Πρωτοσέλιδα

Υποθήκες ποιητών

Γιώργος Βαρθαλίτης

 

«Όσα ξέρει ο νοικοκύρης δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος», λέει η παροιμία. Από ποιόν, λοιπόν, θα μπορούσε να μάθει κανείς τα μυστικά της τέχνης της ποιητικής παρά από κάποιον ποιητή; Προτείνω να συμβουλευθούμε δύο ποιητές που έρχονται από τελείως διαφορετικούς κόσμους.

  Ο ένας είναι ο Οράτιος και η Ποιητική Τέχνη του- ένα από τα σημαντικότερα εγχειρίδια ποιητικής. Εδώ μπορεί να βρει κανείς καίριες διαπιστώσεις αλλά και  καθαρά πρακτικές συμβουλές, εξαιρετικά πολύτιμες για όποιον γράφει,  που μάταια θα τις αναζητήσει στα περισπούδαστα σύγχρονα θεωρητικά πονήματα. Θα προσπαθήσω να  απομονώσω αλλά και να παραφράσω στην τρέχουσα γλώσσα, δίχως εντούτοις να προδώσω το νόημά τους, ορισμένες τέτοιες συμβουλές, που ίσως βοηθήσουν κάποιον που ενδιαφέρεται για την ποι...

 

ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΚΥΡΙΑΚΗ: Ο Σ. Γουνελάς για το «Φιλόσοφος και θείος έρως» του Στ. Ράμφου (ΕΡΤ, 1990)

Ο Σωτήρης Γουνελάς, απαντώντας σε ερωτήσεις του Βασίλη Ξυδιά, εξετάζει το πρόσφατο τότε βιβλίο του Στέλιου Ράμφου «Φιλόσοφος και θείος έρως».

 
Ένα βιβλίο το οποίο αναφέρεται, αφ’ ενός, στο «Συμπόσιο» του Πλάτωνος και, αφ’ ετέρου, στους «Ύμν...
Στην σκιά ενός ξεχασμένου θρύλου: Σεργκέι Παρατζάνωφ

Γραπτή συνέντευξη του Σεργκέι Παρατζάνωφ στον Παντελή Καρακάση («Το Τέταρτο», 1988)

 

Μιλώντας μὲ τὸν Ἀντρέι Ταρκόφσκυ τὸ Μάιο τοῦ ’83 στὶς Κάννες γιὰ τὴν αἰώνια μελαγχολία καὶ τὴν μεγάλη πίκρα τῶν δημιουργῶν – του Ἀϊζενστάιν, τοῦ Ντοβζένκο,...

Η «Αγάπη του Νόμου» και...ο «Νόμος της Αγάπης»

Αφροδίτη Σφαιροπούλου                                   

                                                «Αν ο Θεός είναι νεκρός, τότε τίποτα δεν επιτρέπεται πλέον»

                                                                            ...

Ο Έρως και η Δύση Ιζόλδη ή η «κυρία Τριστάνου»

Άρης Μαραγκόπουλος

 
Ο ανικανοποίητος, παθιασμένος και ανήμερος έρωτας είναι στη φύση του ανθρώπινου είδους ή επίκτητος και πιθανότατα επίπλαστος; Ενα κλασικό βιβλίο για τον έρωτα στη Δύση δοκιμάζει τις βεβαιότητές μας.
Amors par force vos...
Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!

 

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Η Γενεύη και η Κύπρος, 1974 - 2017

Πέτρος Παπαπολυβίου*

 

Η Ελβετία και οι πόλεις της έχουν συνδεθεί με την ιστορία του Κυπριακού από το 1923, όταν η Τουρκία με τη συνθήκη της Λοζάνης παραιτήθηκε από κάθε απαίτηση στα εδάφη πο...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

AΝΙΧΝΕΥΣΕΙΣ: Αντιγόνη

Η πτώση αξιών, η περιρρέουσα πολιτική ατμόσφαιρα, η ανύπαρκτη σχέση δημοσίου και ιδιωτικού, η προσπάθεια ανάταξης της κοινωνίας και κυρίως η τρέχουσα ανακίνηση του ερωτήματος για τη συμπερίληψη, ...

Κοινωνία - Οικονομία 

«Παγκόσμια αδιέξοδα και Οικουμενικότητα» (Δ. Τζουβάνος, Β. Ξυδιάς)

Η κρίση του πολιτισμού 1η Συνάντηση: Παγκόσμια αδιέξοδα και Οικουμενικότητα - Δημήτρης Τζουβάνος,  Βασίλης Ξυδιάς.

 
Κοινός παρονομαστής και στις δύο ομιλίες είναι η κριτική του φιλελευθερισμ...
 

Θεολογία

Ο Χριστός γεννήθηκε Δεν είναι παίξε-γέλασε

Ο καθηγητής της θεολογικής σχολής του ΑΠΘ Χρυσόστομος Σταμούλης μίλησε τον Δεκέμβριο του 2016 στον  Ιερό Ναό του Αγίου  Ανδρέα (πλ. Αμερικής) με θέμα: Ο Χριστός γεννήθηκε δεν είναι παίξε γέλασε.

...

περί Τέχνης ο Λόγος

Μ. Βαρδής: Η σιωπή του θεού

Μανώλης Γ. Βαρδής

 

Με αφορμή την επιστροφή του Μάρτιν Σκορσέζε με την ταινία Silence, βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του Σιουσάκου Έντο (1966, 1η έκδοση στην Ελλάδα 1992), ας μου επιτραπεί να...

H ομορφιά θα σώσει τον κόσμο

Δ. Μαυρόπουλος: Χρόνος Καιρός και Αιώνας

Δημήτρης Μαυρόπουλος 

«Ἡ ὀμορφιὰ θὰ σώσει τὸν κόσμο»
Ντοστογιέφσκυ
 
Προσπαθῶ νὰ κάνω τεράστιο ἅλμα πίσω στὴ ζωή μου, νὰ θυμηθῶ πότε αἰσθάνθηκα τὴν ὕπαρξη τοῦ χρ...
   

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Β. Κωνσταντούδης: Η Φυσική και η ζωή των ανθρώπων

Βασίλης Κωνσταντούδης*

 

Φαντασθείτε ένα παιδί, ίσως εσείς, ίσως εγώ, πριν από λίγα ή πολλά χρόνια, να κάθεται στα μαθητικά θρανία και να βλέπει τους καθηγητες της φυσικής να παρελαύνουν μπρο...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Ιατρική ηθική και ανθρωπισμός: ένα παράλληλο οδοιπορικό*;

Πέτρος Φαραντάκης

 

   Οι λογής - λογής ιεραρχίες στην κατάταξη των επιστημών, δεν διδάσκουν μόνον την αξία του πρωτείου σε αυτές, αλλά και το βαθμό χρηστικότητάς τους στην καθημερινότητα. Η ...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

Π. Τσεπενέκας: Η σύγχρονη επιστήμη ως νέα, χωρίς θεό, παγκόσμια θρησκεία

Πάνος Τσεπενέκας*

 
Όσο και αν ακούγεται παράξενο, η επιστήμη τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο ζωτικό χώρο από τις παραδοσιακές θρησκείες. Το φαινόμενο αυτό...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

π. Β. Θερμός: Φύλο, Γονείς, Εκκλησία: κάποιες σκέψεις

 π. Βασίλειος Θερμός 

 
Στους δημόσιους διαλόγους στον τόπο μας συνήθως επικρατούν πολώσεις και ο κάθε «αντίπαλος» απορρίπτει μαζικά ό,τι προτείνει ο άλλος.  Έτσι αδυνατούμε να αναχθούμε...

Kινηματογράφος

Κ. Χατζηαντωνίου: Αντρέι Ταρκόφσκυ - Ο Άμλετ της Αγίας Ρωσίας

Κώστας Χατζηαντωνίου

«Τι έχω λησμονήσει άραγε; Λησμόνησα το θάνατο.

Ποιον ονειρεύτηκα άραγε; Ονειρεύτηκα το θάνατο».

[23 Ιουλίου 1979. Σημειώσεις διασχίζοντας την Ιταλία].

 

Η έξοδος απ...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Αρανίτσης Ε.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Δανέζης Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαγιαννόπουλος H.   Παπαθανασίου Θ.   Παπαναγιώτου Ι.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   Χατζηαντωνίου Κ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Ἡ κρίση τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ: Σωτήρης Γουνελᾶς (20/2/2017)


Τό Ἀντίφωνο συνεχίζει τήν σειρά συζητήσεων μέ θέμα: Ἡ κρίση τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ.
 
Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2017 19:00 μ.μ. 
 
Σωτήρης Γουνελᾶς
«Ὑπέρβαση τῆς πολιτικῆς καί τῆς οἰκονομίας»
 
Βιβλιοπωλεῖο Ἐν Πλῷ Ἐμπορικό Κέντρο ATRIUM, Χαριλάου Τρικούπη 6-10, Ἀθήνα
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ προαιρετική συμβολή 5 ευρώ

φωτογραφία : Γιάννης Σκουλάς

 
Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπητέ κ. Κωστή, διαφέρουμε ριζικά ως προς το πώς καταλαβάινουμε και την φιλοσοφία και τον χριστιαν...
Ούτις
Στην Αντιγόνη του Σοφοκλή η Αντιγόνη είναι ηρωίδα τραγική. Αυτό ορισμένως σημαίνει ότι διαπράττοντας...
Δ. Κωστής
Θα αναφερθώ μόνο στο θέμα της κριτικής, από τη στιγμή που ήταν εκείνο που με ώθησε περισσότερο στο ν...
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπτε κ. Κωστή, αυτό που κατηγορώ τους ορθόδοξους στοχαστές είναι ότι δεν αποφασίζουν τι θέλουν τελ...
Ξενοφών Βουρλιώτης
Τι ευλογία Θεέ μου, να έχουμε αναμεταξύ μας έναν, τον Δημήτρη το Μαυρόπουλο. Τι εύκρατο το κλίμα, πο...
Δ. Κωστής
Είναι λογικό το άρθρο να φαντάζει συγκεχυμένο από τη στιγμή που κάποιος δεν έχει μελετήσει π.χ. με π...
Δημήτριος
Εξαιρετικά εύστοχη όσο όμως και συμβιβαστική η τοποθέτηση του πατέρα Βασιλείου. Η όλη προσπάθεια η ο...

Βιντεοθήκη