Πρωτοσέλιδα

Υποθήκες ποιητών

Γιώργος Βαρθαλίτης

 

«Όσα ξέρει ο νοικοκύρης δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος», λέει η παροιμία. Από ποιόν, λοιπόν, θα μπορούσε να μάθει κανείς τα μυστικά της τέχνης της ποιητικής παρά από κάποιον ποιητή; Προτείνω να συμβουλευθούμε δύο ποιητές που έρχονται από τελείως διαφορετικούς κόσμους.

  Ο ένας είναι ο Οράτιος και η Ποιητική Τέχνη του- ένα από τα σημαντικότερα εγχειρίδια ποιητικής. Εδώ μπορεί να βρει κανείς καίριες διαπιστώσεις αλλά και  καθαρά πρακτικές συμβουλές, εξαιρετικά πολύτιμες για όποιον γράφει,  που μάταια θα τις αναζητήσει στα περισπούδαστα σύγχρονα θεωρητικά πονήματα. Θα προσπαθήσω να  απομονώσω αλλά και να παραφράσω στην τρέχουσα γλώσσα, δίχως εντούτοις να προδώσω το νόημά τους, ορισμένες τέτοιες συμβουλές, που ίσως βοηθήσουν κάποιον που ενδιαφέρεται για την ποι...

 

ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΚΥΡΙΑΚΗ: Ο Σ. Γουνελάς για το «Φιλόσοφος και θείος έρως» του Στ. Ράμφου (ΕΡΤ, 1990)

Ο Σωτήρης Γουνελάς, απαντώντας σε ερωτήσεις του Βασίλη Ξυδιά, εξετάζει το πρόσφατο τότε βιβλίο του Στέλιου Ράμφου «Φιλόσοφος και θείος έρως».

 
Ένα βιβλίο το οποίο αναφέρεται, αφ’ ενός, στο «Συμπόσιο» του Πλάτωνος και, αφ’ ετέρου, στους «Ύμν...
Στην σκιά ενός ξεχασμένου θρύλου: Σεργκέι Παρατζάνωφ

Γραπτή συνέντευξη του Σεργκέι Παρατζάνωφ στον Παντελή Καρακάση («Το Τέταρτο», 1988)

 

Μιλώντας μὲ τὸν Ἀντρέι Ταρκόφσκυ τὸ Μάιο τοῦ ’83 στὶς Κάννες γιὰ τὴν αἰώνια μελαγχολία καὶ τὴν μεγάλη πίκρα τῶν δημιουργῶν – του Ἀϊζενστάιν, τοῦ Ντοβζένκο,...

Η «Αγάπη του Νόμου» και...ο «Νόμος της Αγάπης»

Αφροδίτη Σφαιροπούλου                                   

                                                «Αν ο Θεός είναι νεκρός, τότε τίποτα δεν επιτρέπεται πλέον»

                                                                            ...

Ο Έρως και η Δύση Ιζόλδη ή η «κυρία Τριστάνου»

Άρης Μαραγκόπουλος

 
Ο ανικανοποίητος, παθιασμένος και ανήμερος έρωτας είναι στη φύση του ανθρώπινου είδους ή επίκτητος και πιθανότατα επίπλαστος; Ενα κλασικό βιβλίο για τον έρωτα στη Δύση δοκιμάζει τις βεβαιότητές μας.
Amors par force vos...
Μηνάς Γρηγοράτος *
 
Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, παρουσιάζουμε σήμερα την ταινία SHERLOCK Jr. σκηνοθετημένη από τον Buster Keaton στη διάρκεια της περιόδου 1920-1927 στην οποία είχε πλήρη καλλιτεχνικό έλεγχο των ταινιών του.

Buster Keaton: SHERLOCK Jr. (1924) from cinema.antifono on Vimeo.

Είναι γνωστό ότι σ’ όλες τις βωβές του ταινίες ο Keaton έπαιζε ο ίδιος, ακόμη και στις πιο επικίνδυνες σκηνές, έστω κι αν έτσι έθετε σε σοβαρό κίνδυνο τη ζωή του. Στο SHERLOCK Jr. έχουμε την ευκαιρία να δούμε την σκηνή όπου, σύμφωνα με το σενάριο, το ορμητικό νερό της δεξαμενής τον πετάει από ψηλά πάνω στις ράγες του τρένου. Το αποτέλεσμα ήταν ο Keaton να χτυπήσει σοβαρά στα γυρίσματα της σκηνής αυτής και στην συνέχεια να υποφέρει για πολλούς μήνες από δυνατούς πονοκεφάλους, χωρίς μάλιστα να γνωρίζει ότι είχε υποστεί βαρύ κάταγμα στο λαιμό.

Λίγο αργότερα, το 1926, ο Keaton γύρισε το αριστούργημά του την ταινία Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ που, σύμφωνα με τον Orson Welles, είναι η σπουδαιότερη κωμωδία του κινηματογράφου. Δυστυχώς η ταινία δεν είχε την αναμενόμενη εμπορική επιτυχία με αποτέλεσμα ο Keaton να κάνει το 1927, όπως αργότερα παραδέχθηκε, το μεγαλύτερο σφάλμα της ζωής του: με αντάλλαγμα ένα πλούσιο συμβόλαιο με την κινηματογραφική βιομηχανία συμφώνησε να του αφαιρεθεί ο καλλιτεχνικός έλεγχος των επομένων ταινιών του, γεγονός που συνέπεσε με την σαρωτική κυριαρχία του ομιλούντος κινηματογράφου. Από τότε και μετά ο Keaton κατάντησε κακέκτυπο του εαυτού του και πειθήνιο ενεργούμενο της κινηματογραφικής βιομηχανίας.

Η μεγάλη φόρμα

Συνεπώς, οι πιο διάσημες ταινίες του Keaton είναι οι βωβές ταινίες της περιόδου 1920-1927. Για να τις διαφοροποιήσουμε από τις βωβές του Chaplin, ας πούμε ότι ο κόσμος του Chaplin είναι αυτός της «μικρής φόρμας», δηλαδή ο κόσμος εκείνος στον οποίο μια μικρή διαφορά στην πλοκή θα ανατρέψει την αρχική κατάσταση, θα αναδείξει μια εντυπωσιακά μεγάλη απόσταση μεταξύ των δύο καταστάσεων με σκοπό να την αξιοποιήσει. Το διάσημο παράδειγμα της «μικρής φόρμας» είναι η κινηματογραφική σκηνή όπου βλέπουμε τον Σαρλό –τον οποίο μόλις παράτησε η γυναίκα του- να τραντάζεται από τους λυγμούς με την πλάτη στο φακό, ενώ όταν γυρίζει προς εμάς τον βλέπουμε να κουνάει ένα σέικερ φτιάχνοντας ένα κοκτέιλ.

Αν λοιπόν ο κόσμος του Chaplin είναι η «μικρή φόρμα», ο κόσμος του Keaton είναι αντίθετα, η «μεγάλη φόρμα». Στις ταινίες του ο ήρωας μοιάζει σαν ένα ασήμαντο σημείο περιτριγυρισμένο από ένα απέραντο περιβάλλον σ’ ένα χώρο υπό συνεχή μετασχηματισμό όπου κυριαρχούν τα αχανή μεταβαλλόμενα τοπία και οι παραμορφώσιμες γεωμετρικές κατασκευές: οι χείμαρροι κι οι καταρράκτες, ένα μεγάλο καράβι που παρασύρεται στη θάλασσα, μια πόλη που σαρώνεται από τον κυκλώνα, μια γέφυρα που γκρεμίζεται σαν τραπουλόχαρτο κλπ. Όλα αυτά μετασχηματίζονται υπό το «παγωμένο» βλέμμα του Keaton, που βλέπει τα πάντα σε θέση περισκοπίου ή σε θέση παρατηρητή. Πρόκειται για ένα βλέμμα προορισμένο για μεγάλους χώρους, εσωτερικούς και εξωτερικούς.

Ταυτόχρονα γεννιέται, μπροστά στα μάτια μας μέσα στην κωμωδία, μια σωρεία απρόσμενων εικόνων. Είναι η θύελλα, οι αστραπές, το διπλό φονικό και η τρομαγμένη γυναίκα στο Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΜΑΣ. Είναι ο κυκλώνας στο ΑΤΜΟΠΛΟΙΟ ΤΟΥ ΜΙΣΙΣΙΠΗ, η συντριβή του τρένου και η πλημμύρα στον ΣΤΡΑΤΗΓΟ, ο αιματηρός αγώνας πυγμαχίας στο ΜΠΟΞΕΡ ΜΠΑΤΛΕΡ. Η μοναδικότητα του Keaton έγκειται λοιπόν στην αμεσότητα του τρόπου με τον οποίο προάγει το κωμικό μέσα σ’ αυτό που λέγεται «μεγάλη φόρμα».

Συνεχείς τροχιές

Μια από τις μεθόδους του είναι το «γκαγκ της συνεχούς τροχιάς» το οποίο θέτει σε κίνηση μια ολόκληρη τέχνη γρήγορου μοντάζ. Βέβαια, ο Chaplin και οι υπόλοιποι παρουσιάζουν συχνά ταχύτατες καταδιώξεις, αλλά ο Keaton είναι ίσως ο μόνος που δημιούργησε καθαρά συνεχείς τροχιές. Στο SHERLOCK JR. θα δούμε διάσημες σκηνές με το γκαγκ της συνεχούς τροχιάς: ο ήρωας περνάει από μια καταπακτή πάνω στην σκεπή του τρένου, πηδάει από το ένα βαγόνι στο άλλο, αρπάζει την αλυσίδα μιας δεξαμενής και το νερό ξεχύνεται με ορμή, πέφτει στις ράγες και το σκάει την στιγμή που φτάνουν οι καταβρεγμένοι εργάτες!

Το γκαγκ μπορεί, επίσης, να γίνει και με αλλαγή πλάνου, ενώ ο ήρωας μένει ακίνητος: παράδειγμα η διάσημη σκηνή του ονείρου στο SHERLOCK Jr. όπου τα κοψίματα παρουσιάζουν τον ήρωα διαδοχικά στον κήπο, στο δρόμο, στο γκρεμό, στον αμμόλοφο, στον ύφαλο με το κύμα, στη χιονισμένη έκταση, επιστρέφοντας πάλι στον κήπο. Το αποκορύφωμα της ταχύτητας «συνεχούς τροχιάς» επιτυγχάνεται στον ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΗ: η κοπέλα τηλεφωνεί στον ήρωα, αυτός ρίχνεται μέσα στην κίνηση της πόλης και καταφέρνει να φτάσει δίπλα της μόλις εκείνη κλείνει το τηλέφωνο!

Οι μηχανές

Οι σχολιαστές του Keaton επέμεναν, επίσης, στην προτίμησή του στις μηχανές και στην συγγένειά του, ως προς αυτή την άποψη, όχι με το σουρεαλισμό, αλλά με το ντανταϊσμό.

Η προτίμησή του σε μηχανές και όχι σε εργαλεία είναι μια ακόμη σημαντική διαφορά του με τον Chaplin που χρησιμοποιεί εργαλεία και αντιτάσσεται στη μηχανή. Αντίθετα ο Keaton προτιμά να μετατρέπει τις μηχανές στον πολυτιμότερο σύμμαχό του, επειδή ο ήρωάς του τις επινοεί και αποτελεί κι εκείνος ένα μέρος τους. Βεβαίως, μπορεί οι μηχανές να ξεφύγουν από τον έλεγχο του ήρωά του και να λειτουργήσουν παράλογα ή να περιπλέξουν το απλό. Όμως παράλληλα υπηρετούν ακατάπαυστα μια υψηλότερη μυστική σκοπιμότητα στα κατάβαθα της τέχνης του Buster Keaton. Μιας τέχνης πρωτοποριακής που (όπως θα δούμε σε μια σεκάνς της ταινίας) επέτρεψε στον ήρωα του SHERLOCK Jr. να σπάσει τα δεσμά θεατή-κοινού και να εισέλθει κυριολεκτικά (!) μέσα στην οθόνη του κινηματογράφου προκειμένου ν’ αποκτήσει την αγαπημένη του κοπέλα.

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

 

 

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Η Γενεύη και η Κύπρος, 1974 - 2017

Πέτρος Παπαπολυβίου*

 

Η Ελβετία και οι πόλεις της έχουν συνδεθεί με την ιστορία του Κυπριακού από το 1923, όταν η Τουρκία με τη συνθήκη της Λοζάνης παραιτήθηκε από κάθε απαίτηση στα εδάφη πο...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

AΝΙΧΝΕΥΣΕΙΣ: Αντιγόνη

Η πτώση αξιών, η περιρρέουσα πολιτική ατμόσφαιρα, η ανύπαρκτη σχέση δημοσίου και ιδιωτικού, η προσπάθεια ανάταξης της κοινωνίας και κυρίως η τρέχουσα ανακίνηση του ερωτήματος για τη συμπερίληψη, ...

Κοινωνία - Οικονομία 

«Παγκόσμια αδιέξοδα και Οικουμενικότητα» (Δ. Τζουβάνος, Β. Ξυδιάς)

Η κρίση του πολιτισμού 1η Συνάντηση: Παγκόσμια αδιέξοδα και Οικουμενικότητα - Δημήτρης Τζουβάνος,  Βασίλης Ξυδιάς.

 
Κοινός παρονομαστής και στις δύο ομιλίες είναι η κριτική του φιλελευθερισμ...
 

Θεολογία

Ο Χριστός γεννήθηκε Δεν είναι παίξε-γέλασε

Ο καθηγητής της θεολογικής σχολής του ΑΠΘ Χρυσόστομος Σταμούλης μίλησε τον Δεκέμβριο του 2016 στον  Ιερό Ναό του Αγίου  Ανδρέα (πλ. Αμερικής) με θέμα: Ο Χριστός γεννήθηκε δεν είναι παίξε γέλασε.

...

περί Τέχνης ο Λόγος

Μ. Βαρδής: Η σιωπή του θεού

Μανώλης Γ. Βαρδής

 

Με αφορμή την επιστροφή του Μάρτιν Σκορσέζε με την ταινία Silence, βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του Σιουσάκου Έντο (1966, 1η έκδοση στην Ελλάδα 1992), ας μου επιτραπεί να...

H ομορφιά θα σώσει τον κόσμο

Δ. Μαυρόπουλος: Χρόνος Καιρός και Αιώνας

Δημήτρης Μαυρόπουλος 

«Ἡ ὀμορφιὰ θὰ σώσει τὸν κόσμο»
Ντοστογιέφσκυ
 
Προσπαθῶ νὰ κάνω τεράστιο ἅλμα πίσω στὴ ζωή μου, νὰ θυμηθῶ πότε αἰσθάνθηκα τὴν ὕπαρξη τοῦ χρ...
   

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Β. Κωνσταντούδης: Η Φυσική και η ζωή των ανθρώπων

Βασίλης Κωνσταντούδης*

 

Φαντασθείτε ένα παιδί, ίσως εσείς, ίσως εγώ, πριν από λίγα ή πολλά χρόνια, να κάθεται στα μαθητικά θρανία και να βλέπει τους καθηγητες της φυσικής να παρελαύνουν μπρο...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Ιατρική ηθική και ανθρωπισμός: ένα παράλληλο οδοιπορικό*;

Πέτρος Φαραντάκης

 

   Οι λογής - λογής ιεραρχίες στην κατάταξη των επιστημών, δεν διδάσκουν μόνον την αξία του πρωτείου σε αυτές, αλλά και το βαθμό χρηστικότητάς τους στην καθημερινότητα. Η ...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

Π. Τσεπενέκας: Η σύγχρονη επιστήμη ως νέα, χωρίς θεό, παγκόσμια θρησκεία

Πάνος Τσεπενέκας*

 
Όσο και αν ακούγεται παράξενο, η επιστήμη τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο ζωτικό χώρο από τις παραδοσιακές θρησκείες. Το φαινόμενο αυτό...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

π. Β. Θερμός: Φύλο, Γονείς, Εκκλησία: κάποιες σκέψεις

 π. Βασίλειος Θερμός 

 
Στους δημόσιους διαλόγους στον τόπο μας συνήθως επικρατούν πολώσεις και ο κάθε «αντίπαλος» απορρίπτει μαζικά ό,τι προτείνει ο άλλος.  Έτσι αδυνατούμε να αναχθούμε...

Kινηματογράφος

Κ. Χατζηαντωνίου: Αντρέι Ταρκόφσκυ - Ο Άμλετ της Αγίας Ρωσίας

Κώστας Χατζηαντωνίου

«Τι έχω λησμονήσει άραγε; Λησμόνησα το θάνατο.

Ποιον ονειρεύτηκα άραγε; Ονειρεύτηκα το θάνατο».

[23 Ιουλίου 1979. Σημειώσεις διασχίζοντας την Ιταλία].

 

Η έξοδος απ...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Αρανίτσης Ε.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Δανέζης Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαγιαννόπουλος H.   Παπαθανασίου Θ.   Παπαναγιώτου Ι.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   Χατζηαντωνίου Κ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Ἡ κρίση τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ: Σωτήρης Γουνελᾶς (20/2/2017)


Τό Ἀντίφωνο συνεχίζει τήν σειρά συζητήσεων μέ θέμα: Ἡ κρίση τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ.
 
Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2017 19:00 μ.μ. 
 
Σωτήρης Γουνελᾶς
«Ὑπέρβαση τῆς πολιτικῆς καί τῆς οἰκονομίας»
 
Βιβλιοπωλεῖο Ἐν Πλῷ Ἐμπορικό Κέντρο ATRIUM, Χαριλάου Τρικούπη 6-10, Ἀθήνα
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ προαιρετική συμβολή 5 ευρώ

φωτογραφία : Γιάννης Σκουλάς

 
Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπητέ κ. Κωστή, διαφέρουμε ριζικά ως προς το πώς καταλαβάινουμε και την φιλοσοφία και τον χριστιαν...
Ούτις
Στην Αντιγόνη του Σοφοκλή η Αντιγόνη είναι ηρωίδα τραγική. Αυτό ορισμένως σημαίνει ότι διαπράττοντας...
Δ. Κωστής
Θα αναφερθώ μόνο στο θέμα της κριτικής, από τη στιγμή που ήταν εκείνο που με ώθησε περισσότερο στο ν...
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπτε κ. Κωστή, αυτό που κατηγορώ τους ορθόδοξους στοχαστές είναι ότι δεν αποφασίζουν τι θέλουν τελ...
Ξενοφών Βουρλιώτης
Τι ευλογία Θεέ μου, να έχουμε αναμεταξύ μας έναν, τον Δημήτρη το Μαυρόπουλο. Τι εύκρατο το κλίμα, πο...
Δ. Κωστής
Είναι λογικό το άρθρο να φαντάζει συγκεχυμένο από τη στιγμή που κάποιος δεν έχει μελετήσει π.χ. με π...
Δημήτριος
Εξαιρετικά εύστοχη όσο όμως και συμβιβαστική η τοποθέτηση του πατέρα Βασιλείου. Η όλη προσπάθεια η ο...

Βιντεοθήκη