδράσεων/συμπεριφορών διασφαλίζει, ακόμη παραπάνω, τη συνέχεια ύπαρξης του εγκεφάλου μας. Επομένως: η ευθύνη της συμπεριφοράς σε ποιον ανήκει; Στο άτομο ή στον εγκέφαλο; Μπορεί να αποδοθεί ευθύνη στο άτομο για τις πράξεις του εγκεφάλου του; Η έννοια της ευθύνης είναι μια κοινωνική κατασκευή και αφορά μόνο τις κοινωνίες και τα μέλη της. Η ευθύνη, δηλαδή, μπορεί να εννοηθεί, αναζητηθεί και αποδοθεί μόνο εντός του πλαισίου που δημιουργεί η αναπόφευκτη αλληλεπίδραση του ενός με τον άλλον και η μακρόχρονη απομνημόνευση συμβολικών σχέσεων και ορίων. Και επειδή, όπως εκτέθηκε συνοπτικά παραπάνω, ο εγκέφαλος του ανθρώπου εμπεριέχει το(ν) άλλο, η ευθύνη των συμπεριφορών ανήκει σε ανθρώπους και κοινωνίες που διαμορφώνουν το εγώ τους με αμοιβαία συνεχή αλληλεπίδραση των εγκεφάλων τους.

People in this conversation

  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    kata tin gnomi mou den iparxi eleftheri voulisi i malon nomizoume oti iparxi eleftheri voulisi giati ine toso poliploki i mixanismi ton alilepidraseon metaxi anthropou=anthropou, anthropou=perivalon, engefalou=somatos, DNA=perivalon, DNA=mikrosomatidia.......
    i mi gnosi auton ton mixanismon ke i paratirisi tis antropinis simberiforas mas odigi sto simberasma tis eletheris voulisis.
    pote den mporoume na meletisoume apomonondas mia anthropini simperifora giati opos lei ke i kvantiki fisiki i paratirisi ine idi ena erethisma pou tropopii tin simperifora, opote to apotelesma pou tha paroume exartate apo ton tropo paratirisis.
    kathe simperifora ke panda se mia dedomeni stigmi exartate apo ta exoterika ke apo ta esoterika erethismata.
    o tropos pou skeftomaste litourgi pano sto algorithmo {exoteriko erethisma->[logiki(empiria-gnosi)->ikanopiisi i mi->esthima(soma)->simesthima]

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    to engefalo ton kiverna to soma(DNA)-anages-epithimies me tin empiria ke tin gnosi.

    0 Like
  • cretan?

    Άντε πάλι με τους άσχετους νευροβιολόγους μπλέξαμε...
    Κάνουν το πείραμα σε κάποιες πολύ ειδικές περιπτώσεις, και μετά προσπαθούν να βγάλουν γενικά συμπεράσματα για εντελώς άσχετες και πολύ πιο περίπλοκες καταστάσεις.

    Για μαι απλή απόδειξη της ύπαρξης ελέυθερης βούλησης στον άνθρωπο
    αρκεί το επόμενο απλό πείραμα. Αφού αποφασίσουμε να κάνουμε κάτι (π.χ. πεινάμε λόγο νευρονικών σημάτων του στομάχου) ρίχνουμε ένα νόμισμα. Αν έρθει κορώνα, κάνουμε την ενέργεια. Αν έρθει γράμματα, δεν την κάνουμε. Δηλαδή, επιλέγουμε να ενεργήσουμε με απόλυτη τυχαιότητα, χωρίς κανέναν λόγο.

    Αν δώσουμε την άσκηση αυτή σε ένα σκύλο, ή σε ένα νήπιο, προφανώς σε ένα μεγάλο ποσοστό θα επιλέξει να κάνει αυτό που έχει ήδη αποφασίσει.

    Αν δώσουμε την άσκηση αυτή στους διαβάζοντες το Αντίφωνο, θα μπορέσουν να την ακολουθήσουν σχεδόν 100%.

    Με άλλα λόγια, η δυνατότητα του ανθρώπου να επιλέγει τυχαία τις ενέργειές του είναι ισοδύναμη με την ελέυθερη βούληση.

    Προσοχή όμως:, η ελεύθερη βούληση είναι κάτι που δυνητικά μπορεί να κατακτηθεί από τον άνθρωπο σε αντίθεση με τα άλογα ζώα. Είναι το καθ\'ομοίωσιν. Δεν είναι απαραίτητο να εμφανιστεί σε όλα τα ανθρώπινα όντα, και μάλιστα δεν εμφανίζεται σε αυτά που επιλέγουν να μην την κατακτήσουν π.χ. στους νευροβιολόγους, ψυχιάτρους, αστρολάγνους και θαυμαστές των τελευταίων εκλαϊκευτικών βιβλίων του Steven και του Richard.. :x

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    agapite cretan? epimeno na theoro oti den iaparxi eletheri voulisi xoris na theoro oti exo dikio, eos sotou i gnosi ke i empiria mou kani ke alaxo gnomi.
    ala pios mpori prota no orisi ti ine voulisi ke ti eleftheri voulisi, ti ine to tixeo me logia katanoita ke na dini o orismos ikanopiisi prota ston idio;
    epitrepse mou na sou kano mia erotisi. epelexes na grapsis edo me eleftheri voulisi; itan tixeo;

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    eleftheri voulisi mpori na exi mono autos pou den exi anages.

    0 Like
  • Δρ Αλέξανδρος Α Λάβδας

    Είχα πάρα πολύ καιρό, πάνω από χρόνο νομίζω, να μπω εδώ μέσα...και να που καλώς έπραττα: Ο κύριος/κυρία/παιδί που υπογράφει με το ψευδωνυμο Cretan εξακολουθεί να περιφέρει, με αφοριστικό και θρασύ τρόπο, την τραγική ημιμάθειά του. Και, όπως γίνεται πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις, να ντρέπεται να μοιραστεί το όνομά του μαζί μας.

    Το αίσθημα της πεινας ΔΕΝ ξεκινάει από \"νευρωνικά σήματα του στομάχου\".....

    Προσέξτε: ουδείς είναι υποχρεωμένος να γνωρίζει από νευροβιολογία. Απλώς είναι αστείο να κάνει τέτοιες παρατηρήσεις για θέματα που δε γνωρίζει. Ουδέποτε θα έκανα σχόλια για το συντακτικό της κινεζικής σε έναν Κινέζο. Αυτό είναι ένας καλός γενικός κανόνας που μπορεί κανείς να ακολουθεί για να μην εκτίθεται....

    Όσο για το όλο θέμα, είναι μάλλον ανύπαρκτο. Ο κος Τσουκαλάς το θέτει ορθώς : \"ala pios mpori prota no orisi ti ine voulisi ke ti eleftheri voulisi, ti ine to tixeo me logia katanoita ke na dini o orismos ikanopiisi prota ston idio;\" Ελεύθερη από τι; Πρόκειται για ψευδοπρόβλημα.
    Είναι ελεύθερη, μέσα στα πλαίσια των νόμων της φύσεως. Το αν αυτό ορίζεται ως ελευθερία ή όχι, εναπόκειται στον καθένα...

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    Kη. Λαβδα opos gafete ...Πρόκειται για ψευδοπρόβλημα.
    Είναι ελεύθερη, μέσα στα πλαίσια των νόμων της φύσεως. Το αν αυτό ορίζεται ως ελευθερία ή όχι, εναπόκειται στον καθένα... pithanon ine to pio sosto, ala i enasxolisi me tetia themata den ine mono pronomio ton idikon opos lei ke enas filos mou, ke mporoume na kanoume ke dialogo ke as diafonoume.
    outos i alos stis epistimes auto pou isxi simera pithano den tha isxi aurio, ala poli epistimones to xexnane.

    0 Like
  • cretan?

    Encore e encore..la meme ..

    Φυσικά είμαι άσχετος από νευροβιολογία. Είμαι επιστήμονας (δηλ. ασχολούμαι με γνώση που δεν ενέχει περιθώρια λάθους π.χ. μήλα που πέφτουν) και όχι ψευδο-επιστήμονας (δηλ. δεν βγάζω συμπεράσματα βασιζόμενος σε στατιστικά μοντέλα - χωρίς μάλιστα να κατέχω από μαθηματικά..). Τα δικά μου papers είται αποδεικνύονται είται απορπίπτονται και δεν χρησιμοποιούν \"δείγματα\". Τα αποτελέσματά τους είναι univesal. Τα έχουμε πει αυτά σε άλλη φάση με τον κ. Λάβδα.

    Αυτό δεν μου απαγόρευσε να φτάσω στο συμπέρασμα ότι η (αποδεδειγμένη) δυνατότητα (προσέξτε την λέξη) του ανθρώπου να επιλέγει τις πράξεις του εντελώς τυχαία, είναι μαθηματικά (προσέξτε την λέξη) ισοδύναμο με την ελεύθερη βούληση.

    Όταν δεν έχει απάντηση κάποιος επί της ουσίας, καταφεύγει σε αφορισμούς (π.χ. εσύ δεν ξέρεις και μην ασχολείσαι). Αυτά συμβαίνουν και εις παρρησίους..

    Επίσης, κ. Λάβδα και κ. Τσουκαλά, ακριβώς ο φόβος (ναι φόβος) ανθρώπων σαν εμένα (που πιστεύουμε στην ελεύθερη βούληση) να αποκαλυφθούν σε ανθρώπους που δεν πιστεύουν σε αυτή, είναι εντελώς δικαιολογημένος μέσα στα πλαίσια του ενστίκτου αυτοσυντήρησης. Όποιοι (εσείς) δεν πιστεύετε στην ελεύθερη βούληση, οι πράξεις σας είναι αποτέλεσμα των ερεθισμάτων σας και μόνο και αντιδράσετε με μόνο γνώμονα το \"συμφέρον¨σας. Άρα, πως μπορώ να έχω ειλικρινή σχέση μαζί σας? Δηλαδή, πως μπορώ να περιμένω αυτό που λέει ο κ. Τσουκαλάς \"να κάνουμε διάλογο και ας έχουμε διαφορές?\" (Μου είναι επίσης περίεργο πως υπάρχουν άνθρωποι που σας εμπιστεύονται ολοκληρωτικά και ανεπιφύλακτα π.χ. γυναίκες, ερωμένες, παιδιά) όταν ξέρουν (εσείς το δηλώνετε) ότι ακόμη και τα συναισθήματά σας είναι προϊόν \"συμφέροντος\"?

    .. να μην αδικήσω όμως τον κ. Τσουκαλά που κατάλαβε ότι ελεύθερη βούλησε έχει μόνο όποιος δεν έχει ανάγκες. Είναι η αρχή μιας αναζήτησης προς υψηλότερα επίπεδα πνευματικότητας, είται αυτό λέγεται θρησκευτικό συναίσθημα, είται αναρχισμός (που είναι το ίδιο ουσιαστικά..)

    0 Like
  • Δρ Αλέξανδρος Α Λάβδας

    Θα σας παρακαλούσα, \"Cretan\", πριν απορήσετε σχετικά με το πώς μας εμπιστεύονται οι \"γυναίκες, ερωμένες και παιδιά\" μας, να μας αποδείξετε πρώτα ότι δεν ντρέπεστε για τις απόψεις σας, υπογράφοντάς τες! Είναι τουλάχιστον αστείο να μιλάτε για εμπιστοσύνη και να κρύβεστε!

    Τώρα, κάνετε πολλά λάθη:

    -ποιος σας είπε ότο βγάζω συμπερασματα βασισμένος σε \"στατιστικά μοντέλα\"; Γιατί κατακρίνετε αυτό που δε γνωρίζετε; Nα σας δώσω ένα παράδειγμα. Δείτε αυτή τη δημοσίευση, που είχα κάνει ως νέος postdoc - μάλλον η πιο infuential δουλειά μου ως τώρα, δεδομένων των εκατοντάδων παραπομπων.
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10479690
    \"J Neurosci. 1999 Sep 15;19(18):7881-8.
    The medial ganglionic eminence gives rise to a population of early neurons in the developing cerebral cortex.
    Lavdas AA, Grigoriou M, Pachnis V, Parnavelas JG.
    Department of Anatomy and Developmental Biology, University College London, London WC1E 6BT, United Kingdom.\"

    Έδειξα ( για πρώτη φορά, κι αυτό στην κυριολεξία άλλαξε τα textbooks) από πού προέρχονται οι μη πυραμιδικοί νευρώνες του φλοιού κατά την εμβρυογένεση. Χρησιμοποίησα σημασμένα κύτταρα, έκανα οργανοτυπικές ιστοκαλλιέργειες, παρατήρησα την πορεία των νέων κυττάρων με συνεστιακό μικροσκόπιο σάρωσης laser, διασταύρωσα τα αποτελέσματα με την κατανομή συγκεκριμένου γονιδίου in vivo. Το μήλο κάτω από τη μηλιά.


    -ποιος σας είπε ότι \"δεν πιστεύω στην ελεύθερη βούληση\"; Εγώ είπα απλώς ότι το \"ελεύθερη\" είναι θέμα ορισμού και πλαισίου αναφοράς.

    -ποιος σας είπε ότι ορίζω τα συναισθήματα ως \"προϊόν συμφέροντος\";Πώς ορίζεται το συμφέρον; Σε ποιο επίπεδο; Είναι εξαιρετικά απλοϊκή μια τέτοια δήλωση, και δε θα την έκανα ποτέ μου.

    -ποιος σας είπε ότι λέγω πως \"οι πράξεις είναι αποτέλεσμα των ερεθισμάτων\" και μόνο; Αυτό θα αγνοούσε όλη την απίστευτη πολυπλοκότητα της επεξεργασίας μέσα στον εγκέφαλο.


    ΟΜΩΣ

    ΟΜΩΣ

    ΟΜΩΣ

    Γράφετε και κάτι το οποίον προσυπογράφω ανεπιφύλακτα: \"η (αποδεδειγμένη) δυνατότητα (προσέξτε την λέξη) του ανθρώπου να επιλέγει τις πράξεις του εντελώς τυχαία, είναι μαθηματικά (προσέξτε την λέξη) ισοδύναμο με την ελεύθερη βούληση.\"

    \'Οταν μιλώ για απίστευτη πολυπλοκότητα επεξεργασίας δεδομένων στον εγκέφαλο, αυτό εννοώ. Όλες οι μετρήσιμες παράμετροι είναι συμπαράγοντες στη λήψη της τελικής απόφασης. Αλλά οι συπαράγοντες είναι τόσο πολλοί και τόσο απροσδιόριστοι, και η διαδικασία της επεξεργασίας τους τόσο περίπλοκη (που, πιθανότατα, θα είνει ΕΓΓΕΝΩΣ αδύνατο να προβλεφθεί) που όλα αυτά αντιστοιχούν σε αυτό που θα έλεγε κανείς ελεύθερη βούληση! Μέσα στα πλαίσια των νομων της φύσεως, ασφαλώς. Αλλά έξω από τα πλαίσα πρόγνωσης και προκαθορισμού.


    Ίσως τελικά να μη διαφωνούμε και τόσο πολύ.

    0 Like
  • cretan?

    Αγαπητέ κ. Λάβδα,

    ξεκινώ από το τελευταίο - δηλ. την συνυπογραφή σας στην δήλωσή μου σχετικά με την ελεύθερη βούληση.

    Και άλλη φορά τα είχαμε πει, αλλά δεν θυμάστε. Χαίρομαι που τώρα αναγνωρίζεται ως πιθανότητα την ΕΓΓΕΝΗ αδυναμία να προβλεφθεί η ανθρώπινη βούληση. Έτσι, διαφοροποιείστε ΕΓΓΕΝΩΣ από την υλιστική αντίληψη ότι όλες ερωτήσεις (με την γενική έννοια) για τον υλικό κόσμο βρίσκουν την απάντησή τους μέσας στους γνωστούς νόμους της Φύσης. Μόλις λοιπόν είπατε ότι υπάρχει ερώτηση (π.χ. τι θα κάνει ο κ. Λάβδας μόλις διαβάσει την απάντηση του cretan? ?) στην οποία ΕΓΓΕΝΩΣ δεν μπορεί να υπάρξει απάντηση.

    Εδώ θα έκλεινα την απάντησή μου, γιατί παρατηρώ με ικανοποίηση ότι δεν είστε και τόσο μακρυά από ανώτερες πνευματικές αναζητήσεις..

    alas, alas, alas..

    σας εμπποδίζει λίγο το αντικείμενό σας. Ενέχει κινδύνους misinterpretation παρά την φανταστική (το εννοώ) πρόοδο που έχει γίνει τα τελευταίο χρόνια. Χρειάζεται επομένως προσοχή στο interpetation των αποτελεσμάτων.

    Π.χ.
    Δεν καταλαβαίνω αν το paper σας είναι *παρατηρησιακό* ή *βασικό*. Φαντάζομαι καταλαβαίνετε την διαφορά. Αν απλά *παρατηρήσατε* το παρακάτω:
    we have shown here that a substantial proportion of neurons of the marginal zone, including cells with features of Cajal-Retzius cells, and of the subplate and lower intermediate zone are not born in the ventricular neuroepithelium but instead originate in the medial ganglionic eminence (MGE), the pallidal primordium.

    ή αν αυτό αλλάζει κάτι σημαντικό στην *βασική* θεωρία της νευροεπιστήμης.

    Για να δώσω παράδειγμα, για τους φυσικούς, ο Νόμος του Νεύτωνα F=ma μαζί με τις 4 εξισώσεις του Maxwell είναι αρκετά για να εξηγήσουν το 99% (άντε λίγο λιγότερο..) των τρομακτικά περίπλοκων διεργασιών που συμβαίνουν στα τρισεκατομμύρια αστέρια. Γιαυτό τον λόγο, η απλή παρατήρηση και οι ωραίες φωτογραφίες ενός νέου αστεριού που κάνει ανάποδες κολοτούμπες και zig-zag και τρίπλες... δεν μας λέει απολύτως τίποτα. nada.
    Το αντίστροφο είναι ακόμη χειρότερο! Από τις κολοτούμπες και τα τέτοια του αστεριού, βγάζουν κάποιοι συμπεράσματα παγκόσμιας και τρομακτικής έκτασης!! (π.χ. ζωή σε άλλους πλανήτες, ζωή στην γή κτλ..)

    Καταλαβαίνεται λοιπόν πόσο επιφυλακτικοί πρέπει να είμαστε σε γενικά συμπεράσματα από μελέτες σαν την δική σας (εννοώ των νευροβιολόγων..)

    Αυτά τα σοβαρά, και πιστεύω ότι τώρα πια κατανοείται.

    Τ.

    (P.S. Όμως, φόβος μου σχετικά με την εμπιστοσύνη σε εντελώς υλιστικά ανρώπινα όντα παραμένει... αλλά είδα φώς ότι εσείς μπορεί να μην είστε τελικά αυτό που επιδιώκεται να φαίνεσθε.. on verra..)

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    agapite ke cretan? veveos ke ta snesthimata mou ine proion alimono an den itane, pros dikomou simferon ine na mathoun ta pediamou oti den iparxi exipnada ala mono gnosi ke empiria gia na ikanopiisoun tis dikestous epithimies ke OXI tis dikesmou, na mathoun stin zoi oti ta panda ine fisiologika gia na min parerminevoun ton kosmo, pros simferon mou ine na auxiso tin gnosimou ke ti empiriamou tis epangelmatikis mou drastiriotita oste na ime pio apotesmatikos gia to simferon ton sinanthroponmou pou to dikotous simferon tha antanaklasi se mena ke stin ikogeniamou.
    oso gia tin eleftheri voulisi ke ta piramata pou dixnoun oti o engefalos exi apofasisi xiliosta tou sec prin analavi to kinitiko sistima na tin ilopiisi exi vgi auto to simperasma , ala opos lei o kος Λαβδας stin pragmatikotita ine απίστευτη πολυπλοκότητα επεξεργασίας δεδομένων στον εγκέφαλο oste na vgaloume asfali simperasmata.
    to na diatiris tin anonimiasou me vasi tin eleftheri voulisi den me pirazi
    to idio pistevo pithanon ke gia ton Κο Λαβδα ke fenete oti antapokrinomaste ston dialogo.
    aloste o dialogos edo ine acomi mia empiria pros olon.

    0 Like
  • Guest

    %%%
    agapite ke cretan? veveos ke ta snesthimata mou ine proion alimono an den itane, pros dikomou simferon ine na mathoun ta pediamou oti den iparxi exipnada ala mono gnosi ke empiria gia na ikanopiisoun tis dikestous epithimies ke OXI tis dikesmou, na mathoun stin zoi oti ta panda ine fisiologika gia na min parerminevoun ton kosmo, pros simferon mou ine na auxiso tin gnosimou ke ti empiriamou tis epangelmatikis mou drastiriotita oste na ime pio apotesmatikos gia to simferon ton sinanthroponmou pou to dikotous simferon tha antanaklasi se mena ke stin ikogeniamou.
    %%

    αγαπητέ κ. Τσουκαλά,

    τώρα αν σας ρωτήσω γιατί να τα κάνετε όλα τα παραπάνω.. θα με πείτε είρωνα..

    Δεν σας φέρνω λοιπό στη δύσκολη θέση να απαντήσετε στα παιδιά σας το ερώτημα \"γιατί\", ... αλλά σας συστήνω να στείλετε το παραπάνω απόσπασμα στην προγραμματική ανακοίνωση του νεοσύστατου κόμματος των \"¨οτι φάμε, ότι πιούμε και ότι αρπάξει ο ποπός μας..\".

    .. και επίσης παρακαλώ συμβουλέψτε τα παιδιά σας να μείνουν μακρυά από τα δικά μου, γιατί τα τελευταία μπορεί να κάνουν παράλογες μη-συμφεροντολογικές πράξεις όπως αγάπη, αφωσίωση άνευ όρων, βοήθεια σε συνανθρώπους που δυνητικά θα μπορούσαν και να τους βλάψουν αν αυτό ήταν προς το συμφέρον τους..(π.χ. στα παιδιά σας..).

    Οποτε.. άντε στο καλό..ή κάπου αλλού..

    hasta la vittoria siempre, venceremos!

    0 Like
  • cretan?

    .. ξέχασα να υπογράψω τη προηγούμενη απάντηση στον κ. Τσουκαλά..

    0 Like
  • g.k.

    Δεν είμαι γνώστης της ειδικότητάς σας, κύριοι προλαλήσαντες.
    Αλλά, όντας ένας καθημερινός απλός Έλληνας άνθρωπος, απορώ πώς επιστήμονες εσείς, είναι δυνατόν να προσπαθείτε να βγάλετε επιστημονικά συμπεράσματα, όταν δεν γνωρίζετε Ελληνικά!
    γ.κ.

    0 Like
  • Δρ Αλέξανδρος Α Λάβδας

    Μα, δεν επιδιώκω να φαίνομαι τίποτε! Τη διερεύνηση της αλήθειας επιδιώκω. Αν επεδίωκα να φαίνομαι κάτι, θα επέλεγα ένα λιγότερο κουραστικό δρόμο από τις πολυετείς μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές.

    Για τη συγκεκριμένη δημοσίευση: μάθαμε κάτι για την αναπτυξιακή διεργασία του εγκεφάλου. Δεν αποτελεί προϊόν στατιστικής, αλλά παρατήρησης ΚΑΙ πειραματικής επαλήθευσης. Δεν αλλάζει τη θεώρηση του κόσμου, αλλά αλλάζει τη γνώση για την ανάπτυξη του εγκεφάλου.

    Δεν ξέρω τί εννοείτε με \"βασική θεωρία των Νευροεπιστημών\". Όπως είχατε πει κι εσείς...πέρσι, απ\' ότι θεμάμαι, η Νευροβιολογία δεν είναι Φυσική.

    Η δική μου άποψη είναι ότι, αν είχαμε τέλεια κατανόηση όλων των (φυσικών) φαινομένων, η Φυσική θα αρκούσε-ούτε καν η Χημεία δε θα ήταν απαραίτητη! Οι επί μέρους επιστήμες είναι συστήματα μελέτης της μίας και αδιάσπαστης πραγματικότητος.

    Ασφαλώς και μπορεί να υπάρχει εγγενής αδυναμία κατανόησης κάποιων φαινομένων. Αυτό το θεωρώ άσχετο με την υλιστική ή μη θεώρηση του κόσμου. Είναι απλώς μια ΑΝΤΙ-ΜΗΧΑΝΙΣΤΙΚΗ θεώρηση, αλλά η μηχανιστική θεώρηση των φυσικών φαινομένων έχει εγκαταληφθεί από την ίδια τη Φυσική πριν έναν αιώνα. Η αδυναμία κατανόησης δεν είναι απαραίτητα προϊόν εξω-υλικής παρέμβασης - η αρχή της απροσδιοριστίας ας πούμε είναι προϊόν μιας εντελώς \"υλιστικής\" επιστημονικής θεωρίας.

    Σε ότι αφορά στην τελευταία: θεωρώ ότι οι επιστήμες μπορούν να μας δώσουν μια ολοένα και πληρέστερη αντίληψη του επιστητού κόσμου - ταυτολογία θα μου πείτε. Η ύπαρξη ή μη ενός κόσμου πέρα από τον επιστητό δεν αποτελεί αντικείμενο της επιστήμης, εξ\' ορισμού, και δε μπορεί να απορριφθεί ή να αποδειχθεί από την επιστήμη.

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    Ke g.k. sto erotimasas, nomizo oti to ena den sindeete me to allo. ala
    tha xaro poli an mporousate na mou to exigisete, ke akomi pos ine dinaton enas pou den xeri ellinika na gini epistimonas.

    0 Like
  • cretan?

    Είναι λίγο πεπλεγμένη (perplexed) η παρουσίαση των ερευνητικών αποτελεσμάτων σας. Αναφέρεστε σε *παρατήρηση* και σε *επαλήθευση*. Όπως έχω επαναλάβει χιλιάδες φορές, *παρατηρήσεις που επαληθεύουν* κάποια θεωρία είναι *παντελώς αδιάφορες* στην πρόοδο της επιστήμη. Π.χ. εγώ μόλις επιβεβαίωσα πειραματικά ότι η Γή γυρίζει γύρω από τον Ήλιο (γιατί τώρα είναι νύχτα) και ότι αν με τρυπήση μια καρφίτσα θα αισθανθώ πόνο. Αδιάφορο.

    Η θεώρηση της φύσης πρέπει να ενέχει βασικές επιστημονικές αρχές - Νόμους - οι οποίοι και πρέπει να οδηγούν σε ασφαλή συμπεράσματα. Με βάση την παραπάνω προφανή δήλωση, οι \"επιστήμες\" κατατάσονται σε κατηγορίες σημαντικότητας. Π.χ. η επιστήμη της οικονομίας, κατατάσσεται εύκολα στις ψευδο-επιστήμες. Η επιστήμη της Χημείας που σας αρέσει κατατάσσεται σε effective (επαγώμενη θα το μετάφραζα) επιστήμη 1ης τάξης, γιατί βρίσκεται ένα μόλις στάδιο παρακάτω από την βασική επιστήμη της Φυσικής. Η βιολογία και τα συμπαρομαρτούντα της είναι effective επιστήμη 2ης και ανώτερης τάξης για τους ίδιους προφανείς λόγους.


    Προσοχή, δεν κατηγορηοποιούνται οι επιστήμες με βάση της *σημασία* τους!! Π.χ. η ιατρική (effective επιστήμη 2ης και 3ης τάξης) είναι προφανώς πολύ σημαντικότερη από την Φυσική! Το ίδιο και η επιστήμη του αθλητισμού με ειδίκευση στο ποδόσφαιρο για την οποία πολλοί λένε ότι είναι σημαντικότερη και της ιατρικής!

    Η δήλωσή σας περί Φυσικής, δέιχνει ότι συνυπογράφεται τα πιο πάνω αυτονόητα.

    Γιατί τα ξαναλέω? Μα για να θυμήσω ότι καλώς ή κακώς, ΜΟΝΟ η βασική επιστήμη μπορεί να μας οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα για τα βασικά ερωτήματα του υλικού κόσμου. Άρα, αν πραγματικά θέλατε η αναζήτησή σας για τα βασικά ερωτήματα του κόσμου να έχει ειδικό βάρος και παγκοσμιότητα, θα έπρεπε να είσαστε φυσικός. Από κει και πέρα, καθένας είναι ελέυθερος να διατυπώνει τις κοσμοθεωρίες του με βάση την μικρή ή μεγάλη εμπειρία τους και γνώση.

    Μιλώντας λοιπόν για γνώση, αυτό που αναφέρεται για την κβαντομηχανική είναι το ακριβώς αντίθετο από αυτό που έχεται στο μυαλό σας! Την αβεβαιότητα στην περιγραφή την έχουν εγγενώς τα *απλούστερα* φυσικά συστήματα π.χ. ένα ηλεκτρόνιο! Αντιθέτως, την βεβαιότητα στην περιγραφή τους (απλή θερμοδυναμικη, 2ος νόμος κτλ) την έχουν τα *πολύπλοκα* συστήματα πολλών ηλεκτρονίων!

    Ελπίζω να βλέπετε την τεράστια αντίφαση με αυτό που προσπαθείτε να πείτε για την πολυπλοκότητα του ανθρώπου κτλ.

    Victoire, roi e mate.

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    simpathestate cretan? to na akolouthisis to \"¨οτι φάμε, ότι πιούμε και ότι αρπάξει ο ποπός μας..\". fisika ke den ine pros to simferon auton pou to efarmozoun ke opos sosta grafis i αγάπη, αφωσίωση άνευ όρων, βοήθεια σε συνανθρώπους ine pros to simferon, ke opos grafi ke o Koς
    Λαβδας ¨θα επέλεγα ένα λιγότερο κουραστικό δρόμο από τις πολυετείς μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές¨ ine apo tis megaliteres prosfores sto anthropo oxi anef oron ala kati parapano, ke otan prokite gia antropistikes epistimes, ke otan vlepis ton alon apo sxedon nekros ton epanaferis stin zoi me tis gnosisou ke tin epmiriasou pou apektises(apo alous epistimones) xexnontas tin prosopiki zoi gia arketa xronia, nomizo den iparxi megaliteri ikanopiisi giti to vlepis ine praxi, ke oxi logia ke theories.
    agapite cretan? ektos an theoris to simferon san sinonimo tis ekmetalefsis.
    ego theoro pros simferon ton pedion mou ke ton filontous na exoune mathi na forane tin zoni asfalias onta mpenoun se ena autokinito.

    0 Like
  • Guest

    Αξιότιμε κ. Τσουκαλά,

    θα μας τρελλάνετε!

    &&
    i αγάπη, αφωσίωση άνευ όρων, βοήθεια σε συνανθρώπους ine pros to simferon,..
    &&

    ούτε στο πιο αναρχο-χριστιανικό κείμενο του Μπερντιάεφ δεν διαβάζουμε την συσχέτιση της άνευ όρων αγάπης προς τον πλησίων με το συμφέρον! Να πεθάνεις για τον άλλον δηλαδή! Να υποφέρεις για τον άλλον! Μα αυτό είναι αντι-εξελικτικό και αντι-επιβιωτικό!

    Μάλλον τα έχετε μπερδεμένα στο εγκέφαλό σας?

    \"Μα ποιός κυβερνά αυτόν τον εγκέφαλο??\"

    0 Like
  • TΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    parola auta mou iste simpmathis
    malon ta exis mperdepsi evagales ena afthereto simmperasma \"ότι ακόμη και τα συναισθήματά σας είναι προϊόν \"συμφέροντος\"? to opio den mporo na katalavo ton logiko silogismo gia to malon kakos enooumeno \"simferon\" pou sigoura den prokipti apo pouthena oti ke Kος Λαβδασ ine anthropos tou kakos enooumeno \"simferontos\" antithetos malista. . ke me vasi auto to simperasma ke to diko mou lathos na to xrisimopiiso apo authereto simperasma mou oti enois san simferon tis ananges-epithimies. se odigisa ke ego iso lanthasmena sta simprasmatasou.
    telos na diefkriniso me ti lexi \"simferon\" pou xrisimopio edo eno tin koloprereti ikanopiisi ton anangon tou anthropou xoris tin ekmetaleusi ke to thiximo ton anangon ke epithimion ton alon.
    an parola auta epimenis na to theoris opos ta enois me megali efxaristisi tha prospathiso na doso diefkrinisis pariti anonimos se empistevome giati ise enas anthopos me gnosi epithimies ke anisixies. i oposdipote arnitikes kritike esto ke afthereta simperasmata den me ptooun katholou antithetos tis epithimo giati me vasoun na skeutome,ke se euxaristo!!

    0 Like
  • Δρ Αλέξανδρος Α Λάβδας

    Δεν βλέπω κάποια αντίφαση. Μάλλον δεν παρακολουθήσατε όλα τα επιχειρήματά μου. Αυτά που λέτε με τη Γη και τον Ήλιο ή την καρφίτσα και τον πόνο δείχνουν πλήρη παρανόηση. Κάποια σχέση πρέπει να έχετε με τη Φυσική - αλλά καμμία με άλλες επιστήμες!


    Ανέφερα την η αρχή της απροσδιοριστίας ως παράδειγμα φυσικού νόμου (υλιστικού) που περιγράφει μη μηχανιστικά φαινόμενα. Ουδέποτε είπα ότι έχει κάποια σχέση με τα φαινόμενα που, λόγω περιπλοκότητος, δεν προβλέπονται. Μην ψάχνετε να βρείτε με το ζόρι σημεία διαφωνίας - δεν έχει κανένα νόημα. Δεν είμαστε (τουλάχιστον εγώ δεν είμαι) 15 ετών για να ενθουσιάζομαι με φαντασιακές νίκες επί του αντιπάλου στη συζήτηση...

    Συμφωνώ με τα περί \"τάξεως\" των επιστημών - άλλωστε μόνος μου είπα ότι, σε έναν \"ιδανικό κόσμο\", θα υπήρχε μόνο η Φυσική! Ποιος σας είπε ότι \"μου αρέσει\" η Χημεία;


    Και ποιος σας είπε ότι ισχυρίζομαι ότι μια σημαντική ανακάλυψη στην Ανατομία/Εξελικτική νευροβιολογία, όπως αυτή που περιέγραψα, δίνει απάντηση σε \" βασικά ερωτήματα του υλικού κόσμου\";

    Δεν υπάρχουν μόνο τέτοια ερωτήματα. Δε θα είχαμε καμία πρόοδο αν μόνο με τέτοια ερωτήματα καταπιανόμαστε! Υπάρχουν και άλλα, πιο \"ποταπά\", αλλά σημαντικά στη ζωή μας. Δε χρειάζεται κανείς να είναι διδάκτωρ νευροεπιστημών για να το καταλάβει!

    Σας βεβαιώ, τίποτε το \"πεπλεγμένο\" δεν υπάρχει στη συγεκριμένη δημοσίευση - ελπίζω ούτε σε όλες τις άλλες μου! Δε θα είχε δημοσιευθεί στο (πολύ δύσκολο) Journal of Neuroscience αν είχε, ούτε θα μετρούσε κοντά 400 παραπομπές από διεθνείς αυθεντίες.

    0 Like
  • Δρ Αλέξανδρος Α Λάβδας

    \"Να πεθάνεις για τον άλλον δηλαδή! Να υποφέρεις για τον άλλον! Μα αυτό είναι αντι-εξελικτικό και αντι-επιβιωτικό! \"


    Όχι απαραίτητα. Η φυσική επιλογή δε \"φιλτραρει\" με κριτήριο την ατομική επιβίωση, αλλά τη διαιώνιση των γονιδίων.

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    simfono Κε Λαβδα, ke tin exelixi na simvadisi me tin poliplokotita meso ton alilepidraseon me ton sximatismon i oxi desmon ke antalagi pliroforion.

    0 Like
  • cretan?

    Δεν έχει πλάκα να κρυβόμαστε συνέχεια πίσω από αοριστολογίες του τύπου \"η ελεύθερη βούληση είναι θέμα ορισμού..\". Επίσης δεν έχει νόμημα να πετάμε το τόπι στον εξέδρα λέγοντας π.χ. ότι \"αν και υπάρχει εγγενής αδυναμία περιγραφής των φυσικών φαινομένων, αυτό είναι άσχετο με την υλιστική ή όχι αντίληψη του κόσμου\".

    Κάνετε την τεράστια παρανόηση - προφανώς λόγω άγνοιας - ότι η κβαντομηχανική είναι ένα παράδειγμα εγγενούς αδυναμίας περιγραφής φυσικού φαινομένου. Προφανώς και δεν είναι! Η κβαντομηχανική όπως και κάθε θεωρία, περιγράφει ΠΛΗΡΩΣ τα φυσική φαινόμενα για τα οποία μπορεί να πει κάτι. Άλλο αν αυτή η περιγραφή γίνεται μέ έναν μη-μηχανιστικό τρόπο (όπως τον λέτε..).

    Είναι άλλο πράγμα η αβεβαιότητα που έχει εγγενώς η Κβ. και άλλο η εγγενής αδυναμία να περιγράψει κάτι.

    Ένα παράδειγμα είναι η κβαντική βαρύτητα. π.χ. η κβαντομηχνική έχει εγγενή αδυναμία να περιγράψει την βαρύτητα. Γιαυτό πασχίζουμε να βρούμε την λεγόμενη κβ. βαρύτητα.

    Το θέμα λοιπόν είναι απλό:
    - αν υπάρχουν φυσικές θεωρίες σαν την κβ, που περιγράφουν ΠΛΗΡΩΣ όλα τα φυσικά φαινόμενα - the end.
    - αν υπάρχουν φυσικά φαινόμενα τα οποία δεν μπορούν να περιγραφούν εγγενώς από καμμία φυσική θεωρία, τότε υπάρχει και ελεύθερη βούληση, και Θεός και όλα τα καλά πράγματα.

    .. όπου στις έννοιες \"ελεύθερη βούληση, Θεός κτλ\" έχω χώσει όλα αυτά τα φυσικά φαινόμενα και ενέργειες που δεν μπορούν να περιγραφούν εγγενώς από καμμιά φυσική θεωρία.

    .. και τώρα μη μου πείτε ότι κάτι που εγγενώς δεν μπορεί να περιγραφεί από καμμια φυσική θεωρία, ανήκει στο σύνολο του υλικού κόσμου!! Μα διαβάστε λίγα μαθηματικά για ανοιχτά και κλειστά σύνολα, για το μέσα και το έξω, για τα όρια κτλ..

    Αυτά..

    (εγώ είμαι 15 στην ψυχή και μου αρέσουν ακόμη οι νίκες στα debate. μην μου χαλάτε αυτήν την χαρά, αφού το ξέρω ότι να σας πείσω δεν μπορώ, μπορώ όμως να σας νικήσω!)

    Τ.

    0 Like
  • cretan?

    Είστε ευγενέστατος κ. Τσουκαλά.

    Φυσικά και εγώ δεν εννοούσα το κακώς εννοούμενο συμφέρον, αλλά το \"συμφέρον\" με την γενική έννοια, δηλαδή την κινητήρια δύναμη για επιβίωση του καθενός μας. Σας διαβεβαιώ ότι εγώ το ακολουθώ πιστά κατά το 99.999... του χρόνου μου.

    Είναι όμως πραγματικά παράδοξο και ακατανόητο λογικά να προσπαθεί κανείς να δικαιολογήσει συμπεριφορές όπως η ανιδιοτελής αγάπη και η θυσία μέσω εξελικτικών διαδικασιών π.χ. ο κ. Λάβδας προσπαθεί να ισχυρισθεί ότι η θυσιαστική ενέργεια ενός αλτρουϊστή δεν είναι και τόσο ελέυθερη βούληση αλλά έχει κατά κάποιον τρόπο υπαγορευθεί από τα γονίδια του που του λένε ότι αν θυσιαστούν, θα περάσουν καλύτερα τα άλλα γονίδια που είναι σε κάποιον άλλο άνθρωπο.

    Δεν θέλω να προχωρήσω. Αν πραγματικά πιστεύεται την παραπάνω δήλωση (που παραβιάζει βασικές αρχές της φυσικής όπως την ταχύτητα του φωτός (causality of information)) τότε θα μιλήσω.

    Παρεπιπτόντως, ενθυμούμαι ότι ο κ.Λ.αβδας είχε φύγει από το Αντίφωνο ωρυόμενος για την ύπαρξη εδώ θεοκρατικών και οπισθοδρομικών στοιχείων σαν εμένα..
    Χαίρομαι που το ξανασκέφθηκε..

    0 Like
  • Δρ Αλέξανδρος Α Λάβδας

    Φοβάμαι φίλτατε ότι είστε 15 και στη διάνοια, αν μου λέτε ότι \"μπορείτε να με νικήσετε\" -σάμπως το θέμα μας είναι να νικήσει κάποιος, κι όχι να ψάξουμε όλοι μαζί να πλησιάσουμε ένα βηματάκι πιο κοντά στην αλήθεια.

    0 Like
  • Δρ Αλέξανδρος Α Λάβδας

    Δεν το \"ξανασκέφτηκα\". Απλώς, επειδή η εβδομαδιαία ειδοποίηση υπάρχει ακόμα, μπήκα να διαβάσω το συγκεκριμένο άρθρο. Η ζωή μας δεν είναι ανάγκη να διέπεται από φανατισμούς και δογματισμούς - ή ότι θα μπάινω 3 φορές την ημέρα ή ότι δε θα ξαναμπώ \"ποτέ\". Η προηγούμενη εμπειρία μου εδώ ήταν άθλια, και γι\' αυτό έκανα πολύ καιρό να ξαναμπώ -όταν σε μια κουβέντα για τον εγκέφαλο ανακύπτει η λέξη...Μπερντιάεφ, είναι μια καλή ένδειξη ότι είχα δίκιο. Η επόμενη απουσία μου μπορεί να είναι εξ\'ισου μακρά - η ζωή είναι πολύ μικρή για να τη σπαταλούμε σε ανούσιες συζητήσεις.

    Κι είναι κρίμα που καταντούν ανούσιες, διότι υπάρχουν σημεία συνεννόησης, τα οποία όμως μονίμως δυναμιτίζετε με τις εμμονές σας.
    Yπάρχουν σημεία, αναλαμπές, που λέω \"μπορώ να συνεννοηθώ με αυτόν τον άνθρωπο\" - όπως η δήλωσή σας σε προηγούμενη ανάρτηση που είπα ότι προσυπογράφω. Αλλά μετά, αντί να πιάσουμε το νήμα από εκεί, πέφτουμε πάλι στις \"πλάκες\" στο ποιος \"νικάει\" και στην εμμονή σας ότι, εκτός κι αν μας λέει κάτι για τη φύση του κόσμου, η επιστημονική πρόοδος είναι λίγο πολύ \"αδιάφορη\".

    Έχετε ένα μεγάλο κενο κατανόησης μερικών πραγμάτων, το οποίο είναι φυσικό κι ανθρώπινο για τον καθένα μας, αλλά το \"αποφρακτικόν\" στη συζήτηση μαζί σας είναι ότι επικρίνετε ό,τι δεν αντιλαμβάνεστε!

    Ακόμα και στη Φυσική: Η αρχή της απροσδιοριστίας περιγράφει ένα φυσικό φαινόμενο -αλλά περιγράφει και τα εγγενή όρια στον προσδιορισμό του. Και το ότι η περιγραφη αυτή είναι μη μηχανιστική είναι ακριβέστατο - δεν αποτελεί δικής μου εμπνεύσεως όρο.

    Να μην πω για τις βιολογικές επιστήμες. Αυτή η φράση π.χ. \"η θυσιαστική ενέργεια ενός αλτρουϊστή δεν είναι και τόσο ελέυθερη βούληση αλλά έχει κατά κάποιον τρόπο υπαγορευθεί από τα γονίδια του που του λένε ότι αν θυσιαστούν, θα περάσουν καλύτερα τα άλλα γονίδια που είναι σε κάποιον άλλο άνθρωπο\" δείχνει κατανόηση εξελικτικής βιολογίας επιπέδου 3ης Λυκείου.

    Τα γονίδια δε \"λένε\" τίποτε σε κανέναν. Κωδικοποιούν την παραγωγή πρωτεϊνών. Κι εκεί τελειώνει η δουλεια τους.


    Λέτε :\"Δεν έχει πλάκα να κρυβόμαστε συνέχεια πίσω από αοριστολογίες του τύπου \"η ελεύθερη βούληση είναι θέμα ορισμού..\". Επίσης δεν έχει νόμημα να πετάμε το τόπι στον εξέδρα λέγοντας π.χ. ότι \"αν και υπάρχει εγγενής αδυναμία περιγραφής των φυσικών φαινομένων, αυτό είναι άσχετο με την υλιστική ή όχι αντίληψη του κόσμου\".\"


    Δε με ενδιαφέρουν οι παρομοιώσεις ποδοσφαιρικού τύπου (δε γνωρίζω ούτε πώς παίζεται, εκτός του ότι 11 από δω κι 11 από κει κυνηγάνε ένα τόπι....), ούτε τα θέματα αυτά είναι \"για πλάκα\".

    Σας ξαναλέω: ναι, η ελεύθερη βούληση είναι θέμα ορισμού. Κανείς δε μπορεί να προβλέψει με στατιστικά σημαντική ακρίβεια τις αποφάσεις ενός ανθρώπου. Οπότε, σαφώς είναι ελεύθερη.

    Δεν ανήκει στο φυσικό κόσμο; Ανήκει. Έχει λοιπόν τους περιορισμούς του φυσικού κόσμου - αλλά αυτό είναι κοινός παρονομαστής όλων των φαινομένων.


    Τέλος πάντων, η αντιπαράθεση με νεο-ορθόδοξους δεν είναι ο αγαπημένος μου τρόπος να περνώ το χρόνο μου, οπότε σας αφήνω να παίξετε μόνος σας. Μερικοί από εμάς έχουμε ως δουλειά μας την επιστημονική πρόοδο, για το όφελος των συνανθρώπων μας. Ασχολούμαι με την έρευνα στον τομέα της \"επισκευής\" βλαβών στο κεντρικό νευρικό σύστημα εδώ και πολλά χρόνια - βλαβών σαν κι αυτές που προκαλούν τα τροχαία ατυχήματα ή τα εγκεφαλικά επεισόδια. Κάποια μέρα δε θα υπάρχουν πια παράλυτοι άνθρωποι, επειδή μερικές χιλιάδες ποταποί σαν κι εμένα έχουν φάει τη ζωή τους πάνω σε αυτό το θέμα. Θα ήθελα να τους ρωτήσετε ποιος έχει πιο πολλή \"αγάπη\" - αυτός που κάνει κάτι για το πρόβλημά τους, ή αυτός που περιφρονεί την πρόοδο, διότι δεν δίνει απαντήσεις για \"θεμελιώση ερωτήματα\" της ύπαρξης.

    0 Like
  • cretan?

    το ότι αδυνατείται να διαπιστώσετε την ομοικαταληξία στην φράση \"δεν μπορώ να σας πείσω, μπορώ να όμως να σας νικήσω..¨είναι ανησυχητικό.

    Ανησυχητικότερον όμως είναι το να διαπιστώσετε την ειρωνία..

    domage..peccato.

    0 Like
  • cretan?

    Επί τροχάδην...

    -- η Κβαν. περιγρφή φυσικού συτήματος (μη-βαρυτικού για να είμαι ακριβής) είναι πλήρης. Δεν έχει εγγενή προβλήματα. Αυτά που λέτε δείχνουν ότι γνωρίζετε Κβ. από ανάγνωση εκλαϊκευτικών βιβλίων.

    -- Εγώ τουλάχιστον δεν διαβάζω εκλαϊκευτικά βιβλία νευροβιολογίας.. (δεν διαβάζω καθόλου..) Άρα δεν ξέρω τι κάνουν οι πρωτεϊνες και αν η πείνα όπως είπα πρίν έχει σχέση με νευρώνες.. Μου είναι \"επιστημονικά αδιάφορο\" αλλά άκρως σημαντικό!

    - Δεν αρκείστε που προσυπογράφω το ότι οι βιολογικές επιστήμες είναι απείρως πιο σημαντικές από τις Φυσικές επιστήμες και ειδικότερα από αυτό που κάνω εγω? Θέλετε μάλλον και επιστημονική αναγνώριση \"το χρήμα πολλοί εμίσησαν, την δόξα ουδείς..\" Αν θέλετε επιστημονική αναγνώριση ασχοληθείτε με πιο βασικές επιστήμες - τι να κάνω, δεν έκανα εγώ έτσι τα πράγματα!

    -- Όσο για την ψύχωσή σας να ανήκουν όλα στον φυσικό κόσμο, υποπίτεται σε παιδαριώδη επιστημονικά λάθη. Δεν είναι τυχαίο που οι μεγαλύτεροι στοχαστές δεν έχουν λύσει ακόμη το βασικό αυτό ερώτημα, και εσείς το λύσατε εν μιά νυκτή!

    -- Τελος πάντων, αρκεί το απλό αυτό παράδειγμα για να δείτε το διακύβευμα: Πείτε ότι παρατηρούμε από ψηλά κάποια όντα τα οποία γνωρίζουν ΜΟΝΟ τους κβαντικούς νόμους. Για αυτά, η έννοια της θέσης ενός σωματιδίου δεν ύπαρχει. Είναι εκτός του \"φυσικού τους κόσμου\". Όμως, στο σύνολο του φυσικού κόσμου που εμείς βλέπουμε, η θέση του σωματιδίου έχει συγκεκριμένη φυσική έννοια και είναι είνα μια υπαρκτή φυσική παράμετρος - που μάλιστα επηρρεάζει και τις μετρήσεις στον κβαντικό κόσμο!
    Τώρα κάντε την απλή αναγωγή αυτού του παρδείγματος και αναρρωτηθείτε αν α) ο φυσικός κόσμος είναι πλήρης, β) είμαστε οι παρατηρητές ή τα κβαντικά όντα, γ) αν είμαστε τα όντα υπάρχουν \"κρυμμένες παράμετροι\" και ποιές..

    -- Μην απποκαρδιώνεστε που δεν τα έχετε σκεφτεί αυτά. Δεν περιμένει κανένας από νευροβιολόγους να κάνουν τέτοιες σκέψεις.

    - Εγώ νεο-ορθόδοξος? ru you talking to me? άπαγε...

    - Το γεγονός ότι και εγώ γράφω μόνο όταν εσείς διαβάζετε πρέπει να μας προβληματίσει..

    Νομίζω ότι το 2-0 είναι ένα δίκαιο σκόρ..

    Τ.

    0 Like
  • Χρυσηίς Θεοδόση

    Πριν από αρκετά χρόνια, όταν άρχισα να κατανοώ τις ανάγκες μου και με τι τρόπο να τις ικανοποιώ ή όχι, διαπίστωσα ότι αυτές που ικανοποιούντο ήταν αποτέλεσμα ή τύχης ή επιλογής. Αυτές που δεν ικανοποιούντο και μερικές φορές ήταν και τραυματικές, ένιωθα ότι ήταν μια επανάληψη τραυμάτων (συναισθηματικών), που είχα βιώσει στο παρελθόν κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Συμφωνώ με τον κ. Παπαδόπουλο, παρ΄όλο που όχι μόνον δεν είμαι Νευρολόγος αλλά δεν έχω κανένα δίπλωμα πανεπιστημίου. Ομως μπορώ να ρωτήσω τι είναι αυτό, που ανθρώπους που γνωρίζουν τις προτεραιότητές τους, δηλ. την διαμόρφωση του \'\'εγώ\'\' τους, που αυτό εξαρτάται από τον εγκέφαλο που εμπεριέχει τον άλλον, να μη μπορούν να κατανοήσουν έννοιες όπως συντροφικότητα, αλληλεγγύη, αγάπη κ.ά; Πού είναι σ΄ αυτούς η ελεύθερη βούληση; Μήπως η απάντηση βρίσκεται, στο ότι η φύση του εγκεφάλου τους δεν τους επέτρεψε να κατανοήσουν αυτό το άλλο; Με εκτίμηση

    0 Like
  • ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

    agapit cretan? tha kano mia prospathia na exigiso.
    Gia to DNA tha mporosame na poume oti ine i \"sindagi\" i o \"algorithmos\" gia tin tin \"kataskevi\" ke tin exelixi(san soma ke tou engefalou pou periexi) tou anthropou ke tipota parapano.
    Apo tin imera tis silipsis i exelixi dexete erethisma apo to \"micropervano\" pou anaptisete eos tin genisi.
    Ala apo tin imera tis genisis arxisi i \"pedia\"(i storgi, i agapi ...ke ola ta \"kala\" tis ikogeniakis thalporis), paralila omos me tin anaptixi tou engefalou etsi oste anaptixi ke pedia na aliloepirezonte.
    I anaptixi krata peripou mexri tin ilikia to 30 eton, opte mexri tote exoume mia alilepidrasi ton genetikon xaraktiristikon tou anthropou me me tin \"pediatou\" pou mesa se autin emperiexete(an tin exi didaxthi) ke i anidiotelis agapi ke i thisia ka i allilegii, ala auto den ine thema DNA ine thema ton gonion ton daskalon ke genika tou evriterou perivalontos.
    Meta tin ilikia ton 30eton pou anaptixi epivradinete kiriarxi i peretero pedia ke exi ke ton kirio logo.
    Tora mpeni to erotima gia tin diamorfosi pezoune rolo genetika xaraktiristika; ine dicoli i akrivis apantisi ala poles fores exoume akousi logia opos \"i korimou exi ton xaraktira tis petherasmou?\" i i simperifora autou tou anthropou dixni oti ine \"kaliergimenos\"
    I epistimi meleta ton engefalo apo plevras \"mixanistikis\" litourgikotitas.
    den emplekete me tin \"ithiki\" plevra, asxeta an mas aresi na kanoun tis proektasis opos to Θeoritiko Ελαχιστο Oikodomiko Σomatidio.

    Oso anafora to \"mixanistiko\"
    Se kathe dedomeni stigmi o engefalos dexete erethismata apo to pervalon ke apo to somatou, opu ke kalite na ta epexergasti oste na dosi mia apantisi.
    O tropos pou skeftomaste(diefkrinizo apo mixanikis pevras) litourgi pano sto algorithmo {exoteriko erethisma->[logiki(empiria-gnosi)->ikanopiisi i mi->esthima(soma)->simesthima]

    0 Like
  • Γιώργης Παπανικολάου

    Μια μικρή υπενθύμιση προς επιστήμονες και μη.

    Σύμφωνα με επιστημονικές ανακοινώσεις: Αυτό που προσπαθεί να αντιληφθεί και να κατανοήσει ο άνθρωπος, αφορά μόνο το 4% αυτού που αποκαλούμε Σύμπαν. Το υπόλοιπο άγνωστο 96% αποτελείται από τη σκοτεινή ενέργεια και τη σκοτεινή ύλη.

    Μια άλλη μικρή υπενθύμιση προς υλιστές επιστήμονες ή μη.

    Σύμφωνα με τον εμπειριστή φιλόσοφο και επιστήμονα Καρλ Πόπερ: \"Τον επιστήμονα δεν τον κάνει η κατοχή γνώσεων, ατράνταχτων αληθειών, παρά η απροκατάληπτη κριτική, η συνεχής έρευνα της αλήθειας\". Έτσι ο Πόπερ καθιέρωσε την αρχή της διαψευσιμότητας στην όλη διαδικασία απόκτησης της γνώσης του πραγματικού, που αντικατέστησε την αδιέξοδη αρχή της επαλήθευσης των εμπειριστών του κύκλου της Βιέννης.

    Και μια μικρή υπενθύμιση σχετικά με το θέμα του άρθρου:

    \"Η συνείδηση δεν μπορεί να εξηγηθεί στο πλαίσιο των παραδειγμάτων της σημερινής επιστήμης.. Απ\' ότι φαίνεται, τα νευροεπιστημονικά δεδομένα που έχουμε σήμερα στη διαθεσή μας μπορούν να υποστηρίξουν αλληλοσυγκρουόμενες υποθέσεις σχετικά με το που και το πως αναπαριστώνται οι νοητικές δραστηριότητες\".
    (www.uth.tmc.edu/clinicalneuro/symposium/savaki.html)

    0 Like
  • Χρυσηίς Θεοδόση

    Σας ευχαριστώ για τις \" Μικρές υπενθυμίσεις\", που είναι και \"Μεγάλες\"!!! Με εκτίμηση!

    0 Like
  • Emma Ypsilanti

    Κύριε Λάβδα
    εκτιμώ βαθύτατα την επιστημονική σας κατάρτιση και αντιλαμβάνομαι ότι έχετε κάνει λαμπρές σπουδές. Σας συγχαίρω, ειλικρινώς για τις σπουδές σας και τον κόπο σας. Ούσα, ‘παθούσα’, γνωρίζω. Θεωρώ ότι η συμβολή σας σε αυτό το forum, όπως και των άλλων προλαλησάντων, του καθένας από το επιστημονικό του μετερίζι και την ιδιοσυγκρασία του, πως είναι, πράγματι, πολύτιμη. Η ‘ζωή-ύπαρξη’, κατά την ταπεινή μου άποψη και ως πολιτικός επιστήμων, δεν επιδέχεται μόνο ‘βιολογικής’ επεξήγησης. Άλλωστε, θα ήταν πολύ μονόπλευρη μία τέτοια προσέγγιση, για ένα τόσο πολυσχιδές, αινιγματικό και εν εξελίξει φαινόμενο, όπως είναι η ‘ύπαρξη’ και η συνακόλουθη ‘φυσική επιλογή’, ιδιαίτερα σε ένα διαρκώς διεπιστημονικό εξελισσόμενο περιβάλλον.
    Τι εννοείτε, λέγοντας ‘Η φυσική επιλογή δε \"φιλτραρει\" με κριτήριο την ατομική επιβίωση, αλλά τη διαιώνιση των γονιδίων;’ Σας ρωτώ με πραγματικό ενδιαφέρον να μάθω και να βάλω σε μία τάξη τη σκέψη μου και να την εξελίξω. Μέσω αυτής της άποψής σας, αποκλείεται το γεγονός ότι οι κοινωνικές προσλαμβάνουσες και ιστορικές καταστάσεις, καθώς και οι αξίες και τα ιδανικά που γαλουχήθηκαν κάποιοι άνθρωποι, το ιδεολογικό υπόβαθρο να τους ώθησαν στο να θυσιαστούν και να υποφέρουν για τους άλλους, χωρίς να έχουν ως στόχο τη διαιώνιση των γονιδίων; Η επανάσταση του ’21, οι ήρωες του 40, οι νεκροί της Χούντας, είχαν να κάνουν μόνο με τη διαιώνιση του είδους; Δεν υπήρχε πατριωτισμός, ιδεολογία, περηφάνια πίσω από όλα αυτά;
    Σας ευχαριστώ προκαταβολικά και ευελπιστώ σε έναν όμορφο διάλογο.
    Έμμα

    0 Like
  • Δημητρης

    H ελευθερία στη γνωσιολογία, θεμελιώνεται κατ' αρχάς κριτικά κι όχι στατιστικά.Είναι η λύση της τρίτης αντινομίας του καθαρού λόγου στον Ε. Καντ.
    Συνηθίζουμε να ερμηνεύουμε το πλειονότιμο της πιθανότητας στη στατιστική, ως ελευθερία.Λίαν προβληματικό.
    Κριτικά, αυτό θα μπορούσε να ισχύει μόνο στ' αμοιβαίως αποκλειόμενα συμβάντα στη στατιστική,αφού μόνο τυπικά(κατά την τιμή) είναι πιθανά. Υπάρχουν όμως όντως τέτοια;
    Έτσι, η υπόθεση της παράλληλης επεξεργασίας στον εγκέφαλο, αν όντως ισχύει, κριτικά θα μπορούσε να θεμελιώσει ελευθερία.
    Τώρα, υπάρχουν μορφές κινητοποίησης χωρίς ιστικό έλλειμα (εξάρτητηση το λένε οι νευροεπιστήμες Καντελ). Είναι χαρακτηριστικές στη χρήση ναρκωτικών ουσιών.
    Γενικά, είμαι λιαν επιφυλαχτικός με την κυκλοφορία όρων μεταξύ γνωστικών πεδίων.

    0 Like

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Αρανίτσης Ε.   Βακαλόπουλος Χρ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Δανέζης Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοροβίνης Β.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπαραμπούτης Κ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Ναστούλης Γ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαθανασίου Θ.   Παπαναγιώτου Ι.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Προγκίδης Λ.   Ροδίτης Α.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   Χαραλαμπίδης Κ.   Χατζηαντωνίου Κ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Μινώπετρος Π.   π. Παπαδόπουλος Χαρ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Νίκος Δούσης
Φράγκος Βασιλης
Πράγματι δηλώνω εντυπωσιασμενος! Η οπτική του Αγίου Μαξίμου ήταν πάντα η πιο σαφής και ακριβής θέση ...
Βασίλης Μούσκουρης
Ευγνώμων στο Αντίφωνο που δημοσιεύει τέτοιες ουσιαστικές εκδηλώσεις, και δεν μένουν μόνο στους λίγου...
Βασίλης Μούσκουρης
Κύριε Τύμπα,
Στο άρθρο σας δεν περιττεύει ούτε μια λέξη! Είναι εξαιρετικά βαθύς και φωτισμένος ο λό...
Ξενοφών Βουρλιώτης
Kείμενο κλάσεως και εξ-αιρέσεως. Δεν υπάρχουν πια τέτοια κείμενα. Λιτά, ad hoc, ουσιώδη, δωρικά, που...
Ελένη Ραβάνη
"αυτοπραγμάτωση μέσα στη δουλειά"... ωραίο ακούγεται.
Αρκεί από δίπλα να βάλουμε πολλούς πάρα πολλ...
Βασίλης Μούσκουρης
Το σχόλιο της Κωνσταντίνας θα έπρεπε να είναι το κυρίως άρθρο και όχι η ανάλυση του κ. Καραποστόλη, ...
Ιωάννης Χατζόπουλος
Η ανακοίνωση αυτή κάνει πολλά ουσιώδη λάθη. (α) Λησμονεί ότι η φιλοσοφία είναι η μητέρα όλων των επι...
Βασιλικη Κ.
Προς κ. Φωτη Σχοινα.
Θα μπορουσατε, σας παρακσλω, να γραψετε ενα αναλογου εμβαθυνσεως αρθρο για τα ...
Δ. Σαργέντης

Nοιάζομαι δηλαδή Μοιράζομαι